SAMENVATTING INTERNATIONALE
ECONOMIE
Trudo Dejonghe
2 GBM VIVES BRUGGE
Inhoudsopgave
Internationale economie: inhoud.................................................................5
H1: Waar gaat internationale economie over?.............................................5
Input productieproces...............................................................................5
Output.......................................................................................................5
Verklaring globaliseringspatroon...............................................................6
Welvaartswinst & welvaartsverdeling van globalisering...........................6
Internationaal handelsbeleid.....................................................................6
Handelspatronen: Wie verkoopt aan wie?.................................................7
Verschillende “voordelen”.........................................................................9
H2: Ontstaan internationale handel...........................................................10
Globaliseringsproces intenser dan in vorige periodes............................10
Container (°1956)...................................................................................11
Globaliseringsproces intenser dan in vorige periodes............................12
The world is flat......................................................................................12
H3: internationale handel: data.................................................................21
Enkele data en situering in de wereld.....................................................21
De China-schok.......................................................................................22
Handel op wereldniveau.........................................................................25
H4: Internationale macro- economische relaties........................................25
De betalingsbalans.................................................................................25
Lopende rekening...................................................................................26
Kapitaal- en financiële rekening..............................................................26
Economisch saldo...................................................................................26
Wisselkoersen Nominale wisselkoers......................................................26
Reële effectieve en nominale wisselkoers...............................................27
Hoe wordt de waarde van een munt bepaald?.......................................27
,H5: Internationale factorbewegingen.........................................................28
Internationale factorbewegingen............................................................28
Wat bepaalt de internationale migratie?.................................................30
De effecten van internationale migratie.................................................30
H6: De Mercantillisten en de klassieke theorie van de internationale handel
...................................................................................................................31
Mercantilisten.........................................................................................31
Klassieke economen versus Mercantilisten.............................................33
Adam Smith: wederzijdse absolute kostenverschillen............................33
De theorie van het comparatief voordeel...............................................34
Het Voordeel van de internationale handel.............................................35
Comparatieve kosten in geldtermen.......................................................36
De invloed van transportkosten op comparatieve kosten.......................37
H7: de neoklassieke theorie van de internationale handel........................38
De neoklassieke leer en haar basisassumpties.......................................38
Basisassumpties en structuur van de neoklassieke modellen................40
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema........................................................40
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema: besluit...........................................41
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema: kritiek............................................42
Het Stolper-Samuelson theorema...........................................................42
Rybczynski theorema: factoraccumulatie...............................................43
Link met realiteit.....................................................................................44
H8: klassieke en neoklassieke theorieën van de IH: empirische toetsing. .44
Meting van de comparatieve voordelen: de Balassa-index.....................44
Leontief-paradox.....................................................................................45
Heckscher-Ohlin Model: empirie.............................................................46
H9: de neo-technologietheorieën: een alternatieve verklaring voor IH.....46
De “imitatiegap”-theorie van Posner......................................................46
De productiecyclustheorie van Vernon...................................................48
Hoofdstuk 10: De moderne handelstheorieën............................................50
Schaalvoordelen als motief voor IH........................................................50
IH bij monopolistische concurrentie........................................................52
Dixit& Stiglitz..........................................................................................53
, IH bij monopolistische concurrentie: Schaalvoordelen en comparatief
voordeel..................................................................................................53
IH bij oligopolievorming: het concurrentie-effect....................................54
Empirische verificatie intra-industriehandel De Grubel-lloydindex.........55
H11: de nieuwe economische geografie....................................................55
Nieuwe economische geografie (NEG)....................................................55
Nieuwe economische geografie (NEG) en arbeidsmobiliteit...................57
Kern-periferie structuur met arbeidsmobiliteit........................................57
Kern-periferie en de Europese integratie................................................58
Kern-periferie en de Europese integratie: REGIONALE
COMPETITIVITEITSINDEX.........................................................................59
H12: de tarifaire handelsbelemmeringen...................................................59
Inleidende begrippen..............................................................................59
Soorten tarieven en redenen voor gebruik.............................................60
Importheffingen en welvaart...................................................................61
America first............................................................................................62
Problemen voor de VS.............................................................................62
H13: niet tarifaire-belemmeringen (NTB)...................................................63
Inleiding..................................................................................................63
Analyse van de impact van invoercontingenten.....................................64
Exportsubsidies en retorsierechten.........................................................65
Het strategisch handelsbeleid.................................................................67
Dumping en anti-dumpingrechten..........................................................68
Administratieve, technische en andere voorschriften.............................69
Sociale dumping en sociaal protectionisme............................................70
EU Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).................................70
H14: argumenten voor behoud of invoeren protectionisme.......................71
Protectionisme: niet economische argumenten......................................71
Ernstige economische argumenten: bescherming jonge industrieën.....72
Ernstige economische argumenten: Industriële diversificatie................73
Zwakke economische argumenten: Bestrijding werkloosheid................74
Zwakke economische argumenten: schade aan de economie................75
Economische drogredenen: gevoel van de massa..................................75
, H15: regionale economische integratie.....................................................75
De verschillende vormen van economische integratie...........................76
De economische theorie van economische integratie............................78
De statische analyse: handelsschepping en handelsverlegging.............79
De effecten van economische integratie: schaalvoordelen....................79
De effecten van economische integratie: efficiëntie door scherpere
concurrentie............................................................................................80
De effecten van economische integratie: versnellen van technologische
vooruitgang.............................................................................................80
De effecten van economische integratie: politieke motieven.................80
ECONOMIE
Trudo Dejonghe
2 GBM VIVES BRUGGE
Inhoudsopgave
Internationale economie: inhoud.................................................................5
H1: Waar gaat internationale economie over?.............................................5
Input productieproces...............................................................................5
Output.......................................................................................................5
Verklaring globaliseringspatroon...............................................................6
Welvaartswinst & welvaartsverdeling van globalisering...........................6
Internationaal handelsbeleid.....................................................................6
Handelspatronen: Wie verkoopt aan wie?.................................................7
Verschillende “voordelen”.........................................................................9
H2: Ontstaan internationale handel...........................................................10
Globaliseringsproces intenser dan in vorige periodes............................10
Container (°1956)...................................................................................11
Globaliseringsproces intenser dan in vorige periodes............................12
The world is flat......................................................................................12
H3: internationale handel: data.................................................................21
Enkele data en situering in de wereld.....................................................21
De China-schok.......................................................................................22
Handel op wereldniveau.........................................................................25
H4: Internationale macro- economische relaties........................................25
De betalingsbalans.................................................................................25
Lopende rekening...................................................................................26
Kapitaal- en financiële rekening..............................................................26
Economisch saldo...................................................................................26
Wisselkoersen Nominale wisselkoers......................................................26
Reële effectieve en nominale wisselkoers...............................................27
Hoe wordt de waarde van een munt bepaald?.......................................27
,H5: Internationale factorbewegingen.........................................................28
Internationale factorbewegingen............................................................28
Wat bepaalt de internationale migratie?.................................................30
De effecten van internationale migratie.................................................30
H6: De Mercantillisten en de klassieke theorie van de internationale handel
...................................................................................................................31
Mercantilisten.........................................................................................31
Klassieke economen versus Mercantilisten.............................................33
Adam Smith: wederzijdse absolute kostenverschillen............................33
De theorie van het comparatief voordeel...............................................34
Het Voordeel van de internationale handel.............................................35
Comparatieve kosten in geldtermen.......................................................36
De invloed van transportkosten op comparatieve kosten.......................37
H7: de neoklassieke theorie van de internationale handel........................38
De neoklassieke leer en haar basisassumpties.......................................38
Basisassumpties en structuur van de neoklassieke modellen................40
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema........................................................40
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema: besluit...........................................41
Het Heckscher-Ohlin(HO) theorema: kritiek............................................42
Het Stolper-Samuelson theorema...........................................................42
Rybczynski theorema: factoraccumulatie...............................................43
Link met realiteit.....................................................................................44
H8: klassieke en neoklassieke theorieën van de IH: empirische toetsing. .44
Meting van de comparatieve voordelen: de Balassa-index.....................44
Leontief-paradox.....................................................................................45
Heckscher-Ohlin Model: empirie.............................................................46
H9: de neo-technologietheorieën: een alternatieve verklaring voor IH.....46
De “imitatiegap”-theorie van Posner......................................................46
De productiecyclustheorie van Vernon...................................................48
Hoofdstuk 10: De moderne handelstheorieën............................................50
Schaalvoordelen als motief voor IH........................................................50
IH bij monopolistische concurrentie........................................................52
Dixit& Stiglitz..........................................................................................53
, IH bij monopolistische concurrentie: Schaalvoordelen en comparatief
voordeel..................................................................................................53
IH bij oligopolievorming: het concurrentie-effect....................................54
Empirische verificatie intra-industriehandel De Grubel-lloydindex.........55
H11: de nieuwe economische geografie....................................................55
Nieuwe economische geografie (NEG)....................................................55
Nieuwe economische geografie (NEG) en arbeidsmobiliteit...................57
Kern-periferie structuur met arbeidsmobiliteit........................................57
Kern-periferie en de Europese integratie................................................58
Kern-periferie en de Europese integratie: REGIONALE
COMPETITIVITEITSINDEX.........................................................................59
H12: de tarifaire handelsbelemmeringen...................................................59
Inleidende begrippen..............................................................................59
Soorten tarieven en redenen voor gebruik.............................................60
Importheffingen en welvaart...................................................................61
America first............................................................................................62
Problemen voor de VS.............................................................................62
H13: niet tarifaire-belemmeringen (NTB)...................................................63
Inleiding..................................................................................................63
Analyse van de impact van invoercontingenten.....................................64
Exportsubsidies en retorsierechten.........................................................65
Het strategisch handelsbeleid.................................................................67
Dumping en anti-dumpingrechten..........................................................68
Administratieve, technische en andere voorschriften.............................69
Sociale dumping en sociaal protectionisme............................................70
EU Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).................................70
H14: argumenten voor behoud of invoeren protectionisme.......................71
Protectionisme: niet economische argumenten......................................71
Ernstige economische argumenten: bescherming jonge industrieën.....72
Ernstige economische argumenten: Industriële diversificatie................73
Zwakke economische argumenten: Bestrijding werkloosheid................74
Zwakke economische argumenten: schade aan de economie................75
Economische drogredenen: gevoel van de massa..................................75
, H15: regionale economische integratie.....................................................75
De verschillende vormen van economische integratie...........................76
De economische theorie van economische integratie............................78
De statische analyse: handelsschepping en handelsverlegging.............79
De effecten van economische integratie: schaalvoordelen....................79
De effecten van economische integratie: efficiëntie door scherpere
concurrentie............................................................................................80
De effecten van economische integratie: versnellen van technologische
vooruitgang.............................................................................................80
De effecten van economische integratie: politieke motieven.................80
