aSamenvatting Persoonlijke financiële planning
Contents
Pijler 1: Inventaris van Vermogen en Behoeftes.....................................................................................7
1. Analyse van de situatie.......................................................................................................................7
2. Analyse van het patrimonium: statisch...............................................................................................7
2.1. Particuliere vermogensinventaris (=vermogensbalans)...............................................................7
3. Analyse van het patrimonium: dynamisch..........................................................................................8
3.1. Staat van ontvangsten en uitgaven..............................................................................................8
3.2. Spaarbalans.................................................................................................................................9
3.3. Staat van ontvangsten en uitgaven spaarbalans.........................................................................9
4. Analyse van het patrimonium: wat als…?...........................................................................................9
5. Analyse van de persoonlijke situatie, wensen en behoeften..............................................................9
5.1. Persoonlijke situatie...................................................................................................................10
5.2. Wensen en behoeften................................................................................................................10
6. Keuzes maken...................................................................................................................................10
7. Toepassingen....................................................................................................................................10
Pijler 2: Vermogensopbouw..................................................................................................................11
1. Hoofdstuk 1: Enkele beleggingsprincipes..........................................................................................11
1.1. Opbrengst, Risico en tijdshorizon..............................................................................................11
1.2. Portefeuillesamenstelling: beslissingsniveaus............................................................................11
1.3. Herbalanceren van een portefeuille..........................................................................................11
1.4. Stappen in portefeuille opbouw................................................................................................11
1.5. Historisch lage rentevoeten.......................................................................................................12
1.6. Portefeuilleopbouw voor de startende belegger.......................................................................13
1.7. Portefeuilleopbouw voor de vorderende belegger....................................................................13
1.8. Valkuilen....................................................................................................................................13
2. Hoofdstuk 2: Courante roerende beleggingsvormen........................................................................14
2.1. Roerend vermogen versus onroerend.......................................................................................14
2.2. Gelddeposito’s...........................................................................................................................14
2.2.1. Overzicht.............................................................................................................................14
2.2.2. Gereglementeerde spaardeposito’s....................................................................................14
2.2.3. Termijnrekeningen..............................................................................................................15
2.2.4. Bevrijdende RV...................................................................................................................15
2.3. Kasbon, staatsbon en verzekeringsbon......................................................................................16
1
, 2.3.1. Kasbon................................................................................................................................16
2.3.2. Kasbons: enkele varianten..................................................................................................16
2.3.3. Staatsbon............................................................................................................................16
2.3.4. Verzekeringsbon..................................................................................................................16
2.4. Obligaties...................................................................................................................................17
2.4.1. Obligaties: enkele indelingen..............................................................................................17
2.4.2. Euro-obligaties....................................................................................................................17
2.4.3. Looptijd...............................................................................................................................17
2.4.4. Converteerbare obligatie & obligatie met warrant.............................................................18
2.4.5. Converteerbare obligatie....................................................................................................18
2.4.6. Gestructureerde obligaties.................................................................................................18
2.5. Aandelen....................................................................................................................................18
2.5.1. Aandelen: enkele indelingen...............................................................................................19
2.5.2. Aandelentransacties...........................................................................................................19
2.6. ICB’s...........................................................................................................................................19
2.6.1. Begrip ICB...........................................................................................................................20
2.6.2. Voordelen en beperkingen..................................................................................................20
2.6.3. Risico’s................................................................................................................................20
2.6.4. Beleggingsfonds Beleggingsvennootschap.........................................................................21
2.6.5. Enkele indelingen van ICB’s.................................................................................................22
2.7. Afgeleide financiële instrumenten.............................................................................................25
2.8. Pensioensparen.........................................................................................................................25
2.9. Edele metalen............................................................................................................................25
2.10. Kunst, juwelen, verzamelobjecten...........................................................................................25
2.11. Crypto activa............................................................................................................................26
2.12. Enkele fiscale aspecten van roerende beleggingen..................................................................26
3. Hoofdstuk 3: Levensverzekeringen...................................................................................................26
3.1. Levensverzekering: wat?............................................................................................................27
3.2. Partijen......................................................................................................................................27
3.3. Tak 21.........................................................................................................................................28
3.4. Tak 23.........................................................................................................................................28
3.5. Levensverzekering als financiële planningstechniek..................................................................28
3.5.1. Levensverzekering na vermogensoverdracht via schenkingen............................................28
3.5.2. Controle behouden.............................................................................................................29
3.5.3. Inkomen behouden.............................................................................................................29
3.5.4. Terugkeer bij vooroverlijden...............................................................................................30
2
, 3.5.5. Toepassing..........................................................................................................................30
3.5.6. Praktische voordelen levensverzekering.............................................................................30
4. Hoofdstuk 4: Beleggen in vastgoed...................................................................................................31
4.1. Rendement vastgoedbeleggingen..............................................................................................31
4.2. Andere kenmerken vastgoedbelegging......................................................................................31
4.3. Vastgoedzeepbel?......................................................................................................................32
4.4. Trends........................................................................................................................................32
4.5. Diversificatie..............................................................................................................................32
4.6. Wijze van beleggen in vastgoed.................................................................................................32
4.7. GVV (Gereglementeerde Vastgoedvennootschap).....................................................................33
4.8. Vastgoedbeleggingsfonds..........................................................................................................33
4.9. Zakelijke rechten........................................................................................................................33
5. Hoofdstuk 5: Kredietvormen voor particulieren...............................................................................34
5.1. Terminologie: lening versus krediet...........................................................................................34
5.2. Hypothecair woningkrediet.......................................................................................................34
5.2.1. Sterk gereglementeerd.......................................................................................................34
5.2.2. Hypotheek..........................................................................................................................35
5.2.3. Terugbetalingsmodaliteiten................................................................................................35
5.2.4. Rentevoet............................................................................................................................35
5.2.5. Krediet als vorm van vermogensopbouw............................................................................36
5.3. Lening op afbetaling..................................................................................................................37
5.4. Kaskrediet voor consumenten...................................................................................................37
6. Toepassingen....................................................................................................................................37
Pijler 3: Vermogensbescherming..........................................................................................................38
1. Hoofdstuk 1: Enkele beschermingstechnieken.................................................................................38
1.1. Spreiding....................................................................................................................................38
1.2. Specifieke beschermingstechnieken..........................................................................................38
1.3. Kapitaalgarantie, -bescherming en -behoud..............................................................................38
1.4. Garantiefonds & beschermingsfonds.........................................................................................39
1.4.1. Draagwijdte.........................................................................................................................39
1.4.2. Gewaarborgde instellingen.................................................................................................39
1.4.3. Voorwerp............................................................................................................................39
1.4.4. Begunstigden......................................................................................................................39
1.4.5. Toepassing..........................................................................................................................40
2. Hoofdstuk 2: Beleggersbescherming................................................................................................40
2.1. MiFID.........................................................................................................................................40
3
, 2.1.1. Wat?...................................................................................................................................40
2.1.2. Cliëntenclassificatie.............................................................................................................40
2.1.3. Productclassificatie.............................................................................................................41
2.1.4. Geschikt of passend beleggingsproduct..............................................................................41
2.1.5. Geschiktheids- en passendheidstest...................................................................................41
2.1.6. Optimale orderuitvoering...................................................................................................42
2.1.7. Informatie aan de belegger.................................................................................................42
2.1.8. Organisatie in de bedrijfsvoering........................................................................................42
2.2. Risicolabeling.............................................................................................................................43
2.3. Publiciteitsregels........................................................................................................................43
3. Hoofdstuk 3: Bescherming in het voordeel van de levenspartner....................................................44
3.1. Huwelijkscontract......................................................................................................................44
3.2. Tontine.......................................................................................................................................45
3.3. Beding van aanwas....................................................................................................................46
3.3.1. Optioneel beding van aanwas.............................................................................................46
3.3.2. Aandachtspunten................................................................................................................46
4. Toepassingen: zie slide 40-43............................................................................................................46
Pijler 4: Planning doorheen de levenscyclus.........................................................................................47
1. Hoofdstuk 1: Financiële planning op mijlpaalmomenten..................................................................47
1.1. Aandachtspunten n.a.v. belangrijke gebeurtenissen..................................................................47
1.2. Fiscale emigratie........................................................................................................................47
1.3. Zorgvolmacht.............................................................................................................................47
2. Hoofdstuk 2: Vormen van vermogensoverdracht.............................................................................48
2.1. Vormen van vermogensoverdracht............................................................................................48
2.2. Impact van fiscaliteit..................................................................................................................48
2.2.1. Tarief schenkbelasting in Vlaanderen..................................................................................48
2.2.2. Tarief erfbelasting in Vlaanderen........................................................................................49
2.2.3. Categorie “rechte lijn & tussen partners”...........................................................................49
2.2.4. Verlaagde tarieven erfbelasting..........................................................................................50
2.2.5. Vrijstelling gezinswoning.....................................................................................................50
2.2.6. Erfbelasting enkel bij overdracht ingevolge overlijden........................................................50
2.2.7. Planningstechniek: schenking met terugkeer bij vooroverlijden.........................................51
2.2.8. Planningstechniek: schenking met Fideïcommis de residuo...............................................51
2.2.9. Progressievoorbehoud........................................................................................................51
2.2.10. Schenkbelasting ten laste van schenker............................................................................52
3. Hoofdstuk 3: Planning via schenking................................................................................................52
4
Contents
Pijler 1: Inventaris van Vermogen en Behoeftes.....................................................................................7
1. Analyse van de situatie.......................................................................................................................7
2. Analyse van het patrimonium: statisch...............................................................................................7
2.1. Particuliere vermogensinventaris (=vermogensbalans)...............................................................7
3. Analyse van het patrimonium: dynamisch..........................................................................................8
3.1. Staat van ontvangsten en uitgaven..............................................................................................8
3.2. Spaarbalans.................................................................................................................................9
3.3. Staat van ontvangsten en uitgaven spaarbalans.........................................................................9
4. Analyse van het patrimonium: wat als…?...........................................................................................9
5. Analyse van de persoonlijke situatie, wensen en behoeften..............................................................9
5.1. Persoonlijke situatie...................................................................................................................10
5.2. Wensen en behoeften................................................................................................................10
6. Keuzes maken...................................................................................................................................10
7. Toepassingen....................................................................................................................................10
Pijler 2: Vermogensopbouw..................................................................................................................11
1. Hoofdstuk 1: Enkele beleggingsprincipes..........................................................................................11
1.1. Opbrengst, Risico en tijdshorizon..............................................................................................11
1.2. Portefeuillesamenstelling: beslissingsniveaus............................................................................11
1.3. Herbalanceren van een portefeuille..........................................................................................11
1.4. Stappen in portefeuille opbouw................................................................................................11
1.5. Historisch lage rentevoeten.......................................................................................................12
1.6. Portefeuilleopbouw voor de startende belegger.......................................................................13
1.7. Portefeuilleopbouw voor de vorderende belegger....................................................................13
1.8. Valkuilen....................................................................................................................................13
2. Hoofdstuk 2: Courante roerende beleggingsvormen........................................................................14
2.1. Roerend vermogen versus onroerend.......................................................................................14
2.2. Gelddeposito’s...........................................................................................................................14
2.2.1. Overzicht.............................................................................................................................14
2.2.2. Gereglementeerde spaardeposito’s....................................................................................14
2.2.3. Termijnrekeningen..............................................................................................................15
2.2.4. Bevrijdende RV...................................................................................................................15
2.3. Kasbon, staatsbon en verzekeringsbon......................................................................................16
1
, 2.3.1. Kasbon................................................................................................................................16
2.3.2. Kasbons: enkele varianten..................................................................................................16
2.3.3. Staatsbon............................................................................................................................16
2.3.4. Verzekeringsbon..................................................................................................................16
2.4. Obligaties...................................................................................................................................17
2.4.1. Obligaties: enkele indelingen..............................................................................................17
2.4.2. Euro-obligaties....................................................................................................................17
2.4.3. Looptijd...............................................................................................................................17
2.4.4. Converteerbare obligatie & obligatie met warrant.............................................................18
2.4.5. Converteerbare obligatie....................................................................................................18
2.4.6. Gestructureerde obligaties.................................................................................................18
2.5. Aandelen....................................................................................................................................18
2.5.1. Aandelen: enkele indelingen...............................................................................................19
2.5.2. Aandelentransacties...........................................................................................................19
2.6. ICB’s...........................................................................................................................................19
2.6.1. Begrip ICB...........................................................................................................................20
2.6.2. Voordelen en beperkingen..................................................................................................20
2.6.3. Risico’s................................................................................................................................20
2.6.4. Beleggingsfonds Beleggingsvennootschap.........................................................................21
2.6.5. Enkele indelingen van ICB’s.................................................................................................22
2.7. Afgeleide financiële instrumenten.............................................................................................25
2.8. Pensioensparen.........................................................................................................................25
2.9. Edele metalen............................................................................................................................25
2.10. Kunst, juwelen, verzamelobjecten...........................................................................................25
2.11. Crypto activa............................................................................................................................26
2.12. Enkele fiscale aspecten van roerende beleggingen..................................................................26
3. Hoofdstuk 3: Levensverzekeringen...................................................................................................26
3.1. Levensverzekering: wat?............................................................................................................27
3.2. Partijen......................................................................................................................................27
3.3. Tak 21.........................................................................................................................................28
3.4. Tak 23.........................................................................................................................................28
3.5. Levensverzekering als financiële planningstechniek..................................................................28
3.5.1. Levensverzekering na vermogensoverdracht via schenkingen............................................28
3.5.2. Controle behouden.............................................................................................................29
3.5.3. Inkomen behouden.............................................................................................................29
3.5.4. Terugkeer bij vooroverlijden...............................................................................................30
2
, 3.5.5. Toepassing..........................................................................................................................30
3.5.6. Praktische voordelen levensverzekering.............................................................................30
4. Hoofdstuk 4: Beleggen in vastgoed...................................................................................................31
4.1. Rendement vastgoedbeleggingen..............................................................................................31
4.2. Andere kenmerken vastgoedbelegging......................................................................................31
4.3. Vastgoedzeepbel?......................................................................................................................32
4.4. Trends........................................................................................................................................32
4.5. Diversificatie..............................................................................................................................32
4.6. Wijze van beleggen in vastgoed.................................................................................................32
4.7. GVV (Gereglementeerde Vastgoedvennootschap).....................................................................33
4.8. Vastgoedbeleggingsfonds..........................................................................................................33
4.9. Zakelijke rechten........................................................................................................................33
5. Hoofdstuk 5: Kredietvormen voor particulieren...............................................................................34
5.1. Terminologie: lening versus krediet...........................................................................................34
5.2. Hypothecair woningkrediet.......................................................................................................34
5.2.1. Sterk gereglementeerd.......................................................................................................34
5.2.2. Hypotheek..........................................................................................................................35
5.2.3. Terugbetalingsmodaliteiten................................................................................................35
5.2.4. Rentevoet............................................................................................................................35
5.2.5. Krediet als vorm van vermogensopbouw............................................................................36
5.3. Lening op afbetaling..................................................................................................................37
5.4. Kaskrediet voor consumenten...................................................................................................37
6. Toepassingen....................................................................................................................................37
Pijler 3: Vermogensbescherming..........................................................................................................38
1. Hoofdstuk 1: Enkele beschermingstechnieken.................................................................................38
1.1. Spreiding....................................................................................................................................38
1.2. Specifieke beschermingstechnieken..........................................................................................38
1.3. Kapitaalgarantie, -bescherming en -behoud..............................................................................38
1.4. Garantiefonds & beschermingsfonds.........................................................................................39
1.4.1. Draagwijdte.........................................................................................................................39
1.4.2. Gewaarborgde instellingen.................................................................................................39
1.4.3. Voorwerp............................................................................................................................39
1.4.4. Begunstigden......................................................................................................................39
1.4.5. Toepassing..........................................................................................................................40
2. Hoofdstuk 2: Beleggersbescherming................................................................................................40
2.1. MiFID.........................................................................................................................................40
3
, 2.1.1. Wat?...................................................................................................................................40
2.1.2. Cliëntenclassificatie.............................................................................................................40
2.1.3. Productclassificatie.............................................................................................................41
2.1.4. Geschikt of passend beleggingsproduct..............................................................................41
2.1.5. Geschiktheids- en passendheidstest...................................................................................41
2.1.6. Optimale orderuitvoering...................................................................................................42
2.1.7. Informatie aan de belegger.................................................................................................42
2.1.8. Organisatie in de bedrijfsvoering........................................................................................42
2.2. Risicolabeling.............................................................................................................................43
2.3. Publiciteitsregels........................................................................................................................43
3. Hoofdstuk 3: Bescherming in het voordeel van de levenspartner....................................................44
3.1. Huwelijkscontract......................................................................................................................44
3.2. Tontine.......................................................................................................................................45
3.3. Beding van aanwas....................................................................................................................46
3.3.1. Optioneel beding van aanwas.............................................................................................46
3.3.2. Aandachtspunten................................................................................................................46
4. Toepassingen: zie slide 40-43............................................................................................................46
Pijler 4: Planning doorheen de levenscyclus.........................................................................................47
1. Hoofdstuk 1: Financiële planning op mijlpaalmomenten..................................................................47
1.1. Aandachtspunten n.a.v. belangrijke gebeurtenissen..................................................................47
1.2. Fiscale emigratie........................................................................................................................47
1.3. Zorgvolmacht.............................................................................................................................47
2. Hoofdstuk 2: Vormen van vermogensoverdracht.............................................................................48
2.1. Vormen van vermogensoverdracht............................................................................................48
2.2. Impact van fiscaliteit..................................................................................................................48
2.2.1. Tarief schenkbelasting in Vlaanderen..................................................................................48
2.2.2. Tarief erfbelasting in Vlaanderen........................................................................................49
2.2.3. Categorie “rechte lijn & tussen partners”...........................................................................49
2.2.4. Verlaagde tarieven erfbelasting..........................................................................................50
2.2.5. Vrijstelling gezinswoning.....................................................................................................50
2.2.6. Erfbelasting enkel bij overdracht ingevolge overlijden........................................................50
2.2.7. Planningstechniek: schenking met terugkeer bij vooroverlijden.........................................51
2.2.8. Planningstechniek: schenking met Fideïcommis de residuo...............................................51
2.2.9. Progressievoorbehoud........................................................................................................51
2.2.10. Schenkbelasting ten laste van schenker............................................................................52
3. Hoofdstuk 3: Planning via schenking................................................................................................52
4