Economie deel 10: Markten van productiefactoren
Hoofdstuk 29: De arbeidsmarkt
29.1 Inleidende begrippen
Arbeid → belangrijke rol want vormt de link tussen productie en consumptie
29.1.1 Werkloosheid, werkgelegenheid en beroepsbevolking
Bevolking op actieve leeftijd = rekruteringsbevolking = deel van de bevolking dat potentieel
arbeid kan aanbieden
• Leeftijd van 15-64jaar is conventie want afwijkingen door leerplicht en
pensioenleeftijd
o 7,3 miljoen in België
o In EU neemt men veelal 20 tot 64 jaar
Niet-actieven = deel van de bevolking op actieve leeftijd dat geen arbeid aanbiedt
• Eigen keuze of noodzaak
o Studenten, huismannen/vrouwen, mensen met beperkingen, …
o 2,25 miljoen in België
Actieve bevolking = beroepsbevolking = deel van de bevolking op actieve leeftijd dat wel
arbeid aanbiedt
• Werkenden en werklozen
• Niet-actieve biedt geen werk aan en zoekt dus niet naar werk, een werkloze wel
1
,Participatiegraad = activiteitsgraad = de mate waarin de beroepsbevolking participeert aan
de arbeidsmarkt, berekend als de verhouding tussen de beroepsbevolking en de
rekruteringsbevolking
𝑏𝑒𝑟𝑜𝑒𝑝𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
𝑃𝑎𝑟𝑡𝑖𝑐𝑖𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑟𝑒𝑘𝑟𝑢𝑡𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
Werkzaamheidsgraad = werkgelegenheidsgraad = de mate waarin de actieven participeren
aan de arbeidsmarkt, berekend als de verhouding tussen het aantal werkenden (de
tewerkstelling) en de rekruteringsbevolking
𝑤𝑒𝑟𝑘𝑒𝑛𝑑𝑒𝑛
𝑊𝑒𝑟𝑘𝑧𝑎𝑎𝑚ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑟𝑒𝑘𝑟𝑢𝑡𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
Werkloosheidsgraad = de mate waarin werklozen participeren aan de arbeidsmarkt,
berekend als de verhouding tussen het aantal werklozen en de beroepsbevolking
𝑤𝑒𝑟𝑘𝑙𝑜𝑧𝑒𝑛
𝑊𝑒𝑟𝑘𝑙𝑜𝑜𝑠ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑏𝑒𝑟𝑜𝑒𝑝𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
2
, Werkloosheidsval = wanneer het voor een werkloze voordeliger is om werkloos te blijven
dan om werk te zoeken
• Loon voor bepaalde beroepscategorieën ligt amper boven de werkloosheidsuitkering
29.1.2 Prijs en hoeveelheid op de arbeidsmarkt
• Aanbod = werknemers (WN)
o L in ruil voor W (loon)
• Vraag = werkgever (WG)
o L en betalen W (loon)
• Zelfstandigen zijn WG en WN
• Niet actieven verrichten soms niet vergoede L (bv huisarbeid of mantelzorg)
3
Hoofdstuk 29: De arbeidsmarkt
29.1 Inleidende begrippen
Arbeid → belangrijke rol want vormt de link tussen productie en consumptie
29.1.1 Werkloosheid, werkgelegenheid en beroepsbevolking
Bevolking op actieve leeftijd = rekruteringsbevolking = deel van de bevolking dat potentieel
arbeid kan aanbieden
• Leeftijd van 15-64jaar is conventie want afwijkingen door leerplicht en
pensioenleeftijd
o 7,3 miljoen in België
o In EU neemt men veelal 20 tot 64 jaar
Niet-actieven = deel van de bevolking op actieve leeftijd dat geen arbeid aanbiedt
• Eigen keuze of noodzaak
o Studenten, huismannen/vrouwen, mensen met beperkingen, …
o 2,25 miljoen in België
Actieve bevolking = beroepsbevolking = deel van de bevolking op actieve leeftijd dat wel
arbeid aanbiedt
• Werkenden en werklozen
• Niet-actieve biedt geen werk aan en zoekt dus niet naar werk, een werkloze wel
1
,Participatiegraad = activiteitsgraad = de mate waarin de beroepsbevolking participeert aan
de arbeidsmarkt, berekend als de verhouding tussen de beroepsbevolking en de
rekruteringsbevolking
𝑏𝑒𝑟𝑜𝑒𝑝𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
𝑃𝑎𝑟𝑡𝑖𝑐𝑖𝑝𝑎𝑡𝑖𝑒𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑟𝑒𝑘𝑟𝑢𝑡𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
Werkzaamheidsgraad = werkgelegenheidsgraad = de mate waarin de actieven participeren
aan de arbeidsmarkt, berekend als de verhouding tussen het aantal werkenden (de
tewerkstelling) en de rekruteringsbevolking
𝑤𝑒𝑟𝑘𝑒𝑛𝑑𝑒𝑛
𝑊𝑒𝑟𝑘𝑧𝑎𝑎𝑚ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑟𝑒𝑘𝑟𝑢𝑡𝑒𝑟𝑖𝑛𝑔𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
Werkloosheidsgraad = de mate waarin werklozen participeren aan de arbeidsmarkt,
berekend als de verhouding tussen het aantal werklozen en de beroepsbevolking
𝑤𝑒𝑟𝑘𝑙𝑜𝑧𝑒𝑛
𝑊𝑒𝑟𝑘𝑙𝑜𝑜𝑠ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑔𝑟𝑎𝑎𝑑 =
𝑏𝑒𝑟𝑜𝑒𝑝𝑠𝑏𝑒𝑣𝑜𝑙𝑘𝑖𝑛𝑔
2
, Werkloosheidsval = wanneer het voor een werkloze voordeliger is om werkloos te blijven
dan om werk te zoeken
• Loon voor bepaalde beroepscategorieën ligt amper boven de werkloosheidsuitkering
29.1.2 Prijs en hoeveelheid op de arbeidsmarkt
• Aanbod = werknemers (WN)
o L in ruil voor W (loon)
• Vraag = werkgever (WG)
o L en betalen W (loon)
• Zelfstandigen zijn WG en WN
• Niet actieven verrichten soms niet vergoede L (bv huisarbeid of mantelzorg)
3