LES 4 STADSPLANNING ALS GEOMETRISCHE PROBLEEM
23/10/2017
Klassieke Oudheid
Men gaat Griekse en Romeinse architectuur herontdekken, teruggrijpen
naar het ideaal beeld van in de K.O. Vitruvius
Middeleeuwen
Ontstaan van een nieuwe klasse: de middelklasse handel voeren ze draait
op geld, ze gaan hun rijkdom via de architectuur uiten.
Nieuwe opdrachtgevers, nieuwe middelen voor handen: perspectief. Maar
er is momenteel geen behoefte aan nieuwe steden/stedenbouw. Spanning
tussen grote adellijke klasse = groot grondbezitters en de autonome
microstaatjes. Politiek heel instabiele periode want er is ook nog tussen de
microstadjes onderling. Er is veel nieuwe kennis maar ze wordt niet
toegepast.
Als men de Ideale stad wil denkt men automatisch ook na over wat is de
ideale maatschappij?
- Garnizoensteden en versterkingen
- Kleine aanpassinen…
- ….
DE RENAISSANCE IN DE 15E EEUW
Antropocentrisme ipv theocentrisme. Antieke Oudheid als ideaalbeeld,
men gaat Vitruvius herdrukken, de mens als maat voor alle dingen.
Wiskunde is van groot belang, het is het draagvlak voor kunst en
wetenschap. Perspectief komt aan de orde, proportie en ‘project’.
Er heerst een vroeg-kapitalisme, stedelijke geldeconomie, er zijn nieuwe
opdrachtgevers.
STEDENBOUW IN DE RENAISSANCE
Nieuwe opdrachtgevers, nieuwe middelen voor handen: perspectief. Maar
er is momenteel geen behoefte aan nieuwe steden/stedenbouw. Spanning
tussen grote adellijke klasse = groot grondbezitters en de autonome
microstaatjes. Politiek heel instabiele periode want er is ook nog tussen de
1
, microstadjes onderling. Er is veel nieuwe kennis maar ze wordt niet
toegepast.
Als men de Ideale stad wil denkt men automatisch ook na over wat is de
ideale maatschappij?
- Garnizoenssteden en versterkingen
- Kleine aanpassingen
IDEALE STEDEN: INTERPRETATIE VAN VITRUVIUS
Het gaat steeds over de spanning tussen een rooster en een centraalplan
men gaat een compositie zoeken tussen die 2 vormen. Er wordt een
traktaat geschreven en men schrijft daar een ideaal plan op voor de ideale
stad/ideale maatschappij. Er komen 3 pleinen 1 voor het paleis een voor
het praathuis en een voor … Er gaat steeds een as van het midden naar
een buiten grens hij verdeeld de stad in wijken en elke wijk heeft zijn
eigen marktplein. Er is ook een soort tweede cirkel dit zijn de
marktpleinen. De stad moet opgebouwd worden door componenten
(wijken). Met hun eigen kleine centra het marktplein.
IDEALE STAD, IDEALE MAATSCHAPPIJ: HET GELOOF IN MAAKBAARHEID
Utopia Thomas More
Wie is thomas more: Een van de eerste ministers van Engeland. Hij kijkt
rond in Engeland hij ziet dat er rijke handelaars zijn, hij ziet ook dat het
grootste deel van de mensen van Engeland niet in de welvaart zitten hoe
kunnen we dat verhelpen? Hij zegt ik schrijf een boek/een roman het is
een reis verhaal die ergens in de wereld terecht komt in een lek een ideale
plek hij noemt het boek Utopia (verzonnen woord) het kan beteken geen
plek of goede plek hij zegt dat er ergens een goede plek is. Hij geeft wel
een serieuze kritiek op hoe het hier in Engeland is.
INGREPEN IN HET ME WEEFSEL: PIENZA, 1460 (ALBERTI?)
De schoonheid van een stad zit hem vooral in de ligging, indeling,
constructie en in het arrangement van haar straten, pleinen en
afzonderlijke bouwwerken; elk hiervan moet op de juiste manier worden
gepland en naar nut, belang en gemak gerangschikt. Want zonder
ordening kan er niets geriefelijks, gracieus en nobels ontstaan.
Geometrische orde in een middeleeuws stadje: het plein wordt een raster,
de kerkgevel een spel met verhoudingen.
2
23/10/2017
Klassieke Oudheid
Men gaat Griekse en Romeinse architectuur herontdekken, teruggrijpen
naar het ideaal beeld van in de K.O. Vitruvius
Middeleeuwen
Ontstaan van een nieuwe klasse: de middelklasse handel voeren ze draait
op geld, ze gaan hun rijkdom via de architectuur uiten.
Nieuwe opdrachtgevers, nieuwe middelen voor handen: perspectief. Maar
er is momenteel geen behoefte aan nieuwe steden/stedenbouw. Spanning
tussen grote adellijke klasse = groot grondbezitters en de autonome
microstaatjes. Politiek heel instabiele periode want er is ook nog tussen de
microstadjes onderling. Er is veel nieuwe kennis maar ze wordt niet
toegepast.
Als men de Ideale stad wil denkt men automatisch ook na over wat is de
ideale maatschappij?
- Garnizoensteden en versterkingen
- Kleine aanpassinen…
- ….
DE RENAISSANCE IN DE 15E EEUW
Antropocentrisme ipv theocentrisme. Antieke Oudheid als ideaalbeeld,
men gaat Vitruvius herdrukken, de mens als maat voor alle dingen.
Wiskunde is van groot belang, het is het draagvlak voor kunst en
wetenschap. Perspectief komt aan de orde, proportie en ‘project’.
Er heerst een vroeg-kapitalisme, stedelijke geldeconomie, er zijn nieuwe
opdrachtgevers.
STEDENBOUW IN DE RENAISSANCE
Nieuwe opdrachtgevers, nieuwe middelen voor handen: perspectief. Maar
er is momenteel geen behoefte aan nieuwe steden/stedenbouw. Spanning
tussen grote adellijke klasse = groot grondbezitters en de autonome
microstaatjes. Politiek heel instabiele periode want er is ook nog tussen de
1
, microstadjes onderling. Er is veel nieuwe kennis maar ze wordt niet
toegepast.
Als men de Ideale stad wil denkt men automatisch ook na over wat is de
ideale maatschappij?
- Garnizoenssteden en versterkingen
- Kleine aanpassingen
IDEALE STEDEN: INTERPRETATIE VAN VITRUVIUS
Het gaat steeds over de spanning tussen een rooster en een centraalplan
men gaat een compositie zoeken tussen die 2 vormen. Er wordt een
traktaat geschreven en men schrijft daar een ideaal plan op voor de ideale
stad/ideale maatschappij. Er komen 3 pleinen 1 voor het paleis een voor
het praathuis en een voor … Er gaat steeds een as van het midden naar
een buiten grens hij verdeeld de stad in wijken en elke wijk heeft zijn
eigen marktplein. Er is ook een soort tweede cirkel dit zijn de
marktpleinen. De stad moet opgebouwd worden door componenten
(wijken). Met hun eigen kleine centra het marktplein.
IDEALE STAD, IDEALE MAATSCHAPPIJ: HET GELOOF IN MAAKBAARHEID
Utopia Thomas More
Wie is thomas more: Een van de eerste ministers van Engeland. Hij kijkt
rond in Engeland hij ziet dat er rijke handelaars zijn, hij ziet ook dat het
grootste deel van de mensen van Engeland niet in de welvaart zitten hoe
kunnen we dat verhelpen? Hij zegt ik schrijf een boek/een roman het is
een reis verhaal die ergens in de wereld terecht komt in een lek een ideale
plek hij noemt het boek Utopia (verzonnen woord) het kan beteken geen
plek of goede plek hij zegt dat er ergens een goede plek is. Hij geeft wel
een serieuze kritiek op hoe het hier in Engeland is.
INGREPEN IN HET ME WEEFSEL: PIENZA, 1460 (ALBERTI?)
De schoonheid van een stad zit hem vooral in de ligging, indeling,
constructie en in het arrangement van haar straten, pleinen en
afzonderlijke bouwwerken; elk hiervan moet op de juiste manier worden
gepland en naar nut, belang en gemak gerangschikt. Want zonder
ordening kan er niets geriefelijks, gracieus en nobels ontstaan.
Geometrische orde in een middeleeuws stadje: het plein wordt een raster,
de kerkgevel een spel met verhoudingen.
2
