Inhoud WVV 2
Sociaal-cultureel volwassenwerk.................................................................4
1. Historiek................................................................................................4
1.1 19e eeuw..........................................................................................4
1.2 20ste eeuw.........................................................................................6
1.3 21ste eeuw........................................................................................8
1.4 verschuivingen................................................................................9
1.5 Spanningsvelden...........................................................................10
2. Beschrijvingen, functies en mensenrechten.......................................11
2.1 Beschrijvingen...............................................................................11
2.2 Functies.........................................................................................13
3. Beleid..................................................................................................16
3.1 Hoe grip krijgen op sociaal-cultureel werkbeleid?.........................16
3.2 Het decreet....................................................................................16
4. Kenmerkend voor het domein.............................................................17
4.1 Verbinden.......................................................................................17
4.2 Versterken......................................................................................18
4.3 Verbeelden.....................................................................................18
5. Organisaties........................................................................................19
5.1 Organisaties en hun subsidies.......................................................19
5.2 Type organisatie.............................................................................19
5.3 Koepelorganisaties.........................................................................20
6. Algemene uitdagingen/ontw. binnen het domein...............................20
Jeugdwerk..................................................................................................21
1. Inleiding..............................................................................................21
2. Historiek..............................................................................................21
2.1 1ste vormen van jeugdwerk (1850-WO2)........................................21
2.2 Jeugdbewegingen en jeugdhuizen (1945-1975)............................22
2.3 Open jeugdwerk (1975-1990)........................................................23
2.4 Divers jeugdwerk (1990-heden)....................................................24
3. Definitie..............................................................................................24
1
, 3.1 Mensenrechten..............................................................................25
3.2 Missie.............................................................................................25
4. Kenmerkend voor het domein.............................................................26
4.1 DNA van het jeugdwerk.................................................................26
4.2 Effecten van jeugdwerk.................................................................27
4.3 Werksoorten van jeugdwerk .........................................................28
4.4 Werkvormen van jeugdwerk..........................................................30
5. Beleid..................................................................................................30
5.1 Departement cultuur, jeugd, sport en media.................................30
5.2 Jeugddecreet..................................................................................31
6. Organisaties........................................................................................31
6.1 De Ambrassade.............................................................................31
6.2 Landelijk georganiseerde jeugdbewegingen..................................31
6.3 Informatie en participatie..............................................................31
6.4 vzw Jong.........................................................................................32
6.5 vzw JES..........................................................................................32
7. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................32
Samenlevingsopbouw................................................................................33
1. Inleiding..............................................................................................33
2. Historiek..............................................................................................34
3. Definitie..............................................................................................34
4. Mensenrechten...................................................................................35
5. Beleid..................................................................................................36
6. Theoretische concepten......................................................................37
6.1 Kenmerken.....................................................................................37
6.2 Doelgroep......................................................................................38
6.3 Werkingsprincipes..........................................................................39
6.4 Invalshoeken..................................................................................40
6.5 Sporen...........................................................................................41
7. Organisaties........................................................................................42
8. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................43
8.1 Individualisering............................................................................43
8.2 Complexe samenleving – diversiteit..............................................44
2
,Arbeid en inkomen.....................................................................................45
1. Inleiding..............................................................................................45
2. Historiek..............................................................................................45
2.1 18e en 19e eeuw: de impact van de industrialisering.....................45
2.2 20e eeuw: de opkomst van de verzorgingsstaat............................45
2.3 21e eeuw: de transitie naar een actieve welvaartsstaat................46
3. Definitie - mensenrechten...................................................................46
3.1 Definitie.........................................................................................46
3.2 Belgische grondwet.......................................................................46
3.3 Universele verklaring voor de rechten van de mens.....................47
4. Beleid..................................................................................................48
5. Kenmerkend voor dit domein..............................................................49
5.1 Functies van arbeid........................................................................49
5.2 Opdeling NEC & SEC......................................................................49
5.3 Vrijwilligerswerk.............................................................................50
5.4 Instroom – doorstroom – uitstroom................................................51
5.5 Human Resource Management......................................................51
5.6 Deel inkomen – sociale zekerheid en sociale bijstand...................52
5.7 Wat te doen als je werkloos wordt?...............................................53
6. Organisaties........................................................................................55
6.1 VDAB..............................................................................................55
6.2 Voorbeelden van organisaties waarmee VDAB samenwerkt..........59
6.3 Vakbonden.....................................................................................59
6.4 RVA................................................................................................60
7. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................61
Samenvatting WVV 2
3
, Sociaal-cultureel volwassenwerk
1. Historiek
1.1 19e eeuw
Vroege uitbouw kenmerkte zich door een spanning tussen politiek van
cultuurspreiding en een politiek van culturele emancipatie
Conservatieve-klerikale hoek: nadruk op godsdienst, taal en
vaderland verspreiden, zodat:
o ieder zoveel mogelijk op zijn plaats zou blijven
o arbeiders zich zouden conformeren aan het beeld van de
‘goede werkman’ die zijn respect diende te verdienen door de
bestaande machtsstructuren en de sociale controle te bewaren
vb. Davidfonds = antwoord vanuit katholieke hoek, opgericht in
Leuven. Het motto luidde: 'Voor godsdienst taal en volk'. Jean
Baptist David was de eerste redacteur van het Nederlandstalig
woordenboek en organiseerde het Davidsfonds ook volledig in
teken van Vlaamse ontvoogding en geletterdheid
Progressieve-antiklerikale hoek: burgers probeerden arbeiders
intellectueel en cultureel te beschaven
o kennisoverdracht werd gekoppeld aan culturele verheffing (en
ontvoogding) in een poging om de klassen te verzoenen en
sociale vooruitgang te bewerkstelligen
o nadruk lag op integratie en gemeenschapszin, dit binnen de
ideologische zuilen
vb. University extension in Engeland en VS = pionierswerk op het
vlak van volksontwikkeling, als verlengstuk van opleidingen sociale
wetenschappen aan de universiteit. Vormde wereldwijd een grote
inspiratie van het latere buurtopbouwwerk en de volkshogescholen
Chicage Hull House
4
Sociaal-cultureel volwassenwerk.................................................................4
1. Historiek................................................................................................4
1.1 19e eeuw..........................................................................................4
1.2 20ste eeuw.........................................................................................6
1.3 21ste eeuw........................................................................................8
1.4 verschuivingen................................................................................9
1.5 Spanningsvelden...........................................................................10
2. Beschrijvingen, functies en mensenrechten.......................................11
2.1 Beschrijvingen...............................................................................11
2.2 Functies.........................................................................................13
3. Beleid..................................................................................................16
3.1 Hoe grip krijgen op sociaal-cultureel werkbeleid?.........................16
3.2 Het decreet....................................................................................16
4. Kenmerkend voor het domein.............................................................17
4.1 Verbinden.......................................................................................17
4.2 Versterken......................................................................................18
4.3 Verbeelden.....................................................................................18
5. Organisaties........................................................................................19
5.1 Organisaties en hun subsidies.......................................................19
5.2 Type organisatie.............................................................................19
5.3 Koepelorganisaties.........................................................................20
6. Algemene uitdagingen/ontw. binnen het domein...............................20
Jeugdwerk..................................................................................................21
1. Inleiding..............................................................................................21
2. Historiek..............................................................................................21
2.1 1ste vormen van jeugdwerk (1850-WO2)........................................21
2.2 Jeugdbewegingen en jeugdhuizen (1945-1975)............................22
2.3 Open jeugdwerk (1975-1990)........................................................23
2.4 Divers jeugdwerk (1990-heden)....................................................24
3. Definitie..............................................................................................24
1
, 3.1 Mensenrechten..............................................................................25
3.2 Missie.............................................................................................25
4. Kenmerkend voor het domein.............................................................26
4.1 DNA van het jeugdwerk.................................................................26
4.2 Effecten van jeugdwerk.................................................................27
4.3 Werksoorten van jeugdwerk .........................................................28
4.4 Werkvormen van jeugdwerk..........................................................30
5. Beleid..................................................................................................30
5.1 Departement cultuur, jeugd, sport en media.................................30
5.2 Jeugddecreet..................................................................................31
6. Organisaties........................................................................................31
6.1 De Ambrassade.............................................................................31
6.2 Landelijk georganiseerde jeugdbewegingen..................................31
6.3 Informatie en participatie..............................................................31
6.4 vzw Jong.........................................................................................32
6.5 vzw JES..........................................................................................32
7. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................32
Samenlevingsopbouw................................................................................33
1. Inleiding..............................................................................................33
2. Historiek..............................................................................................34
3. Definitie..............................................................................................34
4. Mensenrechten...................................................................................35
5. Beleid..................................................................................................36
6. Theoretische concepten......................................................................37
6.1 Kenmerken.....................................................................................37
6.2 Doelgroep......................................................................................38
6.3 Werkingsprincipes..........................................................................39
6.4 Invalshoeken..................................................................................40
6.5 Sporen...........................................................................................41
7. Organisaties........................................................................................42
8. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................43
8.1 Individualisering............................................................................43
8.2 Complexe samenleving – diversiteit..............................................44
2
,Arbeid en inkomen.....................................................................................45
1. Inleiding..............................................................................................45
2. Historiek..............................................................................................45
2.1 18e en 19e eeuw: de impact van de industrialisering.....................45
2.2 20e eeuw: de opkomst van de verzorgingsstaat............................45
2.3 21e eeuw: de transitie naar een actieve welvaartsstaat................46
3. Definitie - mensenrechten...................................................................46
3.1 Definitie.........................................................................................46
3.2 Belgische grondwet.......................................................................46
3.3 Universele verklaring voor de rechten van de mens.....................47
4. Beleid..................................................................................................48
5. Kenmerkend voor dit domein..............................................................49
5.1 Functies van arbeid........................................................................49
5.2 Opdeling NEC & SEC......................................................................49
5.3 Vrijwilligerswerk.............................................................................50
5.4 Instroom – doorstroom – uitstroom................................................51
5.5 Human Resource Management......................................................51
5.6 Deel inkomen – sociale zekerheid en sociale bijstand...................52
5.7 Wat te doen als je werkloos wordt?...............................................53
6. Organisaties........................................................................................55
6.1 VDAB..............................................................................................55
6.2 Voorbeelden van organisaties waarmee VDAB samenwerkt..........59
6.3 Vakbonden.....................................................................................59
6.4 RVA................................................................................................60
7. Algemene uitdagingen/ontwikkelingen binnen het domein................61
Samenvatting WVV 2
3
, Sociaal-cultureel volwassenwerk
1. Historiek
1.1 19e eeuw
Vroege uitbouw kenmerkte zich door een spanning tussen politiek van
cultuurspreiding en een politiek van culturele emancipatie
Conservatieve-klerikale hoek: nadruk op godsdienst, taal en
vaderland verspreiden, zodat:
o ieder zoveel mogelijk op zijn plaats zou blijven
o arbeiders zich zouden conformeren aan het beeld van de
‘goede werkman’ die zijn respect diende te verdienen door de
bestaande machtsstructuren en de sociale controle te bewaren
vb. Davidfonds = antwoord vanuit katholieke hoek, opgericht in
Leuven. Het motto luidde: 'Voor godsdienst taal en volk'. Jean
Baptist David was de eerste redacteur van het Nederlandstalig
woordenboek en organiseerde het Davidsfonds ook volledig in
teken van Vlaamse ontvoogding en geletterdheid
Progressieve-antiklerikale hoek: burgers probeerden arbeiders
intellectueel en cultureel te beschaven
o kennisoverdracht werd gekoppeld aan culturele verheffing (en
ontvoogding) in een poging om de klassen te verzoenen en
sociale vooruitgang te bewerkstelligen
o nadruk lag op integratie en gemeenschapszin, dit binnen de
ideologische zuilen
vb. University extension in Engeland en VS = pionierswerk op het
vlak van volksontwikkeling, als verlengstuk van opleidingen sociale
wetenschappen aan de universiteit. Vormde wereldwijd een grote
inspiratie van het latere buurtopbouwwerk en de volkshogescholen
Chicage Hull House
4
