DUURZAAMHEID
SEMESTER 2
,Inhoud
les 1: inleidende les duurzaamheid............................................................................................................... 4
De oorzaken van onduurzaamheid........................................................................................................... 4
P = people............................................................................................................................................. 4
A = affluence = consumptie................................................................................................................... 5
T = technology and innovation............................................................................................................... 5
Draagkracht van de Aarde........................................................................................................................ 6
Concept duurzame ontwikkeling............................................................................................................... 7
Naar duurzame ontwikkeling: casus paper............................................................................................... 9
Les 2: de ecologische pijler van duurzaamheid – Bert gielen en jan staes.................................................10
Planetaire grenzen. Hoe ver kan de mens gaan?...................................................................................10
Biedt een bio-based economie een oplossing?.......................................................................................15
Les 3: de sociale pijler van duurzaamheid.................................................................................................. 21
Capabilities............................................................................................................................................. 21
Armoede................................................................................................................................................. 22
Ongelijkheid............................................................................................................................................ 24
Sociale ongelijkheid en klimaatverandering............................................................................................ 26
Les 4: de economische pijler van duurzaamheid........................................................................................ 30
Standaard economische theorie.............................................................................................................. 30
Marktfalen............................................................................................................................................... 31
Hoe wereldse uitdagingen beantwoorden?............................................................................................. 33
Beperkingen aan economische groei.................................................................................................. 33
Systeemdenken................................................................................................................................... 33
De wetten van thermodynamica.......................................................................................................... 34
Alternatieve economische modellen voor duurzame ontwikkeling.......................................................35
Beleid...................................................................................................................................................... 37
Les 5: de politieke pijlers van duurzaamheid: waarom governance van duurzaamheid zo moeilijk is........40
Internationale aanpak.............................................................................................................................. 41
Europese klimaatambities....................................................................................................................... 42
Governance in een complexe en turbulente context...............................................................................44
Macro-economisch stabiliteit................................................................................................................... 45
Les 6: technologische oplossingen en innovatie als ‘key enabler’ voor het bereiken van de SDGs...........46
Duurzame ontwikkeling........................................................................................................................... 46
Wat is technologie................................................................................................................................... 46
, Duurzame technologie............................................................................................................................ 47
Innovatie: begrippenkader....................................................................................................................... 48
Duurzame innovatie en diffusie............................................................................................................... 49
Les 7: global dimension of sustainability..................................................................................................... 51
What is global.......................................................................................................................................... 51
How to get there...................................................................................................................................... 53
Solutions (north south)............................................................................................................................ 53
what if we define global differently.......................................................................................................... 55
Les 8: duurzaam ontwerpen, gekoppeld aan consumentengedrag............................................................57
Noodzaak van ecodesign en duurzaam consumeren.............................................................................57
Transitie naar circulaire economie.......................................................................................................... 58
Wat is ecodesign..................................................................................................................................... 60
Ecodesign cuistregels + tips duurzaam consumeren..............................................................................61
Verantwoord en kritisch consumeren...................................................................................................... 61
Les 9: duurzaam ruimtegebruik.................................................................................................................. 65
Verstedelijking in de wereld, Europa en Vlaanderen...............................................................................65
Duurzaamheidsvraagstukken inzake ruimtegebruik in Vlaanderen.........................................................66
Bouwstenen duurzame stedenbouw en ruimtelijke planning...................................................................69
, LES 1: INLEIDENDE LES DUURZAAMHEID
o Evaluatie
20% individuele opdracht
40% casuspaper (groepsopdracht)
40% PC examen
DE OORZAKEN VAN ONDUURZAAMHEID
o Emissies:
Emissie per consumptie = hoe we iets maken
Hoe meer dat we uitgeven = consumptie per persoon
Hoe meer mensen hoe meer emissies
P = PEOPLE
o We blijven groeien in aantal maar wel minder dan jaren geleden (= vertragende fase maar tot einde
van de eeuw nog meer en meer mensen)
Doordat we met die groeivertraging zitten, zijn we voorbij de piek
o birth rate vs death rate
rode lijn = even veel geboortes als overlijdens
alles erboven meer geboortes, alles eronder meer overlijdens
SEMESTER 2
,Inhoud
les 1: inleidende les duurzaamheid............................................................................................................... 4
De oorzaken van onduurzaamheid........................................................................................................... 4
P = people............................................................................................................................................. 4
A = affluence = consumptie................................................................................................................... 5
T = technology and innovation............................................................................................................... 5
Draagkracht van de Aarde........................................................................................................................ 6
Concept duurzame ontwikkeling............................................................................................................... 7
Naar duurzame ontwikkeling: casus paper............................................................................................... 9
Les 2: de ecologische pijler van duurzaamheid – Bert gielen en jan staes.................................................10
Planetaire grenzen. Hoe ver kan de mens gaan?...................................................................................10
Biedt een bio-based economie een oplossing?.......................................................................................15
Les 3: de sociale pijler van duurzaamheid.................................................................................................. 21
Capabilities............................................................................................................................................. 21
Armoede................................................................................................................................................. 22
Ongelijkheid............................................................................................................................................ 24
Sociale ongelijkheid en klimaatverandering............................................................................................ 26
Les 4: de economische pijler van duurzaamheid........................................................................................ 30
Standaard economische theorie.............................................................................................................. 30
Marktfalen............................................................................................................................................... 31
Hoe wereldse uitdagingen beantwoorden?............................................................................................. 33
Beperkingen aan economische groei.................................................................................................. 33
Systeemdenken................................................................................................................................... 33
De wetten van thermodynamica.......................................................................................................... 34
Alternatieve economische modellen voor duurzame ontwikkeling.......................................................35
Beleid...................................................................................................................................................... 37
Les 5: de politieke pijlers van duurzaamheid: waarom governance van duurzaamheid zo moeilijk is........40
Internationale aanpak.............................................................................................................................. 41
Europese klimaatambities....................................................................................................................... 42
Governance in een complexe en turbulente context...............................................................................44
Macro-economisch stabiliteit................................................................................................................... 45
Les 6: technologische oplossingen en innovatie als ‘key enabler’ voor het bereiken van de SDGs...........46
Duurzame ontwikkeling........................................................................................................................... 46
Wat is technologie................................................................................................................................... 46
, Duurzame technologie............................................................................................................................ 47
Innovatie: begrippenkader....................................................................................................................... 48
Duurzame innovatie en diffusie............................................................................................................... 49
Les 7: global dimension of sustainability..................................................................................................... 51
What is global.......................................................................................................................................... 51
How to get there...................................................................................................................................... 53
Solutions (north south)............................................................................................................................ 53
what if we define global differently.......................................................................................................... 55
Les 8: duurzaam ontwerpen, gekoppeld aan consumentengedrag............................................................57
Noodzaak van ecodesign en duurzaam consumeren.............................................................................57
Transitie naar circulaire economie.......................................................................................................... 58
Wat is ecodesign..................................................................................................................................... 60
Ecodesign cuistregels + tips duurzaam consumeren..............................................................................61
Verantwoord en kritisch consumeren...................................................................................................... 61
Les 9: duurzaam ruimtegebruik.................................................................................................................. 65
Verstedelijking in de wereld, Europa en Vlaanderen...............................................................................65
Duurzaamheidsvraagstukken inzake ruimtegebruik in Vlaanderen.........................................................66
Bouwstenen duurzame stedenbouw en ruimtelijke planning...................................................................69
, LES 1: INLEIDENDE LES DUURZAAMHEID
o Evaluatie
20% individuele opdracht
40% casuspaper (groepsopdracht)
40% PC examen
DE OORZAKEN VAN ONDUURZAAMHEID
o Emissies:
Emissie per consumptie = hoe we iets maken
Hoe meer dat we uitgeven = consumptie per persoon
Hoe meer mensen hoe meer emissies
P = PEOPLE
o We blijven groeien in aantal maar wel minder dan jaren geleden (= vertragende fase maar tot einde
van de eeuw nog meer en meer mensen)
Doordat we met die groeivertraging zitten, zijn we voorbij de piek
o birth rate vs death rate
rode lijn = even veel geboortes als overlijdens
alles erboven meer geboortes, alles eronder meer overlijdens
