Samenvatting Deel 4: voeding (1vrk10)

Deel 4: voeding

MONDMOTORIEK

1.INLEIDING

 Belang voeding voor groei en ontwikkeling kind
 Evolutie doorheen het eerste levensjaar
 Rol van de vroedvrouw

2.EVOLUTIE EERSTE LEVENSJAAR

Beinvloede factoren

 Groei
 Motorische evolutie
 Orale reflexen


GROEI
 Voedsel van mond naar slokdarm
 Bovenste deel adem- en spijsverteringskanaal
o Neus
o Mondholte
o Farynx
o Larynx
o Slokdarm
 Onderste luchtwegen
o Trachea
o Longen

Verschillen

 Trachia korter bij kind-> verslikkingsgevaar
 Bij volwassen lager gelegen epigo…


MOTORISCHE EVOLUTIE
 In gang gezet door :
o Veranderende anatomische verhoudingen
o Neurologische rijping
o Motorisch leren

Geboorte Evolutie
Houding flexiehouding Stabiele positie hoofd
Bewegingspatronen Reflexmatig, onwillekeurig Willekeurige bewegingen
Acties Enkel zuigen Actief voeding in de mond
stoppen

Na geboorte is flexiehouding een nadeel want de spierspanning is niet goed genoeg om zich te
coorigeren bij fout liggen bij drinken bij mama of fles, babby kan dat al beter en kan zichzelf corrigeren

Pas geboorne leeft vooral vanuit reflexen
Baby leeft vanuit een interesse (geuren kleuren..)
Pas gebooren enkel rinken en zuigen
En baby enkel iets wat het intereseert




1

,Deel 4: voeding
ORALE REFLEXEN



Voedingsreflexen Palmomentale reflex
Zoekreflex
Zuig-slikreactie
Ritmische bijtreactie
Beschermde reflexen Wurgreactie
Hoestreflex

Voedingsreflexen

 Palmomentale reflex :
o Reactie mondgebied door druk in handpalm
o M. mentalis
 Rootingreflex
o Aanraking rond de mond
o hoofd beweegt naar prikkel toe
o Integratie rond 3 à 4 maand
 Zuig-Slikreactie
o Aanraken voorste deel tong / centrum lippen - zuig-slikreactie
o Voedselbolus achterin keel lokt slikken uit
o Integratie: 6 maand
 Ritmische bijtreactie
o Aanraken tandvlees - ritmisch sluiten kaak
o Integratie: 9 – 12 maand

Reflex terhoogte van de lip/neus -> reflex op de tong -> zuig/slik reflex

Beschermende reflexen

 Wurgreactie
o Vermijden dat iets in farynx / larynx terechtkomt
o Tong, kaken en hoofd naar voren
o Keel trekt samen
o Geremd door reflexmatig zuigen
o Beïnvloed door honger / alertheid
o Evolutie oiv
 Neurologische rijping
 Ervaringen

 Sensorische integratie

Baby die te veel geforceerd is => en baby is niet klaar -> negatieve ervaring opdoen en gaat dan in
aversie gaan en daarna gaat het langer duren vooraleer de baby gaat willen veranderen van voeding

 Hoestreflex
o Voedsel / vocht in luchtwegen
o opwaartse luchtbeweging
o Blijft behouden

Rustig onder blijve= filmpje= kindje heeft zelf de reflexen om op te lossen (-> veilige situatie, maar lijkt
voor ons in deze maatschappij niet normaal)




2

,Deel 4: voeding
3.ZUIGGEDRAG

 Zuigen
= ritmische motorische reflex
 Zuigsalvo’s afgewisseld met pauzes
 Doel van zuigen
 Omgeving verkennen
 Voeding opnemen (nutritief zuigen)
 Zelfregularisatie (non-nutritief zuigen)

Baby gaat zuigen en slikken en ademen en daarna even pauze


ANATOMIE

 Tong
 Sluit orale ruimte af
 Groeve: bolusvorming en kanaliseren vloeistof
 Extentie – elevatie – retractie
 Kaak
 Stabiele basis
 Neerwaartse beweging vergroot orale ruimte
 Lippen
 Afsluiting orale ruimte
 Stabilisatie tepel / speen
 Wangen
 Vetkussentjes = stabiliteit
 Zijwaartse begrenzing
 Hard verhemelte
 Stabilisatie tepel / speen
 Drukt vloeistof naar buiten
 Zachte verhemelte
 Posterieure afsluiting
 Opwaartse beweging tijdens slikken = bolus passeert

Premature baby heeft niet juiste hoeveelheid aan vetkussentjes in de wangen met effect dat die niet
genoeg goed kan drinken
Baby mag ook niet in flexie liggen met hoofd-> melk kan niet soepel i de slokdarm

Lippen moeten de borst goed omsluiten zodanig dat er geen lucht mee naar binnen komt

Harde verhemelte is als hulp om melk naar de keelholte te laten vloeien
Zachte verhemeldte zorgt dat de melk in kleine hoeveelheden in de mond komt en langzaam kan
worden gedronken

 Positieve druk door tong
o melk naar buiten masseren
o = compressie
 Negatieve druk
o aanzuigen melk
o = suctie
o Vacuüm opbouwen
 Afgesloten ruimte (zacht verhemelte – tong – kaak –
lippen)
 Ruimte vergroot (neerwaartse beweging kaak)
 aanzuigeffect

3

, Deel 4: voeding
Neerwaarse druk en afwisseling + en – druk zorgt ervoor dat de melk via een vacum systeem binnen
kan komen


SOORTEN: NUTRITIEF-NON NUTRITIEF

Non – nutritief zuiggedrag

 = Niet Voedend Zuigen – NNS
 Doelen en voordelen:
o Oefenen motoriek
o Zelfregularisatie en troost
o Pijnmanagement
o Preventie wiegendood (te nuanceren – AAP, 2009)
 Geen voeding verwerven
o Weinig slikken
o Snelle zuigbewegingen
o Oppervlakkige zuigbewegingen
 Zuigen op vinger / fopspeen / borst

Oefen in motoriek -> premature babys om uiteindelijk op goede manier te kunnne drinken (goed
emanier= nutritief)
Nutritief zuiggedrag

 = Voedend zuigen – NS
 Doel: voeding verwerven
o Zuigen – slikken – ademen
o Zuigtempo laag
o Krachtige zuigbewegingen
 Zuigen aan de borst / fles
 Coördinatie zuigen – slikken – ademen
 Zoals aan een rietje zuigen

Zuigen => melk naar binnen krijgen
Volgorde= zuigen -> slikken -> ademen
Premature babys= zuigen zuig-> slikken met moeite -> grote pauze met ademen
Soms moet baby meer zuigen ->


ONTWIKKELING IN UTERO

Ontwikkeling in utero

 Zuigbewegingen: vanaf 8w zwsch
 Slikgedrag: vanaf 10 à 14w zwsch
o Regulatie vruchtwatervolume
o Samenstelling vruchtwater
o Uitrijping maag-darmsysteem
o Consistent vanaf 22-24w
o Volume : 500- 1000 ml vruchtwater
slikken/dag
 Geleidelijke ontwikkeling matuur zuiggedrag
 Goede coördinatie zuigen – slikken – ademen
 Opbouw en behoud vacuüm
 Gelinkt aan zwangerschapsduur : vanaf 36W



4