Samenvatting Gezondheid en Maatschappij III (2de master)

GEZONDHEID EN MAATSCHAPPIJ III
HOOFDSTUK 1: ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

1.1 SOCIALE ZEKERHEID


3 STELSELS VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

1. Werknemersstelsel (RSZ) = meest frequent
2. Zelfstandigen (RSVZ)
3. Ambtenaren (RSZPPO)

3 BASISPRINCIPES VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

1. Vervangingsinkomen bij loonverlies (bv. werkloosheid, pensionering, arbeidsongeschiktheid)
2. Aanvulling van het inkomen ter compensatie van <sociale lasten= (bv. ziektekosten, kinderbijslag)
3. Bijstandsuitkeringen (bv. onmogelijk om over een beroepsinkomen te beschikken (bv. handicap))


INDELINGEN VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

Klassieke sociale zekerheid Sociale bijstand

1. Ouderdoms- en overlevingspensioenen
2. Werkloosheid
3. Arbeidsongevallenverzekering 1. Integratieloon (leefloon)
vs
4. Beroepsziekten verzekering 2. Inkomensgarantie voor ouderen
5. Gezinsbijslag 3. Tegemoetkoming voor gehandicapten
6. Ziekte- en invaliditeitsverzekering
7. Jaarlijkse vakantie (vakantiegeld)


Doel van sociale bijstand:

= Een minimuminkomen te garanderen voor de volledige bevolking. De bijstand wordt gefinancierd met
belastingbedragen en is dus niet gebaseerd op het loon. Ook zijn er steeds voorwaarden aan verbonden
alvorens je sociale bijstand ontvangt. Zo wordt iedere toekenning van sociale bijstand steeds voorafgegaan
door een bestaansmiddelenonderzoek (bv. vastgoed).

FINANCIERING VAN DE SOCIALE ZEKERHEID

= Een solidariteitsbeginsel tussen: à Alle burgers dragen bij volgens hun loon

- Werkenden ±³ werklozen
- Zieken ±³ gezonden
- Ouderen ±³ jongeren
- Mensen zonder kinderen ±³ mensen met kinderen
- &



1

,Het solidariteitsbeginsel wordt gewaarborgd door:

- Werkenden dragen bij volgens hun loon
- Financiering gebeurt door de gemeenschap = ALLE burgers (ook deze met een uitkering)
- Vakbonden, ziekenfondsen en werkgeversorganisaties beslissen mee

Situatie op de Belgische arbeidsmarkt:




Rijksdiensten of parastatalen:

à Uitbetalingen binnen de 7 grote takken van de sociale zekerheid (zie hierboven) worden geregeld door
deze rijkdiensten/ parastatalen:

Dienst Voluit Tak

RVA Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening Werkloosheid

Ouderdoms- en
FPD Federale Pensioendienst
overlevingspensioenen

Rijksinstituut voor ziekte- en Ziekte- en
RIZIV
invaliditeitsverzekering invaliditeitsverzekering

Federaal agentschap voor Arbeidsongevallenverzekering,
FEDRIS
beroepsrisico9s Beroepsziekten verzekering

RJV Rijksdienst voor jaarlijkse vakantie Jaarlijkse vakantie


FONS
INFINO
My Family
Gezinsbijslag
KidsLife
Parentia
Kinderbijslag-Vlaanderen




2

,WERKNEMERSSTELSEL IN DE SOCIALE ZEKERHEID

Financiering:

à Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) zorgt voor de inning van de bijdragen

- Zowel werknemers als werkgevers dragen bij = basisbijdrage
- Takken krijgen financiering volgens behoeften, niet (meer) volgens een vast percentage
- Ook bijdrage door federale overheid (donatie + alternatieve financiering (btw-inkomsten en
onroerende voorheffing + accijnzen van de alcohol en tabak))

Bijdragepercentages:




à Kinderbijslag, kinderopvang, educatief verlof, begeleiding van werklozen = 1 patronale basisbijdrage

ZELFSTANDIGENSTELSEL IN DE SOCIALE ZEKERHEID

Verzekeringen voor zelfstandigen:

= Minder dan voor werknemers:

- Geneeskundige verzorging
- Arbeidsongeschiktheid of invaliditeit
- Moederschapsverzekering (+ vaderschapsverzekering)
- Gezinsbijslag
- Pensioen en overbruggingsrecht (bij faillissement)

à GEEN beroepsziekten of arbeidsongevallen!!!

Financiering:

- 3-maandelijkse bijdrage aan het sociaal verzekeringsfonds waar ze zijn aangesloten:
o Minimaal: ¬898,28
o Maximaal: ¬5148,10
- Berekening:
o Volgens netto beroepsinkomen
o Niet in verhouding met het inkomen, maar progressief en geplafonneerd
o Barema9s zijn afhankelijk van de categorie van de zelfstandige (hoofdactiviteit,
nevenactiviteit, meewerkende echtgenoot, gepensioneerde, student-ondernemer&)



3

, 2 stappen van de berekening:

1. Voorlopige sociale bijdrage: berekend op basis van de beroepsinkomsten van het geïndexeerde
netto beroepsinkomen van het voorafgaande derde kalenderjaar = referentiejaar
2. Definitieve sociale bijdrage: 3 jaar later berekend wanneer het officiële netto beroepsinkomen
door de fiscale administratie vastgesteld en meegedeeld zijn




Bijdragepercentages voor zelfstandigen:

Netto belastbaar inkomen op jaarbasis Sociale bijdrage op jaarbasis (%)

< 16.861,46 euro Enkel de minimumbijdrage


16.861,46 3 72.810,95 euro 20,50%


72.810,95 3 107.300,30 euro 14,6%


> 107.300,30 euro Maximumbijdrage


+ Administratieve beheerkosten, afhankelijk van het sociaal verzekeringsfonds (3-4%)



AMBTENARENSTELSEL IN DE SOCIALE ZEKERHEID

2 grote groepen:

1. Personeelsleden van plaatselijke en provinciale overheden (PPO):
à RSZ = innende dienst
2. Andere administraties:
à tewerkstellende overheid zelf = innende dienst
à met uitzondering van geneeskundige verzorging (= gewone werknemersregeling)




4