Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
SAMENVATTING DEEL EXECUTIERECHT
(PIET TAELMAN)
_
INSOLVENTIE, ZEKERHEDEN, EN EXECUTIERECHT
PAGE
\*
,Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
HOOFDSTUK 1: KADER EN BEGRIPPENAPPARAAT
AFDELING I: KADER
Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel:
Miskenning of schending subjectief recht?
� Materiaal recht: titularis heeft keuze tussen verschillende mogelijkheden tot
rechtsherstel
o Bv. art. 1644 oud BW: keuze tussen 2 remedies
▪ Koper kan aanbieden zaak terug te geven en de terugbetaling van de
volledige prijs te eisen
▪ Koper kan de zaak behouden en vorderen dat een deel van de prijs wordt
terugbetaald
� Rechter kan enkel de gemaakte keuze(s) kunnen toetsen, gelet op het in zijn hoofde
geldende verbod om het voorwerp van de vordering te wijzigen
= Beschikkingsbeginsel
Keuzerecht behoort de eisende partij toe:
Art. 1138, 2° Ger.W.: de rechter mag niet meer en ook niet iets anders toekennen dan werd
gevorderd.
� Het staat dus aan de partij om de volgens haar meest geschikte vorm van rechtsherstel
te kiezen
o Bv. art. 5.234, lid 1 BW: de SE heeft het recht om de uitvoering van de
verschuldigde prestatie in rechte te vorderen, tenzij dit onmogelijk of abusief zou
zijn.
AFDELING II: BEGRIPPEN
§1: EIGENRICHTING – DWANGMIDDELEN
Gedwongen tenuitvoerlegging van privaatrechtelijke aanspraken = een taak van de overheid.
� Taak overheid: aan de SE de middelen ter beschikking te stellen die hem kunnen
toelaten zijn SA te dwingen tot naleving van zijn verbintenis iets te geven, iets te doen of
niet te doen.
Eigenrichting in beginsel ongeoorloofd
= een SE dat op eigen gezag inwerkt op de rechtssfeer van zijn debiteur om zijn aanspraken
geldend te maken
PAGE
\*
,Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
SE= verplicht gebruik te maken van de diensten van die personen (gerechtsdeurwaarders,
notarissen,..) die door de overheid werden aangewezen om hun ambt te verlenen in het raam
van de procedures van gedwongen tenuitvoerlegging.
� Debiteur kan zich tot beslagrechter wenden, telkens wanneer hij meent dat die
machtsmiddelen niet conform de wet worden aangewend
§2: UITVOERBARE TITEL
Art. 1494, lid 1 Ger. W.: Om op die dwangmiddelen rechtmatig een beroep te kunnen doen, is
vereist dat de aanspraak van de SE vervat is in een uitvoerbare titel
� Beschikt de SE daar (nog) niet over, dan zal hij voorafgaandelijk voor de bevoegde
(bodem)rechter de veroordeling van zijn SA moeten uitlokken.
� RS EVRM: de uitvoering van een rechterlijke beslissing maakt integraal deel uit van de
noties “toegang tot de rechter” en “proces” (art. 6 EVRM)
§3: EXECUTIERECHT
= het geheel van rechtsregels die betrekking hebben op het realiseren van de aanspraken
van een schuldeiser door middel van hem daartoe door de overheid ter beschikking
gestelde machtsmiddelen
� Raakt principieel de openbare orde
� Moeten doelgericht worden geïnterpreteerd
§4: REËLE OF RECHTSTREEKSE EXECUTIE
= die vorm van tenuitvoerlegging waarbij de schuldenaar daadwerkelijk wordt gedwongen de
prestatie te verrichten waartoe hij zich verbonden had en waartoe hij werd veroordeeld.
� De SE wordt in de situatie geplaatst waarin hij zich zou bevonden hebben indien de SA
vrijwillig zijn verplichtingen was nagekomen. => uitvoering in natura
� Slechts gedeeltelijk uitgewerkt in Ger.W.:
o Bevat GEEN regels voor:
▪ de gedwongen uitvoering van verbintenissen tot afgifte van een andere
zaak dan een geldsom
▪ de gedwongen tenuitvoerlegging van verbintenissen om iets te doen of
niet te doen.
o Terugval op regelen van het verbintenissenrecht, of onder omstandigheden het
indirecte executiemiddel van de dwangsom
PAGE
\*
, Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
� Vereist niet steeds de medewerking van de veroordeelde debiteur (bv. afgifte meubel,
foto’s, boekhouding,…). Reële executie ook mogelijk voor rechtshandelingen
o bv. verkoper onroerend goed weigert notariële akte te ondertekenen (=vereist voor
eigendomstitel te kunnen overschrijven)
🡪 reële executie: behaalde vonnis koper laten gelden als titel omdat het de ontbrekende
wilsverklaring van de verkoper vervangt.
� Reële executie van verbintenissen die een ander voorwerp hebben dan het betalen van
een geldsom, kan omwille van de aard van de door de debiteur te verrichten prestatie
soms onmogelijk zijn.
o Art. 5.234, lid 2 BW: menselijke waardigheid
� Wanneer de betrokken prestatie niet noodzakelijk door de debiteur zelf moet worden
geleverd, kunnen de art. 5.85 (voor contracten) en 5.235 BW (voor alle andere
verbintenissen) een oplossing bieden.
o Invoering dwangsom verbeterde op dit vlak aanzienlijk positie SE (art. 1385bis-
nonies Ger.W.)
� Verbod eigenrichting: SE = verplicht een beroep te doen op een gerechtsdeurwaarder.
o Art. 569, 5° Ger.W.: Voor betwistingen over die vorm van tenuitvoerlegging is de
rechtbank van eerste aanleg, NIET de beslagrechter, bevoegd
Uithuiszetting:
= een vorm van reële executie = de tenuitvoerlegging van vonnissen tot uithuiszetting
� Deel 4, boek IV, Hoofdstuk XVbis: art. 1344ter-septies Ger.W.
� Doel: een humanisering van de uithuiszetting in het breder kader van
armoedebestrijding.
o Bemiddelende rol van het OCMW
� Art. 1344ter-quinquies Ger.W.: de uithuiszetting, na beëindiging van een
huurovereenkomst aangegaan door een fysieke persoon als huurder op grond van de
Woninghuurwet of de Handelshuurwet
� Art. 1344sexies Ger.W.: de uithuiszetting van fysieke personen na betekening van een
gerechtelijke uitspraak in andere dan huuraangelegenheden
§5: VERHAALSEXECUTIE
= de vorm van gedwongen tenuitvoerlegging waarbij de tenuitvoerlegging onder dwang geschiedt
op de goederen van de debiteur in het geval de reële executie onmogelijk is, of wanneer de door
de SA te verrichten prestatie bestaat in het betalen van een som geld.
PAGE
\*
SAMENVATTING DEEL EXECUTIERECHT
(PIET TAELMAN)
_
INSOLVENTIE, ZEKERHEDEN, EN EXECUTIERECHT
PAGE
\*
,Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
HOOFDSTUK 1: KADER EN BEGRIPPENAPPARAAT
AFDELING I: KADER
Verschillende mogelijkheden tot rechtsherstel:
Miskenning of schending subjectief recht?
� Materiaal recht: titularis heeft keuze tussen verschillende mogelijkheden tot
rechtsherstel
o Bv. art. 1644 oud BW: keuze tussen 2 remedies
▪ Koper kan aanbieden zaak terug te geven en de terugbetaling van de
volledige prijs te eisen
▪ Koper kan de zaak behouden en vorderen dat een deel van de prijs wordt
terugbetaald
� Rechter kan enkel de gemaakte keuze(s) kunnen toetsen, gelet op het in zijn hoofde
geldende verbod om het voorwerp van de vordering te wijzigen
= Beschikkingsbeginsel
Keuzerecht behoort de eisende partij toe:
Art. 1138, 2° Ger.W.: de rechter mag niet meer en ook niet iets anders toekennen dan werd
gevorderd.
� Het staat dus aan de partij om de volgens haar meest geschikte vorm van rechtsherstel
te kiezen
o Bv. art. 5.234, lid 1 BW: de SE heeft het recht om de uitvoering van de
verschuldigde prestatie in rechte te vorderen, tenzij dit onmogelijk of abusief zou
zijn.
AFDELING II: BEGRIPPEN
§1: EIGENRICHTING – DWANGMIDDELEN
Gedwongen tenuitvoerlegging van privaatrechtelijke aanspraken = een taak van de overheid.
� Taak overheid: aan de SE de middelen ter beschikking te stellen die hem kunnen
toelaten zijn SA te dwingen tot naleving van zijn verbintenis iets te geven, iets te doen of
niet te doen.
Eigenrichting in beginsel ongeoorloofd
= een SE dat op eigen gezag inwerkt op de rechtssfeer van zijn debiteur om zijn aanspraken
geldend te maken
PAGE
\*
,Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
SE= verplicht gebruik te maken van de diensten van die personen (gerechtsdeurwaarders,
notarissen,..) die door de overheid werden aangewezen om hun ambt te verlenen in het raam
van de procedures van gedwongen tenuitvoerlegging.
� Debiteur kan zich tot beslagrechter wenden, telkens wanneer hij meent dat die
machtsmiddelen niet conform de wet worden aangewend
§2: UITVOERBARE TITEL
Art. 1494, lid 1 Ger. W.: Om op die dwangmiddelen rechtmatig een beroep te kunnen doen, is
vereist dat de aanspraak van de SE vervat is in een uitvoerbare titel
� Beschikt de SE daar (nog) niet over, dan zal hij voorafgaandelijk voor de bevoegde
(bodem)rechter de veroordeling van zijn SA moeten uitlokken.
� RS EVRM: de uitvoering van een rechterlijke beslissing maakt integraal deel uit van de
noties “toegang tot de rechter” en “proces” (art. 6 EVRM)
§3: EXECUTIERECHT
= het geheel van rechtsregels die betrekking hebben op het realiseren van de aanspraken
van een schuldeiser door middel van hem daartoe door de overheid ter beschikking
gestelde machtsmiddelen
� Raakt principieel de openbare orde
� Moeten doelgericht worden geïnterpreteerd
§4: REËLE OF RECHTSTREEKSE EXECUTIE
= die vorm van tenuitvoerlegging waarbij de schuldenaar daadwerkelijk wordt gedwongen de
prestatie te verrichten waartoe hij zich verbonden had en waartoe hij werd veroordeeld.
� De SE wordt in de situatie geplaatst waarin hij zich zou bevonden hebben indien de SA
vrijwillig zijn verplichtingen was nagekomen. => uitvoering in natura
� Slechts gedeeltelijk uitgewerkt in Ger.W.:
o Bevat GEEN regels voor:
▪ de gedwongen uitvoering van verbintenissen tot afgifte van een andere
zaak dan een geldsom
▪ de gedwongen tenuitvoerlegging van verbintenissen om iets te doen of
niet te doen.
o Terugval op regelen van het verbintenissenrecht, of onder omstandigheden het
indirecte executiemiddel van de dwangsom
PAGE
\*
, Samenvatting deel executierecht – Piet Taelman
� Vereist niet steeds de medewerking van de veroordeelde debiteur (bv. afgifte meubel,
foto’s, boekhouding,…). Reële executie ook mogelijk voor rechtshandelingen
o bv. verkoper onroerend goed weigert notariële akte te ondertekenen (=vereist voor
eigendomstitel te kunnen overschrijven)
🡪 reële executie: behaalde vonnis koper laten gelden als titel omdat het de ontbrekende
wilsverklaring van de verkoper vervangt.
� Reële executie van verbintenissen die een ander voorwerp hebben dan het betalen van
een geldsom, kan omwille van de aard van de door de debiteur te verrichten prestatie
soms onmogelijk zijn.
o Art. 5.234, lid 2 BW: menselijke waardigheid
� Wanneer de betrokken prestatie niet noodzakelijk door de debiteur zelf moet worden
geleverd, kunnen de art. 5.85 (voor contracten) en 5.235 BW (voor alle andere
verbintenissen) een oplossing bieden.
o Invoering dwangsom verbeterde op dit vlak aanzienlijk positie SE (art. 1385bis-
nonies Ger.W.)
� Verbod eigenrichting: SE = verplicht een beroep te doen op een gerechtsdeurwaarder.
o Art. 569, 5° Ger.W.: Voor betwistingen over die vorm van tenuitvoerlegging is de
rechtbank van eerste aanleg, NIET de beslagrechter, bevoegd
Uithuiszetting:
= een vorm van reële executie = de tenuitvoerlegging van vonnissen tot uithuiszetting
� Deel 4, boek IV, Hoofdstuk XVbis: art. 1344ter-septies Ger.W.
� Doel: een humanisering van de uithuiszetting in het breder kader van
armoedebestrijding.
o Bemiddelende rol van het OCMW
� Art. 1344ter-quinquies Ger.W.: de uithuiszetting, na beëindiging van een
huurovereenkomst aangegaan door een fysieke persoon als huurder op grond van de
Woninghuurwet of de Handelshuurwet
� Art. 1344sexies Ger.W.: de uithuiszetting van fysieke personen na betekening van een
gerechtelijke uitspraak in andere dan huuraangelegenheden
§5: VERHAALSEXECUTIE
= de vorm van gedwongen tenuitvoerlegging waarbij de tenuitvoerlegging onder dwang geschiedt
op de goederen van de debiteur in het geval de reële executie onmogelijk is, of wanneer de door
de SA te verrichten prestatie bestaat in het betalen van een som geld.
PAGE
\*
