Deel 5: Burgerlijk recht
1. Rechtshandelingen
1.1. Rechtshandeling vs rechtsfeit
Een rechtsfeit is een feit waaraan het objectief recht rechtsgevolgen verbindt
Rechtsgevolgen → doen ontstaan, wijzigen, doen verdwijnen van subjectieve
rechten
Rechtshandeling = handeling die bewust wordt gesteld met als doel
rechtsgevolgen te creëren
Rechtshandeling - indelingen:
Indeling aan de hand van aantal betrokken partijen: kijken naar de wilsuiting
→ Eenzijdige rechtshandelingen: Als er een partij is die heel bewust
handelingen stelt bv. testament (= document waar je inschrijft wat er met jou
nalatenschap gebeurd)
→ Meerzijdige rechtshandelingen: als er 2 of meerdere partijen zijn die
rechtshandelingen doen ontstaan bv. huwelijk (2 verschillende partijen die een
overeenkomst aangaan en komen rechten en plichten bij kijken), fusie tussen
ondernemingen, zaak oprichten met 2, een verkoop (je hebt een koper en een
verkoper), huur (huurder en verhuurder)
Bv.
zoekertje verloren vogel → Eenzijdige
kopen van een huis → Meerzijdige
Sporten en je kwetst iemand → rechtsfeit
Aanbieding van winkel dat je in brievenbus vind → Eenzijdige (vanaf er een
verkoop is, dan wordt het meerzijdig)
Schuift uit op natte vloer → rechtsfeit
Auto ongeval → rechtsfeit
Geboren worden → rechtsfeit (je kiest niet zelf om geboren te worden)
bv.
Ik leen mijn fiets uit aan een collega en verwacht deze terug te krijgen →
Meerzijdige
Ik geef mijn fiets aan een collega als een geschenk → Eenzijdige
Indeling naar hun invloed op het vermogen:
- Daden van gebruik/genot: passief genieten van het vermogen (bv.
bewonen, huurgelden ontvangen, …)
- Daden van beheer (ook daden van behoud en bewaring): zorgen dat de
goederen in de toekomst ook nog vruchten blijven opleveren (bv.
beleggen van een geldsom, verhuren, voeren van een procedure)
, - Daden van beschikking: ervoor zorgen dat de goederen definitief of zeer
lange tijd verdwijnen uit het vermogen (bv. verkoop, vernietiging, verhuur
meer dan 9 jaar)
1.2. Geldigheid van rechtshandelingen
Bestaansvoorwaarden ‘art. 1108 BW’
(1) Wilsuiting
(2) Voorwerp
(3) Oorzaak
(4) Bekwaamheid
(5) Conformiteit met het imperatief (dwingend) recht
Wat als er niet voldaan wordt aan een van deze voorwaarden? Dan is de
rechtshandeling vernietigbaar → wordt niet automatisch vernietigd. wordt
vernietigd door rechter
Sancties:
→ RH = vernietigbaar
→ Relatieve/absolute nietigheid
→ Herstel in oorspronkelijke toestand
A) Wilsuiting
→ Reële wil om rechtsgevolgen tot stand te brengen
Voorwaarden volwaardige wilsuiting:
→ Bewuste toestemming
→ Ernstige toestemming
→ Vrije toestemming:
- Vrij van wilsgebreken: (het wetboek kent maar 4 wilsgebreken)
→ Dwaling
→ Bedrog
→ Geweld/Dwang
→ Misbruik van omstandigheden
→ De rechter kan de rechtshandeling nietig verklaren als er een wilsgebrek is.
Sanctie: relatieve nietigheid
1) Dwaling
Vergissing over essentieel onderdeel RH (rechtshandeling)
- Dwaling omtrent de (zelfstandigheid van de) zaak
- Dwaling omtrent de persoon
Voorwaarden:
- Doorslaggevend: Zonder de dwaling zou de RH niet gesteld zijn
- Verschoonbaar (rechter gaat kijken of dwaling verschoonbaar is)
→ criterium: “redelijk en zorgvuldig persoon”
→ geen lichtzinnige fouten, slordigheid, onvoorzichtigheid,…
1. Rechtshandelingen
1.1. Rechtshandeling vs rechtsfeit
Een rechtsfeit is een feit waaraan het objectief recht rechtsgevolgen verbindt
Rechtsgevolgen → doen ontstaan, wijzigen, doen verdwijnen van subjectieve
rechten
Rechtshandeling = handeling die bewust wordt gesteld met als doel
rechtsgevolgen te creëren
Rechtshandeling - indelingen:
Indeling aan de hand van aantal betrokken partijen: kijken naar de wilsuiting
→ Eenzijdige rechtshandelingen: Als er een partij is die heel bewust
handelingen stelt bv. testament (= document waar je inschrijft wat er met jou
nalatenschap gebeurd)
→ Meerzijdige rechtshandelingen: als er 2 of meerdere partijen zijn die
rechtshandelingen doen ontstaan bv. huwelijk (2 verschillende partijen die een
overeenkomst aangaan en komen rechten en plichten bij kijken), fusie tussen
ondernemingen, zaak oprichten met 2, een verkoop (je hebt een koper en een
verkoper), huur (huurder en verhuurder)
Bv.
zoekertje verloren vogel → Eenzijdige
kopen van een huis → Meerzijdige
Sporten en je kwetst iemand → rechtsfeit
Aanbieding van winkel dat je in brievenbus vind → Eenzijdige (vanaf er een
verkoop is, dan wordt het meerzijdig)
Schuift uit op natte vloer → rechtsfeit
Auto ongeval → rechtsfeit
Geboren worden → rechtsfeit (je kiest niet zelf om geboren te worden)
bv.
Ik leen mijn fiets uit aan een collega en verwacht deze terug te krijgen →
Meerzijdige
Ik geef mijn fiets aan een collega als een geschenk → Eenzijdige
Indeling naar hun invloed op het vermogen:
- Daden van gebruik/genot: passief genieten van het vermogen (bv.
bewonen, huurgelden ontvangen, …)
- Daden van beheer (ook daden van behoud en bewaring): zorgen dat de
goederen in de toekomst ook nog vruchten blijven opleveren (bv.
beleggen van een geldsom, verhuren, voeren van een procedure)
, - Daden van beschikking: ervoor zorgen dat de goederen definitief of zeer
lange tijd verdwijnen uit het vermogen (bv. verkoop, vernietiging, verhuur
meer dan 9 jaar)
1.2. Geldigheid van rechtshandelingen
Bestaansvoorwaarden ‘art. 1108 BW’
(1) Wilsuiting
(2) Voorwerp
(3) Oorzaak
(4) Bekwaamheid
(5) Conformiteit met het imperatief (dwingend) recht
Wat als er niet voldaan wordt aan een van deze voorwaarden? Dan is de
rechtshandeling vernietigbaar → wordt niet automatisch vernietigd. wordt
vernietigd door rechter
Sancties:
→ RH = vernietigbaar
→ Relatieve/absolute nietigheid
→ Herstel in oorspronkelijke toestand
A) Wilsuiting
→ Reële wil om rechtsgevolgen tot stand te brengen
Voorwaarden volwaardige wilsuiting:
→ Bewuste toestemming
→ Ernstige toestemming
→ Vrije toestemming:
- Vrij van wilsgebreken: (het wetboek kent maar 4 wilsgebreken)
→ Dwaling
→ Bedrog
→ Geweld/Dwang
→ Misbruik van omstandigheden
→ De rechter kan de rechtshandeling nietig verklaren als er een wilsgebrek is.
Sanctie: relatieve nietigheid
1) Dwaling
Vergissing over essentieel onderdeel RH (rechtshandeling)
- Dwaling omtrent de (zelfstandigheid van de) zaak
- Dwaling omtrent de persoon
Voorwaarden:
- Doorslaggevend: Zonder de dwaling zou de RH niet gesteld zijn
- Verschoonbaar (rechter gaat kijken of dwaling verschoonbaar is)
→ criterium: “redelijk en zorgvuldig persoon”
→ geen lichtzinnige fouten, slordigheid, onvoorzichtigheid,…
