SAMENVATTING JURIDISCH DEEL 1

DEEL 1: STAATSRECHT
HOOFDSTUK 1: Wat is recht
1 Definitie
2 Onderscheiden rechtstakken
3 De bronnen van het Belgische recht
4 Draagwijdte van de rechtsbronnen

___________________________________________________________________________
_______


1 Definitie
RECHT

= geheel van regels die ontworpen zijn door de wetgevende macht met als
doel de orde te handhaven

 reglementering MOET afdwingbaar zijn ZODAT sancties opgelegd
kunnen worden

 Niet 1 definitie
 WEL verschillende elementen samen => geeft rechtsleer
 Elementen die steeds terugkomen in definities:
A. Een geheel van gedragsregels
B. Rechtsregels worden opgelegd door het gezag van de
gemeenschap
C. Doel is de ordening van de maatschappij
D. De rechtsregel worden gehandhaafd door het maatschappelijk
gezag

---------------------------------------------------------------------------




1

,A Een geheel van gedragsregels
geheel van gedragsregels of kader waarbinnen verder recht ontstaat

 juridische regels: schrijven bepaald gedrag voor

 formuleren bevel of verbod

Voorbeeld:

Verkeersreglementering (groen=rijden / rood=stoppeb)

Grondwet (= hoe belgische staat in elkaar zit)



rechtregels : algemene draagwijdte

 toepassing op iedereen bepaalde situatie bevindt
 Geheel van gedragsregls of kader waarbinnen verder recht
ontstaat

voorbeeld:

koop-verkoop: leveren en betalen: van laptop, brood, cd

art. 5.69 BW: "een contract dat geldig tot stand is gekomen, strekt
degenen die het hebben gesloten tot wet"
= belofte maakt schuld

van toepassing op koopcontract, huurcontract, opdracht met
vastgoedmakelaar, opdracht tot opmeting door landmeter



Recht bevat: voorschriften die voor kader moeten zorgen waarbinnen op
bepaalde manier moet gedragen

Voorbeeld:

Grondwettelijk recht, gerechtelijk recht: hoe rechtszaak beginnen,
hoe parlementair worden




2

,B Rechtsregel worden opgelegd door het gezag van de
gemeenschap
Verschillende soorten gedragsregels (bv. Morele, religieuze, sportieve…)

Rechtsregels onderscheidt zich hiervan: OMDAT gehele gemeenschap dergelijke
gedragsregels tot rechtsnorm heeft gemaakt



vooral gemaakt door parlementen: vertegenwoordigers van volk

 Vertegenwoordigers kiezen en zijn gaan wet maken



C Doel is ordening van de maatschappij
 (letterlijk: ruimtelijke ordening)  Ruimte ordenen  Je mag niet
gaan bouwen waar je wilt
 Voorbeeld: Verkeer
Via opgeledge gedragsregels: maatschappij fuctioneren zoals het hoort 
iedereen kan samen-leven



D Rechtsregels die worden gehandhaafd door het
maatschappelijk gezag
In maatschappij: bepaalde overheidsinstellingen die rechtsregels moeten
uitvoeren (uitvoerende macht) + overtreding moeten sanctioneren (rechterlijke macht)

Controle nodig  politieapparaat

Als je geen controle hebt: dan gaan de mensen zich niet aan de regels
aanpassen DAAROM politie, rechtbank…




3 De bronnen van het Belgisch recht
Boven Belgische recht: internationale verdragen + Europees recht

3

, Internationale verdragen + Europees recht



puur Belgisch recht



3.1 Internationale verdragen
 Om samenwerking met andere landen te vergemakkelen



Inhoud ervan is verschillend:

- Betrekking op rechten en plichten v. staten tegenover
elkaar
- Rechtsregels bepalen ook op onderdanen van toepassing


Verdragen niet direct werkend:

nationale wetgever moet bepaalde afspraken overnemen in nationaal
recht

Verdragen directe werking:

afgesproken rechtsregels moeten niet eerste in nationaal recht omgezet
worden

 primeert op nationale wetgeving



Verdragen die soevereiniteitsdelegatie aan internationaal orgaan
inhouden:

deel van wetten + rechtspraak door internationale organen gebeuren,
NIET nationaal



Voorbeeld:

• Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
(EVRM): fundamentele vrijheden zoals recht op leven, recht op
privacy, recht op eerlijk proces

• dubbelbelastingverdragen: om eenzelfde materie geen 2 x te
laten belasten



4