Hoofdstuk 1
Definitie
Psychologie = de wetenschappelijke studie v/h gedrag (innerlijk & uiterlijk) en de mentale activiteiten
van een individu
Geschiedenis v/d psychologie
Verre voorgeschiedenis
→ Oudheid: - Filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties
- Socrates, Plato, Aristoteles
→ Middeleeuwen: Weinig filosofie (alle antwoorden te vinden i/d Bijbel)
Meer directe voorgeschiedenis
→ Verdere ontwikkelingen i/d filosofie:
1. Rationalisme (Descartes)
₋ Waarde v/h logisch denken
₋ Methodische twijfel
₋ Nieuwe zekerheden opbouwen (Ik denk, dus ik besta)
2. Dualisme (voortgevloeid uit Rationalisme)
₋ Res cogitans (lichaam & geest)
₋ Res extensa (lichaam)
3. Empirisme (Locke, Bacon & John Stuart Mill)
₋ Enige waar je zeker van kan zijn, is wat je kan waarnemen
₋ Kennis = macht
₋ Denken vertroebelt waarneming
₋ Tabula rasa
→ Impulsen vanuit de natuurwetenschappen
₋ Nieuwe ontdekkingen → nieuwe vragen
₋ Psychofysica (o.a. Wet van Weber)
= natuurkunde van menselijk gedrag
,Psychologie als wetenschap van het bewustzijn
1. Structuralisme
Wundt = 1ste psycholoog
→ 1879: 1ste laboratorium voor wetenschappelijke psychologie in Leipzig
(vooral studie v/d waarneming)
Geboortejaar psychologie!
Edward Titchener (lln van Wundt)
₋ Structuur v/h bewustzijn onderzoeken
₋ Scheikunde v/d geest
₋ Introspectie
₋ EXPERIMENTELE BEWUSTZIJNSPSYCHOLOGIE
2. Functionalisme (VS)
₋ Functie v/h bewustzijn (mental activities)
₋ Dierproeven
₋ Eerst introspectie & experimenten, daarna ook externe observatie
₋ FUNCTIONALISTISCHE BEWUSTZIJNSPSYCHOLOGIE
Behaviorisme
Empirisme: “Je kan alleen zeker zijn van datgene wat je kan zien.”
Het enige wat je kan zien v/d menselijke psyché is het GEDRAG (geen bewustzijnspsychologie!)
Alleen uiterlijk waarneembare S-R connecties zijn van betekenis
(conditionering)
Nieuwe klemtonen in Europa
1. Gestaltpsychologie (Köhler & Lewin)
₋ Waarnemen is geen apart registreren van afzonderlijke indrukken, maar wel een
onmiddellijk vatten v/d ‘Gestalt’
₋ Het geheel is meer dan de som van de delen
2. Dieptepsychologie (Freud)
₋ Ontstaan uit de psychoanalyse (= therapie)
₋ 3 lagen in menselijke psyché:
,Amerika en de herontdekking v/h innerlijke
1. Neobehaviorisme (Hull & Tolman)
→ stroming bleef behavioristisch, maar moest wijzigingen aanbrengen in concrete uitwerking
ervan.
→ S-O-R schema! S = stimulus
O = organisme (behoefte, verlangen, denken…)
R = reactie
Black box = verborgen innerlijke v/h individu die invloed kan hebben op het gedrag
2. Humanistische psychologie (Maslow & Rogers)
Reactie op:
₋ Behaviorisme: Mens = onder controle van de omgeving (stimulus)
Mens = weinig meer dan laborat
₋ Dieptepsychologie: Mens = onder controle van onbewuste
Mens stelt voornamelijk abnormaal neurotisch gedrag
Psychologie v/d derde weg
= Mens & zijn mogelijkheden moeten centraal staan
, Hedendaagse stromingen i/d psychologie
Cognitieve psychologie
→ Mens = infoverwerker met een input & output
Wijze waarop we info verwerken bepaald ons gedrag!
₋ Goede informatieverwerkingsstrategieën zorgen voor psychische gezondheid
₋ Psychische stoornissen zijn het gevolg van slechte informatieverwerkingsstrategieën
Black box → White box (via obj. Waarneming)
Veel OZ naar denken, fantasie, geheugen…
Vergelijking mens ↔ computer (allebei binair: neuronen volgens I O)
Definitie
Psychologie = de wetenschappelijke studie v/h gedrag (innerlijk & uiterlijk) en de mentale activiteiten
van een individu
Geschiedenis v/d psychologie
Verre voorgeschiedenis
→ Oudheid: - Filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties
- Socrates, Plato, Aristoteles
→ Middeleeuwen: Weinig filosofie (alle antwoorden te vinden i/d Bijbel)
Meer directe voorgeschiedenis
→ Verdere ontwikkelingen i/d filosofie:
1. Rationalisme (Descartes)
₋ Waarde v/h logisch denken
₋ Methodische twijfel
₋ Nieuwe zekerheden opbouwen (Ik denk, dus ik besta)
2. Dualisme (voortgevloeid uit Rationalisme)
₋ Res cogitans (lichaam & geest)
₋ Res extensa (lichaam)
3. Empirisme (Locke, Bacon & John Stuart Mill)
₋ Enige waar je zeker van kan zijn, is wat je kan waarnemen
₋ Kennis = macht
₋ Denken vertroebelt waarneming
₋ Tabula rasa
→ Impulsen vanuit de natuurwetenschappen
₋ Nieuwe ontdekkingen → nieuwe vragen
₋ Psychofysica (o.a. Wet van Weber)
= natuurkunde van menselijk gedrag
,Psychologie als wetenschap van het bewustzijn
1. Structuralisme
Wundt = 1ste psycholoog
→ 1879: 1ste laboratorium voor wetenschappelijke psychologie in Leipzig
(vooral studie v/d waarneming)
Geboortejaar psychologie!
Edward Titchener (lln van Wundt)
₋ Structuur v/h bewustzijn onderzoeken
₋ Scheikunde v/d geest
₋ Introspectie
₋ EXPERIMENTELE BEWUSTZIJNSPSYCHOLOGIE
2. Functionalisme (VS)
₋ Functie v/h bewustzijn (mental activities)
₋ Dierproeven
₋ Eerst introspectie & experimenten, daarna ook externe observatie
₋ FUNCTIONALISTISCHE BEWUSTZIJNSPSYCHOLOGIE
Behaviorisme
Empirisme: “Je kan alleen zeker zijn van datgene wat je kan zien.”
Het enige wat je kan zien v/d menselijke psyché is het GEDRAG (geen bewustzijnspsychologie!)
Alleen uiterlijk waarneembare S-R connecties zijn van betekenis
(conditionering)
Nieuwe klemtonen in Europa
1. Gestaltpsychologie (Köhler & Lewin)
₋ Waarnemen is geen apart registreren van afzonderlijke indrukken, maar wel een
onmiddellijk vatten v/d ‘Gestalt’
₋ Het geheel is meer dan de som van de delen
2. Dieptepsychologie (Freud)
₋ Ontstaan uit de psychoanalyse (= therapie)
₋ 3 lagen in menselijke psyché:
,Amerika en de herontdekking v/h innerlijke
1. Neobehaviorisme (Hull & Tolman)
→ stroming bleef behavioristisch, maar moest wijzigingen aanbrengen in concrete uitwerking
ervan.
→ S-O-R schema! S = stimulus
O = organisme (behoefte, verlangen, denken…)
R = reactie
Black box = verborgen innerlijke v/h individu die invloed kan hebben op het gedrag
2. Humanistische psychologie (Maslow & Rogers)
Reactie op:
₋ Behaviorisme: Mens = onder controle van de omgeving (stimulus)
Mens = weinig meer dan laborat
₋ Dieptepsychologie: Mens = onder controle van onbewuste
Mens stelt voornamelijk abnormaal neurotisch gedrag
Psychologie v/d derde weg
= Mens & zijn mogelijkheden moeten centraal staan
, Hedendaagse stromingen i/d psychologie
Cognitieve psychologie
→ Mens = infoverwerker met een input & output
Wijze waarop we info verwerken bepaald ons gedrag!
₋ Goede informatieverwerkingsstrategieën zorgen voor psychische gezondheid
₋ Psychische stoornissen zijn het gevolg van slechte informatieverwerkingsstrategieën
Black box → White box (via obj. Waarneming)
Veel OZ naar denken, fantasie, geheugen…
Vergelijking mens ↔ computer (allebei binair: neuronen volgens I O)
