Samenvatting algemene psychologie

PSYCHOLOGIE
module1 algemene psychologie les 2 Flashcards | Chegg.com




Kortrijk Vives

,GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHOLOGIE
1.3.1 DE VERRE VOORGESCHIEDENIS
Opkomst filosofie => hele vooruitgang in het zoeken naar kennis en inzicht

Bekendste filosofen in de 5e eeuw voor Christus in het Oude Griekenland

 Socrates
 Plato
 Aristoteles


“duistere middeleeuwen”:
 Geen ruimte voor een filosofisch debat, omdat de Kerk het discours beheerste en zei
dat het antwoord op alle vragen te vinden was in de Bijbel
1.3.2 DE MEER DIRECTE VOORGESCHIEDENIS

16e eeuw:
 Ontdekkingsreizen: men leerde meer nieuwe dingen kennen
 Uitvinding boekdrukkunst: verspreiding van kennis

Er waren meer mensen binnen de moderne wetenschappen:
 Nicolaus Copernicus (sterrenkunde)
 Johannes Keppler (sterrenkunde)
 Galileo Galilei (sterrenkunde)
 Isaac Newton (fysica)
 Robert Boyle (chemie)
 Andreas Vesalius (biologie & anatomie) -> hij sneed lijken open om te onderzoeken

Zorgvuldige zintuigelijke observatie leidt tot betrouwbare kennis

Rationalisme -> René Descartes: de waarde van het logisch denken (= ratio) werd beklemtoond
Empirisme -> John Locke: benadrukt het grote belang van zintuigelijke waarneming (= de empirie)

Descartes: (ratio)  logisch denken
 Hij maakte een onderscheid tussen ‘res cogitans’ (= het denkende vermogen) en de ‘res
extensa’ (= alles wat ruimte inneemt, de materie) ( ziel en vermogen)
 “Alleen materie kan wetenschappelijk onderzocht worden”
 “Geest onderzoeken kan niet via zintuigelijke waarneming maar kan beter rechtstreeks via
het denken zelf (via de filosofie) bestudeerd worden
 Dus de kunstmatige opdeling tussen lichaam en ziel hinderde lange tijd de ontwikkeling van
de menswetenschappen en meer bepaald van een wetenschappelijke psychologie

John Locke: (empirie)  zintuigelijke waarnemingen
 In tegenstelling tot Descartes beweerde hij dat de mensen ter wereld kwamen als een
‘tabula rasa’ dus dat het menselijke bewust zijn bij de geboorte een soort lege ruimte is, die
later opgevuld wordt met de vele indrukken ze opdoen via de zintuigen
 Het bewustzijn is wel toegankelijk voor observatie, maar bleef beperkt tot de eigen innerlijke
gewaarwordingen
 Pas later kwam het inzicht dat inzichten ook door anderen gecontroleerd moeten kunnen
worden en experimenteel getoetst moeten worden



1

,Psychofysica: sommige onderzoekers, vooral fysiologen en natuurkundigen, gebruikten hun
wetenschappelijke instrumentarium om die nieuwe, psychologische ideeën meteen aan te pakken
1.3.3 DE PSYCHOLOGIE ALS WETENSCHAP VAN HET BEWUSTZIJN

Wundt: (Duitsland)
 Eerste laboratorium voor experimentele psychologie in 1879
 Introductie van de experimentele methode
 Gedrag uitlokken – waarnemen
 Experimentele bewustzijnspsychologie

Titchener: (VS)
 Gedrag uitlokken – waarnemen – via introspectie
 Hoofddoel vd experimentele psychologie was volgens hem de STRUCTUUR van de
geest te analyseren
 Structuralisme
 Bv hoe mensen pijn ervaren

Introspectie: naar binnen kijken in jezelf

Experimentele bewustzijnspsychologie: het probeert de aard van het menselijke bewustzijn,
subjectieve ervaringen en mentale processen te bestuderen door middel van gecontroleerde
experimenten en observaties

In Amerika dachten ze pragmatisch (we willen dat iets werkt, maakt niet uit hoe) -> ontstaan van de
functionalistische bewustzijnspsychologie

Functionalistische bewustzijnspsychologie: men richtte liever de blik op de werking en het nut
ervan. je moet niet nadenken, het moet werken en ze gebruiken dezelfde manier van Wundt en
Titchener zoals proeven  dierenproeven

Men veranderde de naam ‘bewustzijn’ naar ‘mental activities’

1.3.4 DE BEHAVIORISTISCHE REVOLUTIE
Watson: (behaviorisme)
 Alleen uitwendig waarneembare gedrag
 Gedrag kan herleid worden tot stimulus – respons – verbindingen ( alles wat er tussen de S-R
opvatting komt is niet te weten / meten)

Behaviorisme: het gedrag verklaren op basis van objectief waarneembare feiten
 Voorbeeld van baby Albert 11m (bang worden van witte rat, iedere keer als Albert de rat
zag maakte hij een hels lawaai waardoor Albert iedere keer schrok en zo bang werd)
1.3.5 NIEUWE KLEMTONEN IN AMERIKA

DE GESALTPSYCHOLOGIE

Gestalt: het verwijst naar een geheel die eigen kenmerken vertoont die alleen terug te vinden zijn in
de Gestalt als geheel dus als je het geheel bekijkt dan is het heel anders dan als je de onderdelen
apart bekijkt. Geheel > som v.d. delen

Bv je ziet blije ogen en droevige ogen, terwijl de ogen hetzelfde zijn


2

, DIEPTEPSYCHOLOGIE

Freud :
 Psychoanalyse komt vanuit de psychiatrie (zieke mensen)
 Alles komt voort vanuit ons onderbewuste. Gedrag wordt verklaard door onbewuste
motieven

Adler:
 Individuele psychologie




Jung:
 Analystische psychologie

Lacan

 Het onbewuste is gestructureerd als taal, het is een systeem van symbolen en betekenissen,
belangrijk bij de vorming van het Zelf

1.3.6 AMERIKA EN DE HERONTDEKKING VAN HET INNERLIJKE

Neobehaviorisme: behoudt veel kernprincipes van het behaviorisme maar met enkele wijzigingen

Woodworth:

 S – O – R – opvatting
 S: stimulus
 O: organisme (verwijst naar de black box = het ‘verborgen’ innerlijke van het individu, maar
waar we geen rechtstreekse inkijk in hebben)
 R: respons


Humanistische psychologie: heeft een positieve blik op de menselijke aard. Het houdt zich bezig met
ontwikkelingsleer, psychotherapie en trainingen van gezonden en geesteszieke cliënten (reactie op
neobehaviorisme) –> gaan niet wetenschappelijk verantwoord te werk

Maslow: motivatietheorie (niet wetenschappelijk)
Rogers: cliëntgerichte psychotherapie




3