Samenvatting sociale psychologie
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie?
• 0. Inleiding – the dancing plague
• 1.1 studieobject & definitie van de sociale psychologie
• 1.2 geschiedenis van de sociale psychologie
• 1.3 het belang van ons sociale leven
• 1.4 werkwijze van de sociale psychologie
Hoofdstuk 2: hulpverlenend gedrag
• 0. Inleiding-reddingsactie peuter
• 2.1 Kitty Genovese
• 2.2 Diffusie van de verantwoordelijkheid
• 2.3 Factoren van invloed op het hulpverlenend gedrag
• 2.4 het cognitief decisiemodel
Hoofdstuk 3: agressie
• 0. Intrusieve gedachten & cute aggresion
• 3.1 inleiding en definitie
• 3.2 agressief gedrag en de prikkelsituatie
• 3.3 Territoriumleer
• 3.4 intrapersoonlijke oorzaken
• 3.5 aangeleerde agressie
• 3.6 macht en agressie
Hoofdstuk 4: gehoorzaamheid
• 4.1 het gehoorzaamheidsexperiment van Stanley Milgram
• 4.2 Waarom gehoorzamen we zo makkelijk?
• 4.3 dominantie en volgzaamheid
Hoofdstuk 5: macht en onmacht
• 0. Inleiding – macht
• 5.1 het Stanford-gevangenisexperiment
• 5.2 het stockholmsyndroom
• 5.3 Aangeleerde hulpeloosheid
Hoofdstuk 6: sociale cognitie en sociale perceptie
• 0. Het fucking new guy-syndroom
• 6.1 selectie in de sociale waarneming
• 6.2 interpretatie in de sociale waarneming
• 6.3 structurering in de sociale waarneming
,Hoofdstuk 7: zelfcognitie en zelfperceptie
• 0. Het Alice in Wonderland-syndroom & zelfperceptie
• 7.1 de zelfperceptietheorie van Bem
• 7.2 zelfattributie
• 7.3 attributiestijl
• 7.4 sociale facilitatie en sociale inhibitie
Hoofdstuk 8 attitudeleer
• 8.1 inleiding
• 8.2 ontstaan en vervorming attitudes
• 8.3 in-group versus out-group
• 8.4 attitudes als een gestalt
• 8.5 de yale attitude change approach
• 8.6 van attitude naar gedrag
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie
0. Inleiding – the dancing plague
❖ 1518, Straatsburg
❖ Vrouw danst op straat & kan niet stoppen
❖ Anderen dansen mee
❖ Andere voorvallen
❖ Besmet met de dansziekte: dancing plague of dancing mania
Verklaringen:
❖ Bezeten door de duivel
❖ Meest plausibele verklaringen in de sociale psychologie:
• Maatschappelijke moeilijke omstandigheden→ stressfactoren→ grotere kans op
psychische aandoeningen
• Massahysterie & angst voor de plaag (hypochondrie)
,1.1 studieobject & definitie van de sociale psychologie
Materiële object = gedrag
❖ Invloed van anderen op gedrag van het individu
❖ Observeerbaar – subtiel
❖ Bewust – onbewuste
Formele object = wetmatigheden
❖ Wetenschap
❖ Erklären (verklaren) en verstehen (begrijpen)
Overlap sociale en algemene psychologie: interdisciplinariteit
Definitie (Allport, 1924):
Sociale psychologie is een studie die tracht te begrijpen, verklaren en voorspellen hoe de
gedachten, gevoelens en gedragingen van individuen beïnvloed worden door de waargenomen,
ingebeelde of impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen.
De 3 doelen van de psychologie
Het individu
Het sociale
Het subjectieve
, 1.2 geschiedenis van de sociale psychologie
Oudheid
→ Plato: mens streeft eigenbelang na in zijn relatie met anderen
→ Aristoteles: mens = van nature een gemeenschapswezen
Einde 19e eeuw – begin 20e eeuw
→ eerste stappen sociale psychologie samen met het ontstaan van de psychologie
→ N. Triplett: fietsonderzoek
→ G. Le Bon: collectieve geest
→ G. Tarde: imitatie en contra imitatie
Voor WOII
Zoektocht naar eigen identiteit
→ definitie sociale psychologie = sociale beïnvloeding
→ thema’s: sociale waarneming en attitudes
→ sociometrie = interpersoonlijke relaties in kaart brengen
Na WOII + koude oorlog
Grote bloei van sociale psychologie
→ thema’s vanuit oorlogsvoering en rassenhaat: leiderschap, gehoorzaamheid, groepsdruk,
(im)moreel gedrag, vooroordelen, enz.
→ VS
2e helft van 20e eeuw
Brede publiek aanspreken met populaire thema’s
→ experimenten
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie?
• 0. Inleiding – the dancing plague
• 1.1 studieobject & definitie van de sociale psychologie
• 1.2 geschiedenis van de sociale psychologie
• 1.3 het belang van ons sociale leven
• 1.4 werkwijze van de sociale psychologie
Hoofdstuk 2: hulpverlenend gedrag
• 0. Inleiding-reddingsactie peuter
• 2.1 Kitty Genovese
• 2.2 Diffusie van de verantwoordelijkheid
• 2.3 Factoren van invloed op het hulpverlenend gedrag
• 2.4 het cognitief decisiemodel
Hoofdstuk 3: agressie
• 0. Intrusieve gedachten & cute aggresion
• 3.1 inleiding en definitie
• 3.2 agressief gedrag en de prikkelsituatie
• 3.3 Territoriumleer
• 3.4 intrapersoonlijke oorzaken
• 3.5 aangeleerde agressie
• 3.6 macht en agressie
Hoofdstuk 4: gehoorzaamheid
• 4.1 het gehoorzaamheidsexperiment van Stanley Milgram
• 4.2 Waarom gehoorzamen we zo makkelijk?
• 4.3 dominantie en volgzaamheid
Hoofdstuk 5: macht en onmacht
• 0. Inleiding – macht
• 5.1 het Stanford-gevangenisexperiment
• 5.2 het stockholmsyndroom
• 5.3 Aangeleerde hulpeloosheid
Hoofdstuk 6: sociale cognitie en sociale perceptie
• 0. Het fucking new guy-syndroom
• 6.1 selectie in de sociale waarneming
• 6.2 interpretatie in de sociale waarneming
• 6.3 structurering in de sociale waarneming
,Hoofdstuk 7: zelfcognitie en zelfperceptie
• 0. Het Alice in Wonderland-syndroom & zelfperceptie
• 7.1 de zelfperceptietheorie van Bem
• 7.2 zelfattributie
• 7.3 attributiestijl
• 7.4 sociale facilitatie en sociale inhibitie
Hoofdstuk 8 attitudeleer
• 8.1 inleiding
• 8.2 ontstaan en vervorming attitudes
• 8.3 in-group versus out-group
• 8.4 attitudes als een gestalt
• 8.5 de yale attitude change approach
• 8.6 van attitude naar gedrag
Hoofdstuk 1: wat is sociale psychologie
0. Inleiding – the dancing plague
❖ 1518, Straatsburg
❖ Vrouw danst op straat & kan niet stoppen
❖ Anderen dansen mee
❖ Andere voorvallen
❖ Besmet met de dansziekte: dancing plague of dancing mania
Verklaringen:
❖ Bezeten door de duivel
❖ Meest plausibele verklaringen in de sociale psychologie:
• Maatschappelijke moeilijke omstandigheden→ stressfactoren→ grotere kans op
psychische aandoeningen
• Massahysterie & angst voor de plaag (hypochondrie)
,1.1 studieobject & definitie van de sociale psychologie
Materiële object = gedrag
❖ Invloed van anderen op gedrag van het individu
❖ Observeerbaar – subtiel
❖ Bewust – onbewuste
Formele object = wetmatigheden
❖ Wetenschap
❖ Erklären (verklaren) en verstehen (begrijpen)
Overlap sociale en algemene psychologie: interdisciplinariteit
Definitie (Allport, 1924):
Sociale psychologie is een studie die tracht te begrijpen, verklaren en voorspellen hoe de
gedachten, gevoelens en gedragingen van individuen beïnvloed worden door de waargenomen,
ingebeelde of impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen.
De 3 doelen van de psychologie
Het individu
Het sociale
Het subjectieve
, 1.2 geschiedenis van de sociale psychologie
Oudheid
→ Plato: mens streeft eigenbelang na in zijn relatie met anderen
→ Aristoteles: mens = van nature een gemeenschapswezen
Einde 19e eeuw – begin 20e eeuw
→ eerste stappen sociale psychologie samen met het ontstaan van de psychologie
→ N. Triplett: fietsonderzoek
→ G. Le Bon: collectieve geest
→ G. Tarde: imitatie en contra imitatie
Voor WOII
Zoektocht naar eigen identiteit
→ definitie sociale psychologie = sociale beïnvloeding
→ thema’s: sociale waarneming en attitudes
→ sociometrie = interpersoonlijke relaties in kaart brengen
Na WOII + koude oorlog
Grote bloei van sociale psychologie
→ thema’s vanuit oorlogsvoering en rassenhaat: leiderschap, gehoorzaamheid, groepsdruk,
(im)moreel gedrag, vooroordelen, enz.
→ VS
2e helft van 20e eeuw
Brede publiek aanspreken met populaire thema’s
→ experimenten
