Samenvatting stelselmatige weefselleer: verdedigingssysteem

Het verdediginssysteem of immuunstelsel

1. Inleiding

 Vrij oppervlak
 Niet-specifieke cellulaire reacties
o Als 1ste barrière doorbroken is
 Fagocytose v bacteriën
 Antivirale stoffen; antibacteriële serumfactoren
 Aangeboren immuniteit
 Specifiek immuunsysteem
o Vreemde stof = antigen
o Verdedigingsstof = antilichaam
o Dmv 2 mechanismes
 Humorale immuniteit: B-lymfocyten maken AL
 Cellulaire immuniteit: T-lymfocyten  DIRECTE interactie

o Cellen v/h immuunsysteem: lymfoïde weefsels en organen
 Primaire (centrale) lymfoïde organen
 Thymus
 Beenmerg
 Secundaire (perifere) lymfoïde organen en weefsels
 Mucosa geassocieerd lymfoïd weefsel of MALT (diffuus en
follikels) = lokaal verdedingsweefsel – amandelen en tonsillen
 Lymfeknopen = filter op LYMFEBAAN
 Milt = filter OP BLOEDBAAN

o Lymfocyten in netwerk van reticulair bindweefsel
 Reticulumcellen
 Reticulumvezels
 thymus: epitheliale reticulaire cellen !


2. Primaire (centrale) lymfoïde organen

 Waar lymfocyten zich ontwikkelen tot immunocompetente cellen
 Antigen onafhankelijke deling en differentiatie tot T en B lymfocyten

 Beenmerg  B-lymfocyten
o Bloedvormend + primair lymfoïd orgaan
 Myeloïde elementen
 Granulocyten, monocyten, erythrocyten, megakaryocyten
(bloedplaatjes)
 Volledige ontwikkeling in beenmerg
 Lymfoïde elementen
 Differentiatie tot B lymfocyten: in beenmerg
 (Differentiatie tot T-lymfocyten: in thymus)

, o Morfologie
 Rode beenmerg = hematopoietisch actieve beenmerg (enkel in platte
beenderen zoals schedel, sternum, bekkenkam, epifysen pijpbeenderen bij
volwassene)
 Stroma: reticulumcellen + reticulinevezels
 80-90%: hematopoietische cellen: 2-4x meer witte dan rode (korte
levensduur witte)
 10-20%: reticulumcellen, vetcellen, plasmacellen, macrofagen,
osteoblasten, osteoclasten
 Bloedvaten: sinusoïden !!!
 Geel beenmerg
 Vnl vetcellen
 Thymus  T-lymfocyten
o 2 lobi, elk bestaande uit verschillende lobuli
o GEEN AFFERENTE LYMFEVATEN (wel efferente)
o Maximaal juist voor puberteit, afname/involutie vanaf puberteit
o Functie:
 Differentiatie tot T-lymfocyten in cortex (positieve selectie)
 Eliminatie van autoreactieve T-cellen in medulla (negatieve selectie)
o Kapsel
 Dun, BW-septa NIET TOT IN MEDULLA, incomplete kwabjes of lobuli
o Lobulus
 Perifere zone = cortex*
 Centrale zone = medulla***
 GEEN LYMFEFOLLIKELS
o Netwerk van epitheliale reticulaire cellen (TECs) !
 Desmosomen, stervormig, groot, grote euchr kern, uitlopers met veel
tonofilamenten
 Maken GEEN reticulinevezels
 Bgl rol bij positieve selectie:
 Secretie cytokines
 Fungeren als APCs die MHC klasse 1 en 2 moleculen tot expressie
brengen
o Cortex*
 Uit elkaar gedrukte TECs
 Veel IMMATURE T-lymfocyten = thymocyten
 Enkele macrofagen aan grens medulla
o Medulla***
 Rijker aan TECs
 Minder en grotere MATURE T-lymfocyten
 Macrofagen, dendritische cellen (APCs)
 Lichaampjes van Hassall
 Platte epith. Thymuscellen, concentrisch geschikt
 Cytokine secretie  activiteit dendritische cellen & T-cellen
beïnvloeden
 Centrale cellen soms partieel verhoornd
o Bloedvoorziening
 Cortex
 GEEN VENEN
 Arteriële bloedvoorziening goed ontwikkeld
 Schorscapillairen
- Continue type (tight junctions!)