Samenvatting stelselmatige weefselleer: urinair stelsel

Algemeen:
Het urinair stelsel - 2 nieren
- 2 ureters
1. Algemeenheden - 1 blaas
- 1 urethra
 Multipele functies van de nieren:
1) Vorming urine
2) Regelen hoeveelheid water & electrolyten , behoud van H2O
3) Regelen zuur-base balans
4) Controleren bloedsamenstelling, bloedvolume, bloeddruk: productie renine 
ENDOCRIENE KLIER
5) Nieuwvorming rode bloedcellen: productie erythropoietine  ENDOCRIENE KLIER
6) Omzetten pro-vit D in actieve vorm
7) Gluconeogenese bij vasten

2. Nieren

 Algemene bouw
o Nierkapsel
 Dens bw
 Omgeven door perirenaal vet (beetje bruin)
o Hilus
 Ureter
 Pelvis
 Calix major
 Calix minor
 A. renalis
 V. renalis
 Zenuwen
o Nier  lobi (nierpapil + kolommen van Bertin) en lobuli (mergstraal van Ferrein +
nierlabyrinth)
 Cortex
 Cortex corticis (geen lichaampjes van Malpighi)
 Eigenlijke cortex
 Kolommen van Bertin = nierkolommen
 Nierlabyrinth (tussen mergstralen van Ferrein)
 Medulla
 Nierpapillen = pyramiden van Malpighi
 Mergstralen van Ferrein
 Functionele eenheid nier = tubulus uriniferus
 Nefron : lichaampje Malpighi + niertubuli
- Lichaampje Malpighi  CORTEX
- Niertubulus:
A) proximale tubulus (pars contorta  CORTEX, pars
recta  CORTEX + MEDULLA)
B) lis van Henlé  MEDULLA
C) distale tubulus (p. recta  CORTEX + MEDULLA +
p. contorta  MEDULLA) met macula densa
 Verzamelbuizen:
- ductus colligens  CORTEX + MEDULLA
- ductus van Bellini  MEDULLA

,  Het nefron
o Corpusculum renale = lichaampje van Malpighi
 Glomerulus: gevensterde capillairen
 Afferent & efferent arteriool
 Kapsel van Bowman
 Parietaal blad (plaveiselEP)
 Kapselruimte (ultrafiltraat)
 Visceraal blad (podocyten)
- Primaire + secundaire uitlopers
- Filtratiespleten


 glomerulaire filter:
1) Vensters zonder diafragma van endotheelcellen
- Blokkeert passage bloedcellen en bloedplaatjes
2) Glomerulaire lamina basalis = versmolten BM van
endotheelcellen en podocyten (DIK!)
- Lamina rara interna (tegen endotheelcellen)
- Lamina densa (midden)
- Lamina rara externa (tegen podocyten)
- Glycoproteïnen (laminine, fibronectine), PG:
heparaansulfaat (-), collageen type 4
3) Filtratiespleetmembraan tussen sec. uitlopers podocyten
- Tight junctions vnl opgebouwd uit nefrine bedekt met
glycocalyx rijk aan podocalyxine (-)
 2 & 3 vormen filter op basis van grootte (grote kunnen niet door)
& lading (neg kunnen niet door)

aandoeningen te maken met te hoog gehalte aan eiwitten in urine:
1) Proteïnurie
- Filterdeel voor negatieve moleculen tegen te houden =
defect
- Te veel kleine eiwitten in urine
2) Glomerulonephritis
- Ook beschadiging filter, thv glomerulus
3) Diabetiscche nefropathie


 Intraglomerulair mesangiale cellen
 Mesangium = bindweefsel (mesangiale cellen en matrix) tussen de
capillairen en podocyten
 Functie:
- Bevatten contractiele filamenten  contraheren in
respons op verandering bloeddruk
- Kunnen fagocyteren  verwijderen afbraakmateriaal thv
filter
- Secretie cytokines, prostaglandines bgl voor verdediging
en repair in glomerulus
 Urinaire pool <-> vaatpool