Emma Wens 1
Cultuur- en
levensbeschouwing
1. We leven in tijden van angst
- Hobbes: De mens wordt gedreven door angst en is gericht om zichzelf te beschermen en
hiervoor tot het uiterste zal gaan. Iedereen staat onder permanente dreiging van een aanval van
anderen.
o Natuurstaat van mensen is dus een oorlog van allen tegen allen, die ingeperkt kan
worden wanneer mensen een sociaal contract met elkaar afsluiten. (= staat oprichten
met een leidersfiguur die alle autoriteit krijgt op voorwaarde: veiligheid van iedere
burger waarborgen)
▪ Burgers hebben geen angst meer voor elkaar, maar voor de afstraffing door de
leider
o Wanneer mensen angst ondervinden, gedijen ze maatschappelijk het best.
Rousseau: De mens wordt gedreven door het goede.
o we zijn van nature uit goed, het goede drijft ons MAAR af en toe botsen we op
maatschappelijke problemen, het is de maatschappij die ons slecht maakt
(alleenstaande, 2 full time jobs betaalt keiveel belastingen – ik ben wel goed van nature maar de
maatschappij zorgt ervoor dat ik niet helemaal eerlijk zal zijn over mijn belastingen)
1.1. Angst voedt de verschillen…
- In tijden van angst hebben mensen een duidelijk en begrijpbare houvast nodig. Bij politieke en
economische angst is deze te vinden bij populistische en radicale burgerbewegingen te vinden
- Voor dualistische denkers creëren zij zekerheid. (Duidelijkheid over juist en fout)
- Bij hen heerst Mixofobie: Mensen die zuiverheid nastreven hebben angst voor de vermenging
van elementen die de zuiverheid kunnen verstoren. (belangen van inheemse bevolking boven
immigranten)
- Nativisme in hun denken is te koppelen aan hun nationalisme en angst voor vreemdelingen
- Xenofobe burgerbewegingen beweren hun volk te beschermen tegen de dreigingen die
gevoed worden door angsten voor inmenging:
o Behoudsgezinde burgerbewegingen. (Blood & Honour en PEGIDA)
Bewegingen die vanuit de onderbuik van de maatschappij de irrationele angst voeden om aan te
zetten tot discriminatie, haat en geweld.
o Conservatieve gezinspartijen.
Alles en iedereen wat het nationalistische gevoel bedreigt, wordt al dan niet gegrond onder angstige
aandacht gegooid (social media). Ze zorgen voor stigmatisering en hebben angst als verbindende
factor
▪ #EigenVolkLaatst, Migranten, Homoseksuelen.
1.2. Of leidt tot samenwerking
- Diepgewortelde angst voor de toekomst en geen vooruitzichten stelt mensen in staat tot de
meest ondenkbare acties.
, Emma Wens 2
1.3. Maar is steeds een as van het kwaad
- Botsing der beschavingen.
- Populaire cultuur.
- Terroristische aanslagen.
1.4. Collectieve angst mag men niet cultiveren
- Angst is de dirigent van het brein.
- Collectieve bedreiging vraagt een nieuwe dirigent.
- Individuele instinctmatige oerangst kan je niet wegnemen of uitroeien. – Rest is
cultuurgebonden.
- Mensen zijn niet bang voor wat is, maar voor wat ze verwachten dat er zal komen.
- De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en vooroordelen worden in tijden van
angst uitgedund.
Cultuur- en
levensbeschouwing
1. We leven in tijden van angst
- Hobbes: De mens wordt gedreven door angst en is gericht om zichzelf te beschermen en
hiervoor tot het uiterste zal gaan. Iedereen staat onder permanente dreiging van een aanval van
anderen.
o Natuurstaat van mensen is dus een oorlog van allen tegen allen, die ingeperkt kan
worden wanneer mensen een sociaal contract met elkaar afsluiten. (= staat oprichten
met een leidersfiguur die alle autoriteit krijgt op voorwaarde: veiligheid van iedere
burger waarborgen)
▪ Burgers hebben geen angst meer voor elkaar, maar voor de afstraffing door de
leider
o Wanneer mensen angst ondervinden, gedijen ze maatschappelijk het best.
Rousseau: De mens wordt gedreven door het goede.
o we zijn van nature uit goed, het goede drijft ons MAAR af en toe botsen we op
maatschappelijke problemen, het is de maatschappij die ons slecht maakt
(alleenstaande, 2 full time jobs betaalt keiveel belastingen – ik ben wel goed van nature maar de
maatschappij zorgt ervoor dat ik niet helemaal eerlijk zal zijn over mijn belastingen)
1.1. Angst voedt de verschillen…
- In tijden van angst hebben mensen een duidelijk en begrijpbare houvast nodig. Bij politieke en
economische angst is deze te vinden bij populistische en radicale burgerbewegingen te vinden
- Voor dualistische denkers creëren zij zekerheid. (Duidelijkheid over juist en fout)
- Bij hen heerst Mixofobie: Mensen die zuiverheid nastreven hebben angst voor de vermenging
van elementen die de zuiverheid kunnen verstoren. (belangen van inheemse bevolking boven
immigranten)
- Nativisme in hun denken is te koppelen aan hun nationalisme en angst voor vreemdelingen
- Xenofobe burgerbewegingen beweren hun volk te beschermen tegen de dreigingen die
gevoed worden door angsten voor inmenging:
o Behoudsgezinde burgerbewegingen. (Blood & Honour en PEGIDA)
Bewegingen die vanuit de onderbuik van de maatschappij de irrationele angst voeden om aan te
zetten tot discriminatie, haat en geweld.
o Conservatieve gezinspartijen.
Alles en iedereen wat het nationalistische gevoel bedreigt, wordt al dan niet gegrond onder angstige
aandacht gegooid (social media). Ze zorgen voor stigmatisering en hebben angst als verbindende
factor
▪ #EigenVolkLaatst, Migranten, Homoseksuelen.
1.2. Of leidt tot samenwerking
- Diepgewortelde angst voor de toekomst en geen vooruitzichten stelt mensen in staat tot de
meest ondenkbare acties.
, Emma Wens 2
1.3. Maar is steeds een as van het kwaad
- Botsing der beschavingen.
- Populaire cultuur.
- Terroristische aanslagen.
1.4. Collectieve angst mag men niet cultiveren
- Angst is de dirigent van het brein.
- Collectieve bedreiging vraagt een nieuwe dirigent.
- Individuele instinctmatige oerangst kan je niet wegnemen of uitroeien. – Rest is
cultuurgebonden.
- Mensen zijn niet bang voor wat is, maar voor wat ze verwachten dat er zal komen.
- De grenzen tussen vermoeden van wat kan gebeuren en vooroordelen worden in tijden van
angst uitgedund.
