Juridische kaders
Boek: Mens en Recht
Toetsing: kennistoets digitaal (80 meerkeuzevragen)
Studiepunten: 5
Les 1 5 September
Samenlevingsvormen
Het ontstaan, de rechtsgevolgen en de beëindiging.
Juridisch: in het wetboek voor Strafrecht wordt het begrip niet nader
omschreven.
Bij de Jeugdwet wel: “Elke vorm van voor minderjarige bedreigende of
gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard die de
ouders of andere personen ten opzichte waarvan de minderjarige in een
afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief, opdringen
waardoor ernstige schade wordt of dreigt te worden berokkend aan de
minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische letsel. Hieronder
vallen ook verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg
en onderwijs.”
Te vinden in het burgerlijk wetboek, boek 1
- huwelijk
- geregistreerd partnerschap
- het samenwonen (dus zonder 1 of 2)
1 Het huwelijk
- Je moet 18 jaar of ouder zijn
- Partners moeten uit vrije wil handelen
- Partners moeten ongehuwd zijn en niet geregistreerd als partner
- Geen te nauwe bloedverwantschap (biologisch of juridisch)
- Bij onder curatele, toestemming nodig curator.
,Enkele rechtsgevolgen van het huwelijk:
- Elkaars achternaam gebruiken naar wens.
- Getrouwheid, hulp en bijstand (geld) verschuldigd: niet meer ‘tot de
dood ons scheidt’ na limitering duur alimentatie.
- Kinderen uit gezin verzorgen en opvoeden.
- Bij M/V automatisch juridisch ouder en gezag over kinderen geboren
binnen het huwelijk. Bij V/V als sprake van een onbekende
zaaddonor.
Ander rechtsgevolg
Vanaf 01-01-2018:
- Bij niets regelen beperkte gemeenschap van goederen:
- De goederen en schulden van voor het huwelijk blijven buiten de
gemeenschap, als ze voor het huwelijk privébezit waren. Goederen en
schulden tijdens het huwelijk vallen in de gemeenschap, behalve bijv. een
erfenis.
- Huwelijkse voorwaarden bij gemeenschap van goederen of juist verdeling
van vermogen en goederen.
Tot 1-1-2018:
- Bij niets regelen automatisch algehele gemeenschap van goederen =
- Schuld en bezit werden gemeenschappelijk.
- Alternatief was huwelijkse voorwaarden.
2 Geregistreerd partnerschap: 1998
- Waarom? Bovenal erkenning voor twee mensen van hetzelfde
geslacht.
- Voorwaarden en rechtsgevolgen bijna identiek aan huwelijk.
- Vanaf 1 april 2014: ook automatisch juridisch ouderschap (ook bij
V/V wanneer sprake is van een onbekende zaaddonor).
- Verschil: beëindigen kan zonder rechterlijke tussenkomst.
3 Het samenwonen: ‘Het keuzepakket’
- Criterium is gezamenlijke huishouding, niet het hebben van een
liefdesrelatie met elkaar.
, - Geen dwingend rechterlijke regels, indien gewenst akte notaris of
overeenkomst onderling.
- Wel gevolgen voor sommige wetten, zoals sociale zekerheid en
belastingwetgeving.
- Partners erven niet (wel via contract/ testament mogelijk)
- Geen onderhoudsplicht, ook niet na relatie (wel via contract mogelijk
> persoonlijke verplichting).
De echtscheidingsprocedure
(1 op de 3 huwelijken, 86 000 kinderen per jaar)
Op verzoek van een of beide partners (convenant)
- Advocaat dient verzoekschrift in bij de rechter. Inhoud: Hoe verzoeker de
dingen wenst, inclusief ouderschapsplan.
- De ander kan zelf/ met advocaat reageren = verweerschrift.
- Rechter neemt de beslissing en bepaalt gevolgen.
Het ouderschapsplan: Afspraken op papier
- De kosten van verzorging en opvoeding
- Verdeling van zorg- en opvoedtaken, (hoofd) verblijfplaats van het
kind
- Afspraken omgangsrecht
- Wijze van informeren en consulteren als het gaat om belangrijke
beslissingen over het (vermogen van het) kind.
- Bij samenwonen, geregistreerd partnerschap en huwelijk kun je niet
uit elkaar zonder ouderschapsplan bij minderjarige kinderen.
Dus: geen scheiding zonder ouderschapsplan. Verwijzing
bemiddelaar mogelijk.
- Het verzoekschrift moet vermelden op welke wijze de kinderen bij de
opstelling van het ouderschapsplan zijn betrokken.
- Mediation: duurzame oplossing, mogelijk in de toekomst verplicht
voordat partijen naar de rechter kunnen.
Voorlopige voorzieningen:
Bij indienen verzoekschrift kan verzoek voor voorlopige voorzieningen
worden gedaan (tijdelijke ordemaatregelen of noodmaatregelen).
- Toewijzing woning
, - Beschikbaar stellen goederen
- Vaststelling bedrag voor levensonderhoud
- Toevertrouwing van de kinderen
Inhoud beslissing echtscheiding:
- Vaststelling duurzame ontwrichting huwelijk
- Bepaling hoogte kinder-/partneralimentatie
- Bepaling pensioenverevening
- Bepaling gezag kinderen (normaliter: beiden)
- Bepaling verblijf van de kinderen en omgangsregeling
- Indien nodig: ouderschapsplan (tot 18 jaar)
- Gebruik echtelijke woning
- Indeling huwelijksgoederengemeenschap
Alimentatie = ruzie = uitkering voor levensonderhoud
Eerst kinder-, dan partneralimentatie. Er is vrijheid overeenkomst te
sluiten! Geen overeenkomst? Dan uitspraak rechter.
Trema- normen: twee uitgangspunten
- draagkracht betaler
- behoefte ontvanger
Draagkracht = geld na aftrek levensonderhoud
Inkomen en vermogen wordt vastgesteld. Eventuele verplichting jegens
nieuwepartner en kids weegt mee. Soms houdt de rechter rekening met de
schulden die de alimentatieplichtig heeft.
Behoefte bij onvoldoende mogelijkheden eigen inkomsten te verwerven.
Wordt beïnvloed door:
- verzorging kids (niet of minder kunnen werken)
- leeftijd en gezondheidstoestand
- welstand gedurende het huwelijk
- evt. wangedrag van de behoeftige partner
Duur van alimentatie
kinderalimentatie: tot 18 en voor levensonderhoud en studie tot 21
Partneralimentatie per 1 januari 2020:
- geen kinderen onder 12 jaar: de helft van de duur van het huwelijk met
Boek: Mens en Recht
Toetsing: kennistoets digitaal (80 meerkeuzevragen)
Studiepunten: 5
Les 1 5 September
Samenlevingsvormen
Het ontstaan, de rechtsgevolgen en de beëindiging.
Juridisch: in het wetboek voor Strafrecht wordt het begrip niet nader
omschreven.
Bij de Jeugdwet wel: “Elke vorm van voor minderjarige bedreigende of
gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard die de
ouders of andere personen ten opzichte waarvan de minderjarige in een
afhankelijkheidsrelatie of van onvrijheid staat, actief of passief, opdringen
waardoor ernstige schade wordt of dreigt te worden berokkend aan de
minderjarige in de vorm van fysiek letsel of psychische letsel. Hieronder
vallen ook verwaarlozing en onthouden van essentiële hulp, medische zorg
en onderwijs.”
Te vinden in het burgerlijk wetboek, boek 1
- huwelijk
- geregistreerd partnerschap
- het samenwonen (dus zonder 1 of 2)
1 Het huwelijk
- Je moet 18 jaar of ouder zijn
- Partners moeten uit vrije wil handelen
- Partners moeten ongehuwd zijn en niet geregistreerd als partner
- Geen te nauwe bloedverwantschap (biologisch of juridisch)
- Bij onder curatele, toestemming nodig curator.
,Enkele rechtsgevolgen van het huwelijk:
- Elkaars achternaam gebruiken naar wens.
- Getrouwheid, hulp en bijstand (geld) verschuldigd: niet meer ‘tot de
dood ons scheidt’ na limitering duur alimentatie.
- Kinderen uit gezin verzorgen en opvoeden.
- Bij M/V automatisch juridisch ouder en gezag over kinderen geboren
binnen het huwelijk. Bij V/V als sprake van een onbekende
zaaddonor.
Ander rechtsgevolg
Vanaf 01-01-2018:
- Bij niets regelen beperkte gemeenschap van goederen:
- De goederen en schulden van voor het huwelijk blijven buiten de
gemeenschap, als ze voor het huwelijk privébezit waren. Goederen en
schulden tijdens het huwelijk vallen in de gemeenschap, behalve bijv. een
erfenis.
- Huwelijkse voorwaarden bij gemeenschap van goederen of juist verdeling
van vermogen en goederen.
Tot 1-1-2018:
- Bij niets regelen automatisch algehele gemeenschap van goederen =
- Schuld en bezit werden gemeenschappelijk.
- Alternatief was huwelijkse voorwaarden.
2 Geregistreerd partnerschap: 1998
- Waarom? Bovenal erkenning voor twee mensen van hetzelfde
geslacht.
- Voorwaarden en rechtsgevolgen bijna identiek aan huwelijk.
- Vanaf 1 april 2014: ook automatisch juridisch ouderschap (ook bij
V/V wanneer sprake is van een onbekende zaaddonor).
- Verschil: beëindigen kan zonder rechterlijke tussenkomst.
3 Het samenwonen: ‘Het keuzepakket’
- Criterium is gezamenlijke huishouding, niet het hebben van een
liefdesrelatie met elkaar.
, - Geen dwingend rechterlijke regels, indien gewenst akte notaris of
overeenkomst onderling.
- Wel gevolgen voor sommige wetten, zoals sociale zekerheid en
belastingwetgeving.
- Partners erven niet (wel via contract/ testament mogelijk)
- Geen onderhoudsplicht, ook niet na relatie (wel via contract mogelijk
> persoonlijke verplichting).
De echtscheidingsprocedure
(1 op de 3 huwelijken, 86 000 kinderen per jaar)
Op verzoek van een of beide partners (convenant)
- Advocaat dient verzoekschrift in bij de rechter. Inhoud: Hoe verzoeker de
dingen wenst, inclusief ouderschapsplan.
- De ander kan zelf/ met advocaat reageren = verweerschrift.
- Rechter neemt de beslissing en bepaalt gevolgen.
Het ouderschapsplan: Afspraken op papier
- De kosten van verzorging en opvoeding
- Verdeling van zorg- en opvoedtaken, (hoofd) verblijfplaats van het
kind
- Afspraken omgangsrecht
- Wijze van informeren en consulteren als het gaat om belangrijke
beslissingen over het (vermogen van het) kind.
- Bij samenwonen, geregistreerd partnerschap en huwelijk kun je niet
uit elkaar zonder ouderschapsplan bij minderjarige kinderen.
Dus: geen scheiding zonder ouderschapsplan. Verwijzing
bemiddelaar mogelijk.
- Het verzoekschrift moet vermelden op welke wijze de kinderen bij de
opstelling van het ouderschapsplan zijn betrokken.
- Mediation: duurzame oplossing, mogelijk in de toekomst verplicht
voordat partijen naar de rechter kunnen.
Voorlopige voorzieningen:
Bij indienen verzoekschrift kan verzoek voor voorlopige voorzieningen
worden gedaan (tijdelijke ordemaatregelen of noodmaatregelen).
- Toewijzing woning
, - Beschikbaar stellen goederen
- Vaststelling bedrag voor levensonderhoud
- Toevertrouwing van de kinderen
Inhoud beslissing echtscheiding:
- Vaststelling duurzame ontwrichting huwelijk
- Bepaling hoogte kinder-/partneralimentatie
- Bepaling pensioenverevening
- Bepaling gezag kinderen (normaliter: beiden)
- Bepaling verblijf van de kinderen en omgangsregeling
- Indien nodig: ouderschapsplan (tot 18 jaar)
- Gebruik echtelijke woning
- Indeling huwelijksgoederengemeenschap
Alimentatie = ruzie = uitkering voor levensonderhoud
Eerst kinder-, dan partneralimentatie. Er is vrijheid overeenkomst te
sluiten! Geen overeenkomst? Dan uitspraak rechter.
Trema- normen: twee uitgangspunten
- draagkracht betaler
- behoefte ontvanger
Draagkracht = geld na aftrek levensonderhoud
Inkomen en vermogen wordt vastgesteld. Eventuele verplichting jegens
nieuwepartner en kids weegt mee. Soms houdt de rechter rekening met de
schulden die de alimentatieplichtig heeft.
Behoefte bij onvoldoende mogelijkheden eigen inkomsten te verwerven.
Wordt beïnvloed door:
- verzorging kids (niet of minder kunnen werken)
- leeftijd en gezondheidstoestand
- welstand gedurende het huwelijk
- evt. wangedrag van de behoeftige partner
Duur van alimentatie
kinderalimentatie: tot 18 en voor levensonderhoud en studie tot 21
Partneralimentatie per 1 januari 2020:
- geen kinderen onder 12 jaar: de helft van de duur van het huwelijk met
