Volledige samenvatting onderzoeksvaardigheden

Examen onderzoek vaardigheden
Definities onderzoek
 aangestuurd vanuit een vraagstelling (al dan niet zelf geïdentificeerd) die
als relevant (al dan niet nieuw) wordt beschouwd;
 gebruikmakend van een systematische aanpak, die wordt erkend als
valide;

 waarover wordt gerapporteerd, waardoor gesprek met peers … over de activiteit
mogelijk is.

Onderzoek

 Doelgericht proces waarbij op systematische manier op basis van een
onderzoeksontwerp;
 Data verzamelt en analyseert;
 Om op een betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te beantwoorden
die deel uitmaken van een probleemstelling

Soorten onderzoek

1. Fundamenteel onderzoek

 Universiteiten

 Zelf onderzoek opzetten en uitvoeren
2. Praktijkgericht onderzoek

 Hogescholen
 Vraag uit de praktijk
 Resultaten uit fundamenteel onderzoek kunnen raadplegen en interpreteren

Fundamenteel onderzoek

 Doel: kennisvermeerdering
 Theoretische relevantie
 Bijdragen aan wetenschappelijke kennis over bepaald onderwerp
 Resultaten: wetenschappelijk congres+ vaktijdschrift

Praktijkgericht onderzoek

 Start vanuit het werkveld, de praktijk
 Doel: antwoord bieden op een probleem of vraag uit de praktijk
 MAAR! Van praktijkvraag naar onderzoeksvraag
 Op een systematische, gefundeerde wijze kennis opbouwen
 Kennis gebruiken, combineren en toevoegen van context
 Vergt een onderzoekende houding

Niet alle praktijkvragen leiden tot onderzoeksvragen
• Simpele vraag met simpel antwoord
• Vraag kan beantwoord worden vanuit ons alledaags kennen
• Vraag is niet belangrijk genoeg voor een onderzoek


Verschillende grondvormen

,  Kwantitatief onderzoek
 In breedte onderzoeken
 Veel gebruikte methoden: enquête, experimenten
 Beschrijven van ideeën/ samenhang tussen 2 variabelen onderzoeken
 Informatie wordt omgezet in cijfermateriaal => statistisch onderzoek
 Conclusies trekken voor gekozen streekproef => populatie!
 Kwalitatief onderzoek
 In diepte onderzoeken
 Veel gebruikte methoden: interviews, focusgroepen, observaties
 Levert “taal” op
 inhoudsanalyses
 Steekproef: eerder klein


Tijdsperspectief van onderzoek
• Cross-sectioneel onderzoek vs longitudinaal onderzoek?
• Longitudinaal onderzoek:
• Trendonderzoek: op regelmatige basis, niet altijd bij dezelfde
groep
• Panelonderzoek: op regelmatige basis, altijd dezelfde groep
• Retrospectief onderzoek vs prospectief onderzoek?
• Retrospectief: blikt terug in de tijd
• Prospectief: kijkt naar de toekomst!

Eisen aan onderzoek
Wetenschappelijke eisen:
• Empirisch
• Deductie
• Inductie
• Onafhankelijk
• Betrouwbaarheid
• Nauwkeurig te werk gaan
• Validiteit/geldigheid
Ethische eisen:
• Recht op informatie voor alle deelnemers
• Vrijwilligheid
• Anonimiteit en vertrouwelijkheid
Praktische eisen:
• Efficiënt + budgetvriendelijk
• Binnen vooraf bepaalde termijn
• Praktijkgericht: resultaten moet bruikbaar zijn


Elk soort onderzoek vergt methodische




aanpak

,Onderzoekende houding is …
• deels aangeboren
• iets willen weten
• iets willen uitzoeken
• willen ontdekken
• willen kennis ontwikkelen


Eigenschappen van een onderzoekende houding
• Nieuwsgierigheid, vragen stellen: Gretigheid om te weten, om te begrijpen,

Kijken, luisteren, denken, noteren, Verschillende soorten vragen,…


• Open houding, vrij van vooronderstellingen: Voorafgaande ideeën overboord
gooien, Neutraal blijven, geen oordeel vellen
• Perspectiefwisseling: Dingen vanuit meerdere kanten bekijken, M.a.w. stop
niet wanneer je 1 factor gevonden hebt. Er kunnen immers nog ander
factoren een rol spelen
• Opmerkzaamheid, dingen vastleggen: Niet oppervlakkig maar gericht
waarnemen, ‘Aantekeningen’ maken kan op verschillende manieren (bv.
neerpennen maar tegenwoordig vaak ook foto’s nemen gezien ons digitale
tijdperk).
(Bv. Foto’s van op vakantie. Wanneer je foto’s bekijkt van een aantal jaar
geleden constateer je vaak dat je een aantal dingen reeds vergeten bent.
Doordat je foto’s nam en de dingen m.a.w. vastlegde ‘verdwijnen’ ze niet.)
• Gerichtheid op bronnen: De start van je zoektocht kan perfect buikgevoel
zijn, maar daar mag het niet bij blijven. Staaf en onderbouw!
• Kritische houding: Antwoord moet goed onderbouwd zijn, Neem niet te gauw
aan dat een antwoord juist is, Is het antwoord gebaseerd op voldoende
gegevens?
• Delen met anderen: Verworven kennis toetsen: ervaart een ander dit ook zo?
=> kennis bijstellen
(Principe ‘critical friend’ => lees en vraag jezelf af: aan welke feedback heeft
die student iets?)
• + systematische en methodische aanpak

, HOOFDSTUK 2: Onderzoeksplan




onderzoeksplan= eerste fase in een zoekproces
De probleemstelling
• Wat wil je met dit onderzoek te weten komen?
• Duidelijk zijn voor onderzoek start!
• 4 componenten:
• Aanleiding
• Doelstelling
• Afbakening van het onderwerp + doelgroep
• Onderzoeksvragen


A. De aanleiding
manier waarop iemand er toe is gekomen
Bvb. inbraak in een woning = aanleiding voor
Politieonderzoek
 Praktijkgericht onderzoek: specifiek probleem
 Wetenschappelijk onderzoek: vanuit wetenschap zelf
 Iemand: onderzoeker of opdrachtgever
 Niet noodzakelijk altijd een probleem, ook een wens om een goed
kwaliteitsbeleid uit te bouwen bij een bank/ accountant kan een aanleiding
naar een onderzoek zijn.
 Wetenschappelijk onderzoek: bvb. nood aan een nieuw type voertuig om CO2
te besparen.

B. De doelstelling
C. Wat is de meerwaarde van het onderzoek?
D. Wat wil men met dit onderzoek bereiken?
E. 2 soorten doelen:
i. Doel IN onderzoek
ii. Doel VAN onderzoek


DOEL IN ONDERZOEK: Wat wil je precies te weten komen? Wat wil je bereiken met
dit onderzoek?
DOEL VAN ONDERZOEK: reden waarom een onderzoek zal plaatsvinden