Fiscaliteit
Deel 1: Basisbeginselen
Hoofdstuk 1: Begrip en kenmerken van de belasting
De belasting is:
- een bijdrage volgens bepaalde rechtsregels;
- opgelegd door de overheid;
- met als doel: het verzamelen van financiële middelen;
- nodig om uitgaven te doen in het algemeen belang.
● Belastingen worden gebruikt voor: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch
beleid, overheidsbestuur, werkloosheid, vervoer, milieu, gezin en kinderen,…
Belastingen en sociale bijdragen:
- Inkomstenbelasting (personenbelasting en vennootschapsbelasting)
- Sociale bijdragen (RSZ)
- Overige (BTW, successierechten, onroerende heffing,…)
Kenmerken van een belasting
Belasting heeft:
Financieel doel:
- Overheidsuitgaven financieren
- Belasting (geen rechtstreekse tegenprestatie)
Dwingend karakter:
- Éenzijdig opgelegd door overheid
- Via rechtsregels
- Sancties mogelijk bij niet-naleving.
De fiscale wet is openbare orde.
Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Bepaalde overheidsinkomsten (bv: inkomgelden van musea)
Retributies
Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Vergoeding voor geïndividualiseerde diensteverlening
Retributie Er is een tegenprestatie
Bv: tolgelden, parkeer geld niet betaald,…
,Hoofdstuk 2: De situering van het belastingrecht
De situering van het belastingrecht
Nationaal recht
Privaatrecht Publiekrecht
● Individu vs. Individu ● Overheid vs. Individu
● O.a. ● O.a.
o Burgerlijk recht o Staatsrecht
o Handelsrecht o Administratief recht
o Gerechtelijk recht o Strafrecht
o Sociaal recht o Fiscaal recht
o Sociaal recht
Opmerking bij fiscaal recht
✔ wie/wat onderworpen
✔ tarief bepalen
✔ wijze van vestiging
✔ wijze van inning
✔ welke overheid, etc…
� opportuniteit
� rechtvaardigheid
,Hoofdstuk 5: Wie mag belastingen heffen?
Heffende overheid
Federaal niveau
Regionaal niveau
- Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
- Gemeenschappen
Lokaal niveau
- Provincies & gemeenten
- Agglomeratie Brussel
Publiekrechtelijke instellingen
- Opdracht van algemeen belang
- Bv; instellingen van openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk welzijn
Supranationale overheden
- EU
- Bv; douane aan buitengrens, BTW
Fiscale autonomie: De zesde staatshervorming (2014)
• Uitbreiding fiscale autonomie van de gewesten in de personenbelasting
• Federaal en gewestelijk luik in de personenbelasting
• Eigen bevoegdheden voor de gewesten
- Eigen belastingen heffen
- Eigen belastingverminderingen invoeren
- …
Fiscale autonomie
• Regionale en lokale overheden kunnen geen belasting heffen op federale bevoegdheden
• Federale wet kan een lokale belasting invoeren of afschaffen
Je kan niet 2X op hetzelfde belast worden:
Regionale en lokale overheden kunnen geen belastingen heffen op federale bevoegdheden.
, Hoofdstuk 6: Grondwettelijke beginselen van de belastingheffing
1. Het legaliteitsbeginsel
• = Wettelijkheidsbeginsel
• Bescherming van de burgers tegen al te buitensporige belastingen
• Belasting kan enkel via wet (federaal) / decreet (regionaal) / besluit (lokaal)
• Vaststelling van:
- het belastingsubject + grondslag
- het tarief
- de modaliteiten van de heffing
Het legaliteitsbeginsel
• Principiële belastingvrijdom: Alles is vrij van belasting, tenzij de wet anders bepaalt (decreet of
besluit van de gemeente- of provincieraad voor de regionale en lokale bevoegdheden)
• Gebonden bevoegdheid van de administratie: zij moet de fiscale wetten toepassen zoals zij zijn
• Het voorzienbaarheidsbeginsel: wet moet duidelijk zijn & consistent toegepast
2. Het eenjarigheidsbeginsel
• = Annualiteitsbeginsel
• Belastingen worden jaarlijks gestemd
• Ingevoerde regels zijn slechts voor één jaar van kracht als zij niet worden vernieuwd
• In de praktijk: uitvoerende macht moet elk jaar opnieuw de uitdrukkelijke machtiging krijgen
om belastingen te heffen obv de bestaande wetgeving.
Toepassingen v eenjarigheidsbeginsel :
• Elk jaar een nieuwe aangifte
• Beroepskosten enkel aftrekbaar in het belastbaar tijdperk waarin zij zijn gedaan/gedragen
• Jaarlijkse indexatie fiscale bedragen
• …..
Deel 1: Basisbeginselen
Hoofdstuk 1: Begrip en kenmerken van de belasting
De belasting is:
- een bijdrage volgens bepaalde rechtsregels;
- opgelegd door de overheid;
- met als doel: het verzamelen van financiële middelen;
- nodig om uitgaven te doen in het algemeen belang.
● Belastingen worden gebruikt voor: pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, economisch
beleid, overheidsbestuur, werkloosheid, vervoer, milieu, gezin en kinderen,…
Belastingen en sociale bijdragen:
- Inkomstenbelasting (personenbelasting en vennootschapsbelasting)
- Sociale bijdragen (RSZ)
- Overige (BTW, successierechten, onroerende heffing,…)
Kenmerken van een belasting
Belasting heeft:
Financieel doel:
- Overheidsuitgaven financieren
- Belasting (geen rechtstreekse tegenprestatie)
Dwingend karakter:
- Éenzijdig opgelegd door overheid
- Via rechtsregels
- Sancties mogelijk bij niet-naleving.
De fiscale wet is openbare orde.
Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Bepaalde overheidsinkomsten (bv: inkomgelden van musea)
Retributies
Parafiscale heffingen (sociale bijdragen)
Vergoeding voor geïndividualiseerde diensteverlening
Retributie Er is een tegenprestatie
Bv: tolgelden, parkeer geld niet betaald,…
,Hoofdstuk 2: De situering van het belastingrecht
De situering van het belastingrecht
Nationaal recht
Privaatrecht Publiekrecht
● Individu vs. Individu ● Overheid vs. Individu
● O.a. ● O.a.
o Burgerlijk recht o Staatsrecht
o Handelsrecht o Administratief recht
o Gerechtelijk recht o Strafrecht
o Sociaal recht o Fiscaal recht
o Sociaal recht
Opmerking bij fiscaal recht
✔ wie/wat onderworpen
✔ tarief bepalen
✔ wijze van vestiging
✔ wijze van inning
✔ welke overheid, etc…
� opportuniteit
� rechtvaardigheid
,Hoofdstuk 5: Wie mag belastingen heffen?
Heffende overheid
Federaal niveau
Regionaal niveau
- Gewesten (Vlaams, Waals, Brussels Hoofdstedelijk)
- Gemeenschappen
Lokaal niveau
- Provincies & gemeenten
- Agglomeratie Brussel
Publiekrechtelijke instellingen
- Opdracht van algemeen belang
- Bv; instellingen van openbaar nut, openbare centra voor maatschappelijk welzijn
Supranationale overheden
- EU
- Bv; douane aan buitengrens, BTW
Fiscale autonomie: De zesde staatshervorming (2014)
• Uitbreiding fiscale autonomie van de gewesten in de personenbelasting
• Federaal en gewestelijk luik in de personenbelasting
• Eigen bevoegdheden voor de gewesten
- Eigen belastingen heffen
- Eigen belastingverminderingen invoeren
- …
Fiscale autonomie
• Regionale en lokale overheden kunnen geen belasting heffen op federale bevoegdheden
• Federale wet kan een lokale belasting invoeren of afschaffen
Je kan niet 2X op hetzelfde belast worden:
Regionale en lokale overheden kunnen geen belastingen heffen op federale bevoegdheden.
, Hoofdstuk 6: Grondwettelijke beginselen van de belastingheffing
1. Het legaliteitsbeginsel
• = Wettelijkheidsbeginsel
• Bescherming van de burgers tegen al te buitensporige belastingen
• Belasting kan enkel via wet (federaal) / decreet (regionaal) / besluit (lokaal)
• Vaststelling van:
- het belastingsubject + grondslag
- het tarief
- de modaliteiten van de heffing
Het legaliteitsbeginsel
• Principiële belastingvrijdom: Alles is vrij van belasting, tenzij de wet anders bepaalt (decreet of
besluit van de gemeente- of provincieraad voor de regionale en lokale bevoegdheden)
• Gebonden bevoegdheid van de administratie: zij moet de fiscale wetten toepassen zoals zij zijn
• Het voorzienbaarheidsbeginsel: wet moet duidelijk zijn & consistent toegepast
2. Het eenjarigheidsbeginsel
• = Annualiteitsbeginsel
• Belastingen worden jaarlijks gestemd
• Ingevoerde regels zijn slechts voor één jaar van kracht als zij niet worden vernieuwd
• In de praktijk: uitvoerende macht moet elk jaar opnieuw de uitdrukkelijke machtiging krijgen
om belastingen te heffen obv de bestaande wetgeving.
Toepassingen v eenjarigheidsbeginsel :
• Elk jaar een nieuwe aangifte
• Beroepskosten enkel aftrekbaar in het belastbaar tijdperk waarin zij zijn gedaan/gedragen
• Jaarlijkse indexatie fiscale bedragen
• …..
