Samenvatting foetaal caput + ligging, houding en stand - module 3 - 1ste jaar - VROEDKUNDE

VERLOSKUNDIGE METHODIEK –
VERLOSKUNDIGE BASIS – FOETAAL CAPUT,
LIGGING, PLAATSING, STAND EN INDALING
Inhoudsopgave
foetaal caput......................................................................................................................................................3
inleiding..........................................................................................................................................................3
delen van de schedel......................................................................................................................................3
foetaal caput – beenderen.........................................................................................................................3
foetaal caput - Sutura.................................................................................................................................3
foetaal caput - fontanellen.........................................................................................................................4
regio’s volgens presentatie............................................................................................................................4
craniometrie (diameters vanbuiten kennen!)................................................................................................5
oefeningen diameters....................................................................................................................................5
verloskundige aspecten..................................................................................................................................6
foetaal caput – preterme, postmature schedel.........................................................................................6
moulage......................................................................................................................................................7
foetaal caput – caput succedaneum = geboortegezwel............................................................................7
ligging, houding, plaatsing, presentatie, stand..................................................................................................9
ligging foetus..................................................................................................................................................9
houding (= flexie/deflexie).............................................................................................................................9
Plaatsing of stand (position)...........................................................................................................................9
aanwijspunt................................................................................................................................................9
de stand....................................................................................................................................................10
oefeningen...................................................................................................................................................10
belangrijke termen.......................................................................................................................................13
Definitie half ingedaald hoofd bij achterhoofdsligging................................................................................13
indaling.........................................................................................................................................................14
aanvang indaling......................................................................................................................................15
Enkele definities.......................................................................................................................................15
Indalingsmechanisme...............................................................................................................................16

1

, De relatie tss uteruscontracties, ontsluiting vd cervix en indaling vh foetaal caput...............................17
Het beoordelen van de indaling: methoden om de graad van indaling te benoemen...........................17
Methodiek voor het bepalen van de indaling..........................................................................................19
website artevelde.........................................................................................................................................20
Inleiding....................................................................................................................................................20
1. Het bekken...........................................................................................................................................20
2. Het foetaal caput (caput = hoofd)........................................................................................................31




2

,FOETAAL CAPUT
INLEIDING

- Genetisch bep hoe groot hoofd kindje is > beenderig baringskanaal afmetingen van kennen! Niet van weke want
dat is uitrekbaar
- De schedel is:
o Ovaal, eivormig
o Overeenkomstig de vorm vd hersenen
o Groot schedeldak t.o.v. aangezicht
 Schedeldak bel om te weten of het door het bekken kan
- Welk deel vh kindje (buiten foetaal caput) is nog bel- om goed te k- passeren? Schouders
o Stuitbevalling: poepje eerst, nakomend hoofdje kan blijven hangen > gevaar

DELEN VAN DE SCHEDEL

- 3 grote delen:
o Schedeldak
o Schedelbasis
o Aangezichtsschedel


FOETAAL CAPUT – BEENDEREN

- Os frontale (voorhoofdsbeen) > 2 benen die samengegroeid zijn, want
sutur loopt niet door op het voorhoofd
- Os pariëtale (wandbeen) > 2 benen
- Os occipitale (achterhoofdsbeen) > 1 been
- Os temporale (slaapbeen)
- Os zygomaticum (jukbeen)
- Maxilla (bovenkaak)
- Mandibula (onderkaak)
- Orbita (oogkas)
- Glabella (deel tss wenkbrauwen (neuswortel))


FOETAAL CAPUT - SUTURA

Suturen = openingen tss beide beenderen
1. Sutura frontalis: voorhoofdsnaad (loopt niet zo ver door op
voorhoofd)
2. Sutura coronalis: kroonnaad
3. Sutura sagittalis: pijlnaad > verloskundig belang!!!
a. Hiermee positie, richting vh hoofd te bep (voel je met
vingers)
b. Verbinding tss grote fontanel die verwijst nr voorhoofd en
kleine fontanel die verwijst n/h achterhoofd
4. Sutura lambdoidea: lambdanaad
5. Anterior f. – grote fontanel/ bregma
6. Posterior f. – kleine fontanel
7. Foramen magnum (opening in schedel met bloedvaten, zenuwen, …)
8. Glabella (neusbrug)
9. Orbita (oogkast)

3

, Suturen v caput bel- bij verloskunde:
- Niet volledig dichtgegroeid/verbeend
- Beenderen k over elkaar schuiven > afstand vh hoofdje verkleinen > flexibiliteit vh hoofd
- Vaginaal onderzoek: voelen waar de sutur zit > weten of hoofdje recht zit, …


FOETAAL CAPUT - FONTANELLEN


De fonticulli die gemaakt worden met de suturen: grote en kleine fontanel > verloskundig belang!
 Verschil?
o Vorm: grote fontanel = ruitvormig, kleine = driehoekig
o Locatie: grote = voorkant vh schededak, kleine = achterkant
o Grootte = grote fontanel is groter

- Grote fontanel - anterior fonticulus - bregma
o Ruitvormig, scherpe hoek frontaal gericht
 je voelt een putje en voel rond de fontanel: je voelt 4 suturen:
 ruit is naar voor toe scherper, verwijst nr voorhoofd en voorhoofdsnaad:
stopt richting het voorhoofd
 sutura sagittalis/pijlnaad controleren en volgen naar de kleine fontanel om
zeker te weten dat je de grote fontanel voelt
o Op junctie van 4 naden (junctie = overgang)
o 2 à 2,5cm breed, 2,5 à 3cm lang
o Sluit 16 à 18 m na geboorte
- Kleine fontanel - posterior fonticulus
o Puntje op junctie van 3 naden
o Sluit kort na geboorte

 !! Groot verloskundig belang !!
 Fonticulus posterialis L en R geen verloskundigbelang (= laterale fontanellen)

REGIO’S VOLGENS PRESENTATIE


- Vertex
o Tss grote en kleine fontanel = de kruin
o Tss eminentiae parietalis (geen verloskundig belang)
- Sinciput of voorhoofd
o Tussen oogkassen en kroonnaad
- Occiput of achterhoofd
o Achter lambdanaad tot nek
- Aangezicht
o Van oogkassen (orbita) tot kin (mento)




4