Verkennen van de basisschool
INLEIDING ....................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: HET ONDERWIJSLANDSCHAP .................................................................................................. 3
1.1. EEN VLAAMSE BEVOEGDHEID ......................................................................................................................... 3
1.2. LEERPLICHT ................................................................................................................................................ 3
1.3. DE ONDERWIJSSTRUCTUUR ............................................................................................................................ 3
1.4. DE ONDERWIJSNIVEAUS ................................................................................................................................ 3
1.4.1. Het basisonderwijs ......................................................................................................................... 3
1.4.2. Het secundair onderwijs ................................................................................................................. 4
1.4.3. Specifieke onderwijsbehoe;en ....................................................................................................... 4
1.4.3.1. Het decreet leersteun ................................................................................................................................. 4
1.4.3.2. Het buitengewoon onderwijs ..................................................................................................................... 4
1.4.4. Methodescholen ............................................................................................................................. 4
1.4.5. Hoger onderwijs ............................................................................................................................. 5
1.4.7. Inhouden ........................................................................................................................................ 5
1.4.8. Doelstellingen ................................................................................................................................. 5
HOOFDSTUK 2: DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT ................................................................................. 6
2.1. PROFIEL IDEALE LEERKRACHT ................................................................................................................................ 6
2.1.1. Leerkracht van het jaar ......................................................................................................................... 6
2.1.2. Het beroepsprofiel en de basiscompetenHes ........................................................................................ 6
2.1.3. Structuur van de baco’s (basiscompetenHes) ........................................................................................ 6
2.2. ROLLEN VAN DE LEERKRACHT ............................................................................................................................... 7
2.2.1. De leerkracht als gastheer .................................................................................................................... 7
2.2.2. De leerkracht als presentator ................................................................................................................ 7
2.2.3. De leerkracht als didacHcus .................................................................................................................. 7
2.2.4. De leerkracht als pedagoog/organisator .............................................................................................. 7
2.2.5. De leerkracht als afsluiter ..................................................................................................................... 8
2.2.6. De leerkracht als coach ......................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3: DIDACTISCHE AANPAK VAN DE LEERKRACHT ........................................................................... 8
3.1. DIDACTISCHE WERKVORMEN: ALGEMEEN ............................................................................................................... 8
3.1.1. Verschillende omschrijvingen + definiHe ............................................................................................... 8
3.1.2. Indeling ................................................................................................................................................. 8
3.1.3. Bepalende factoren ............................................................................................................................... 9
3.1.4. Conclusie ............................................................................................................................................... 9
3.2. DIDACTISCHE WERKVORMEN: INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE .................................................................................. 9
3.2.1. Verschillende werkvormen .................................................................................................................... 9
3.3. EEN AANTAL DIDACTISCHE WERKVORMEN VOORGESTELD ......................................................................................... 10
3.3.1. Voordrachtsvormen: verbaal aanbieden ........................................................................................................... 10
3.3.2. Voordrachtsvormen: aanschouwelijk aanbieden: demonstreren ..................................................................... 10
3.3.3. Gespreksvormen: onderwijsleergesprek ........................................................................................................... 10
3.3.4. Gespreksvormen: klasgesprek ........................................................................................................................... 12
3.3.5. Spelvormen ....................................................................................................................................................... 12
3.3.6. DramaEsche werkvormen: rollenspel ............................................................................................................... 12
3.3.7. Opdrachtsvormen: individuele opdracht........................................................................................................... 12
3.3.8. Opdrachtvormen: groepswerk .......................................................................................................................... 12
3.3.9. Complexe werkvormen: hoekenwerk ................................................................................................................ 12
3.3.10. Complexe werkvormen: contractwerk ............................................................................................................ 12
3.3.11. CoöperaEeve werkvormen .............................................................................................................................. 13
HOOFDSTUK 4: DIDACTISCHE AANPAK VAN DE LEERKRACHT ......................................................................... 13
4.1. DIDACTISCHE PRINCIPES .................................................................................................................................... 13
4.1.1. Aanschouwelijkheidsprincipe .............................................................................................................. 13
4.1.2. AcHviteitsprincipe................................................................................................................................ 13
4.1.3. belangstellings- of moHvaHeprincipe .................................................................................................. 14
4.1.4. Herhalingsprincipe .............................................................................................................................. 14
4.1.5. Geleidelijkheidsprincipe ...................................................................................................................... 14
1
,Verkennen van de basisschool
4.1.6. integraHeprincipe ................................................................................................................................ 14
4.1.7. Beperkingsprincipe .............................................................................................................................. 14
4.1.8. EfficiënHeprincipe ................................................................................................................................ 14
4.1.9. IndividualisaHeprincipe ....................................................................................................................... 14
4.1.10. DifferenHaHeprincipe ........................................................................................................................ 14
4.2. DOEL VAN DE LES ............................................................................................................................................. 14
HOOFDSTUK 6: OMGAAN MET OUDERS ........................................................................................................ 14
6.1. Hoe kiezen ouders een school voor hun kind? ........................................................................................ 14
6.2. FORMELE OF INFORMELE CONTACTEN .................................................................................................................. 15
6.3. VERSCHIL OUDERBETROKKENHEID-OUDERPARTICIPATIE. ........................................................................................... 15
6.4. HET PARTICIPATIEHUIS ...................................................................................................................................... 15
2
, Verkennen van de basisschool
Inleiding
2 actoren: de leraar en de lerende.
3e belangrijke (f)actor: de leerinhoud.
Samen vormen ze de:
DidacLsche driehoek
of
DidacLsche triade
Hoofdstuk 1: het onderwijslandschap
1.1. Een Vlaamse bevoegdheid
Onderwijs is een bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap.
Minister van onderwijs is Ben Weyts. (NVA)
1.2. Leerplicht
= ouders of opvoeders zijn verplicht om hun kind te laten leren. Zo wil de OH ervoor zorgen dat iedereen
onderwijs krijgt.
Schoolplicht: een kind kan ook onderwijs krijgen via huisonderwijs. Ze moeten wel op regelmaLge
LjdsLppen aan de examens van de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap deelnemen.
Leerplicht: is van 5 jaar tot 18 jaar. Vanaf 15 of 16 jaar is er een deelLjds leerplicht.
1.3. De onderwijsstructuur
Het officieel onderwijs Het vrij onderwijs
= ingericht door of in opdracht van de overheid. = niet ingericht door de overheid.
2 ne%en: 1 net:
Het gemeenschapsonderwijs: Het gesubsidieerd vrij onderwijs:
• Het Onderwijs van de Vlaamse • Het katholiek onderwijs
Gemeenschap (GO!) • Methodescholen bv. FOPEM, FederaLe
Steinerscholen
Het gesubsidieerd officieel onderwijs: • Beperkt aantal scholen georganiseerd
• De scholen van het stedelijk, gemeentelijk door orthodoxe, protestante, joodse…
en provinciaal onderwijs godsdienst
• De provincies (POV) • Enkele niet-confessionele scholen
• De steden en gemeenten (OVSG)
1.4. De onderwijsniveaus
3 onderwijsniveau:
Þ Het basisonderwijs: 2,5 jaar tot 12 jaar.
Þ Het secundair onderwijs: 12 jaar tot 18 jaar.
Þ Het hoger onderwijs: 18+ jaar.
Je kan levenslang leren. (volwassenen)
1.4.1. Het basisonderwijs
¨ Het kleuteronderwijs
¨ Het lager onderwijs
Als er nu een nieuwe school wordt opgericht moet die zowel kleuter als lager onderwijs inrichten, om de
vloeiende overgang mogelijk te maken!
3
INLEIDING ....................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: HET ONDERWIJSLANDSCHAP .................................................................................................. 3
1.1. EEN VLAAMSE BEVOEGDHEID ......................................................................................................................... 3
1.2. LEERPLICHT ................................................................................................................................................ 3
1.3. DE ONDERWIJSSTRUCTUUR ............................................................................................................................ 3
1.4. DE ONDERWIJSNIVEAUS ................................................................................................................................ 3
1.4.1. Het basisonderwijs ......................................................................................................................... 3
1.4.2. Het secundair onderwijs ................................................................................................................. 4
1.4.3. Specifieke onderwijsbehoe;en ....................................................................................................... 4
1.4.3.1. Het decreet leersteun ................................................................................................................................. 4
1.4.3.2. Het buitengewoon onderwijs ..................................................................................................................... 4
1.4.4. Methodescholen ............................................................................................................................. 4
1.4.5. Hoger onderwijs ............................................................................................................................. 5
1.4.7. Inhouden ........................................................................................................................................ 5
1.4.8. Doelstellingen ................................................................................................................................. 5
HOOFDSTUK 2: DE BEGINSITUATIE VAN DE LEERKRACHT ................................................................................. 6
2.1. PROFIEL IDEALE LEERKRACHT ................................................................................................................................ 6
2.1.1. Leerkracht van het jaar ......................................................................................................................... 6
2.1.2. Het beroepsprofiel en de basiscompetenHes ........................................................................................ 6
2.1.3. Structuur van de baco’s (basiscompetenHes) ........................................................................................ 6
2.2. ROLLEN VAN DE LEERKRACHT ............................................................................................................................... 7
2.2.1. De leerkracht als gastheer .................................................................................................................... 7
2.2.2. De leerkracht als presentator ................................................................................................................ 7
2.2.3. De leerkracht als didacHcus .................................................................................................................. 7
2.2.4. De leerkracht als pedagoog/organisator .............................................................................................. 7
2.2.5. De leerkracht als afsluiter ..................................................................................................................... 8
2.2.6. De leerkracht als coach ......................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 3: DIDACTISCHE AANPAK VAN DE LEERKRACHT ........................................................................... 8
3.1. DIDACTISCHE WERKVORMEN: ALGEMEEN ............................................................................................................... 8
3.1.1. Verschillende omschrijvingen + definiHe ............................................................................................... 8
3.1.2. Indeling ................................................................................................................................................. 8
3.1.3. Bepalende factoren ............................................................................................................................... 9
3.1.4. Conclusie ............................................................................................................................................... 9
3.2. DIDACTISCHE WERKVORMEN: INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE .................................................................................. 9
3.2.1. Verschillende werkvormen .................................................................................................................... 9
3.3. EEN AANTAL DIDACTISCHE WERKVORMEN VOORGESTELD ......................................................................................... 10
3.3.1. Voordrachtsvormen: verbaal aanbieden ........................................................................................................... 10
3.3.2. Voordrachtsvormen: aanschouwelijk aanbieden: demonstreren ..................................................................... 10
3.3.3. Gespreksvormen: onderwijsleergesprek ........................................................................................................... 10
3.3.4. Gespreksvormen: klasgesprek ........................................................................................................................... 12
3.3.5. Spelvormen ....................................................................................................................................................... 12
3.3.6. DramaEsche werkvormen: rollenspel ............................................................................................................... 12
3.3.7. Opdrachtsvormen: individuele opdracht........................................................................................................... 12
3.3.8. Opdrachtvormen: groepswerk .......................................................................................................................... 12
3.3.9. Complexe werkvormen: hoekenwerk ................................................................................................................ 12
3.3.10. Complexe werkvormen: contractwerk ............................................................................................................ 12
3.3.11. CoöperaEeve werkvormen .............................................................................................................................. 13
HOOFDSTUK 4: DIDACTISCHE AANPAK VAN DE LEERKRACHT ......................................................................... 13
4.1. DIDACTISCHE PRINCIPES .................................................................................................................................... 13
4.1.1. Aanschouwelijkheidsprincipe .............................................................................................................. 13
4.1.2. AcHviteitsprincipe................................................................................................................................ 13
4.1.3. belangstellings- of moHvaHeprincipe .................................................................................................. 14
4.1.4. Herhalingsprincipe .............................................................................................................................. 14
4.1.5. Geleidelijkheidsprincipe ...................................................................................................................... 14
1
,Verkennen van de basisschool
4.1.6. integraHeprincipe ................................................................................................................................ 14
4.1.7. Beperkingsprincipe .............................................................................................................................. 14
4.1.8. EfficiënHeprincipe ................................................................................................................................ 14
4.1.9. IndividualisaHeprincipe ....................................................................................................................... 14
4.1.10. DifferenHaHeprincipe ........................................................................................................................ 14
4.2. DOEL VAN DE LES ............................................................................................................................................. 14
HOOFDSTUK 6: OMGAAN MET OUDERS ........................................................................................................ 14
6.1. Hoe kiezen ouders een school voor hun kind? ........................................................................................ 14
6.2. FORMELE OF INFORMELE CONTACTEN .................................................................................................................. 15
6.3. VERSCHIL OUDERBETROKKENHEID-OUDERPARTICIPATIE. ........................................................................................... 15
6.4. HET PARTICIPATIEHUIS ...................................................................................................................................... 15
2
, Verkennen van de basisschool
Inleiding
2 actoren: de leraar en de lerende.
3e belangrijke (f)actor: de leerinhoud.
Samen vormen ze de:
DidacLsche driehoek
of
DidacLsche triade
Hoofdstuk 1: het onderwijslandschap
1.1. Een Vlaamse bevoegdheid
Onderwijs is een bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap.
Minister van onderwijs is Ben Weyts. (NVA)
1.2. Leerplicht
= ouders of opvoeders zijn verplicht om hun kind te laten leren. Zo wil de OH ervoor zorgen dat iedereen
onderwijs krijgt.
Schoolplicht: een kind kan ook onderwijs krijgen via huisonderwijs. Ze moeten wel op regelmaLge
LjdsLppen aan de examens van de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap deelnemen.
Leerplicht: is van 5 jaar tot 18 jaar. Vanaf 15 of 16 jaar is er een deelLjds leerplicht.
1.3. De onderwijsstructuur
Het officieel onderwijs Het vrij onderwijs
= ingericht door of in opdracht van de overheid. = niet ingericht door de overheid.
2 ne%en: 1 net:
Het gemeenschapsonderwijs: Het gesubsidieerd vrij onderwijs:
• Het Onderwijs van de Vlaamse • Het katholiek onderwijs
Gemeenschap (GO!) • Methodescholen bv. FOPEM, FederaLe
Steinerscholen
Het gesubsidieerd officieel onderwijs: • Beperkt aantal scholen georganiseerd
• De scholen van het stedelijk, gemeentelijk door orthodoxe, protestante, joodse…
en provinciaal onderwijs godsdienst
• De provincies (POV) • Enkele niet-confessionele scholen
• De steden en gemeenten (OVSG)
1.4. De onderwijsniveaus
3 onderwijsniveau:
Þ Het basisonderwijs: 2,5 jaar tot 12 jaar.
Þ Het secundair onderwijs: 12 jaar tot 18 jaar.
Þ Het hoger onderwijs: 18+ jaar.
Je kan levenslang leren. (volwassenen)
1.4.1. Het basisonderwijs
¨ Het kleuteronderwijs
¨ Het lager onderwijs
Als er nu een nieuwe school wordt opgericht moet die zowel kleuter als lager onderwijs inrichten, om de
vloeiende overgang mogelijk te maken!
3
