Samenvatting economie Hogent

HOOFDSTUK 0: INLEIDING
0.1 HET DOEL VAN DE ECONOMISCHE WETENSCHAP
BEHOEFTE
= het aanvoelen van een tekort en het streven om dit tekort te bevredigen

Primaire behoefte: voeding, kleding en huisvesting
Immateriële behoefte: onderwijs, ontspanning, geneeskundige verzorging
Collectieve behoefte: onderwijs, wegen, bejaardenzorg, recreatiezones
Individuele behoeften: voeding, kleding, huisvesting, ontspanning

SCHAARSE MIDDELEN
= goederen die in beperkte mate beschikbaar zijn om de consument zijn
behoeften te bevredigen
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou
overtreffen indien het gratis ter beschikking stond
 Wijst dus niet op hoeveelheid, maar op de beperktheid van ons inkomen.
We kunnen niet tegelijk aan al onze behoeften voldoen met ons inkomen

ECONOMISCH PRINCIPE
= de maximale behoeftebevrediging bereiken met de beschikbare middelen


0.2 WELVAART EN WELZIJN
WELVAART
= de mate waarin mensen met de beschikbare schaarse middelen in hun
behoeften kunnen voorzien

WELZIJN
= je gevoel van welbevinden, de bevrediging van verlangens die geen beslag
leggen op schaarse middelen

Vb. als je 3 keer per jaar op reis kunt gaan, dan beschik je over een hoge mate
van welvaart, maar als je veel liever thuis in je tuin zit, hebben we het over
welzijn

,0.3 SOORTEN GOEDEREN
VRIJE GOEDEREN
= niet-schaarse goederen, zijn overvloedig aanwezig
ECONOMISCHE GOEDEREN
= schaarse middelen (goederen & diensten
- ZUIVER INDIVIDUELE GOEDEREN
= rivaliteit onder consumenten (als ik het koop, kan niemand anders het
nog kopen)
Voorbeeld fiets
- ZUIVER COLLECTIEVE GOEDEREN
= niet-rivaliserend & niet-uitsluitbaar
Voorbeeld brandweer (bescherming van 1 persoon hindert niet
bescherming van een ander)
- QUASICOLLECTIEVE GOEDEREN
Voorbeeld onderwijs (het aantal leerlingen zijn beperkt)
Voorbeeld snelwegen Frankrijk (er moet tol betaald worden
CONSUMPTIEGOEDEREN
= bevredigen onmiddellijk de behoeften van gezinshuishoudingen
- VERBRUIKSGOEDEREN
= kan je maar 1 keer gebruiken (brood)
- GEBRUIKSGOEDEREN
= kan je meerdere keren gebruiken (gsm)
INVESTERINGSGOEDEREN
= dienen om andere goederen te produceren
- KAPITAALGOEDEREN
= hebben een levensduur van minstens een jaar
Voorbeeld machines, gebouwen
- VLOTTENDE INVESTERINGSGOEDEREN
= worden tijdens productieproces verwerkt/vernietigd
Voorbeeld grondstoffen, hulpmaterialen


0.4 CONSUMPTIE EN PRODUCTIE
CONSUMPTIE
= de aanwending van economische goederen voor niet-productieve doeleinden
PRODUCTIE
= het toevoegen van waarde aan de economische goederen
PRODUCTIEFACTOREN
- Natuur
- Arbeid
- Kapitaal
OMWEGPRODUCTIE
= dragen indirect bij tot de uiteindelijke behoeftebevrediging
AFGELEIDE PRODUCTIEFACTOR
= gevormd door samenwerking van kapitaal en arbeid




0.5 DE METHODE
DE INDUCTIEVE METHODE

,Vertrekt van een groot aantal feitelijke gegevens
DE DEDUCTIEVE METHODE
Begint met een stelling en gaat die bewijzen aan de hand van feiten


0.6 DE CETERIS-PARIBUSCLAUSULE
= men ziet een welbepaald economisch verschijnsel afhankelijk van 1 variabele,
terwijl men alle andere factoren waarvan het economisch verschijnsel afhankelijk
is, veronderstelt als constant

Voorbeeld: prijs en gevraagde hoeveelheid smartphones
- Koopkracht consumenten
- Voorkeuren consumenten
- Prijs belminuten


0.7 MICRO-, MESO- EN MACRO-ECONOMIE
MICRO-ECONOMIE
= bedrijf
MESO-ECONOMIE
= sector
MACRO-ECONOMIE
= alle bedrijven


EXTRA BEGRIPPEN
LINEAIRE ECONOMIE
= product gebruikt, dan naar afval
RECYCLING ECONOMIE
= product meerdere keren gebruikt, dan naar afval
CIRCULAIRE ECONOMIE
= product wordt nooit afval

De donuteconomie
 Professor Kate
 Draagt bij tot het realiseren van de sdg’s

,HOOFDSTUK 1: CONSUMENTEN
De R-ladder




Autodelen
= geen eigen auto hebben, maar wanneer nodig kan je die huren. Dus je betaalt
enkel voor die km’s die je effectief rijdt

De keuze van de optimale goederencombinatie
Keuze wordt afhankelijk van:
- Preferenties
- Prijs van goederen
- Budget

Bandwagon: iets kopen omdat anderen dat ook doen
Snobeffect: iets kopen om je te onderscheiden van de groep

Eerste wet van Gossen/het dalend grensnut
Het nut van een goed daalt, naarmate er meer beschikbaar inkomen is

Voorbeeld: ijsjes
Eerste ijsje smaakt beter dan 3de ijsje
 Uitzondering: verslaving

Grensnut= nut van laatst toegevoegde

De heer Gossen
 Geboren 1810
 Stelde de consument centraal

Tweede wet van Gossen
Stelt dat de consument zijn totale nuttigheid maximaliseert als hij het grensnut
van alles wat hij consumeert kan gelijk maken

De budgetlijn tekenen
 Logisch denken

, De prijsvraagcurve
De individuele vraagcurve
= van 1 consument

Vraagcurve wordt altijd ceteris paribus geformuleerd
= de gevraagde hoeveelheid is afhankelijk van de prijs, alle andere factoren
worden als constant beschouwd

Collectieve vraagcurve
= som van individuele vraagcurves

De elasticiteit van de vraag
Procentuele wijziging:
(Nieuw – oud) / oud = elasticiteit

Elasticiteit:
% wijziging Q / % wijziging P

Ev = 1  unitair prijselastische vraag
Ev > 1  prijselastische vraag
Ev < 1  prijsinelastische vraag




Hoe groter de absolute waarde, hoe vlakker
Hoe kleiner de absolute waarde, hoe steiler

DE KRUISELINGSE PRIJSELASTICITEIT




Als waarde dicht bij 0 ligt  geen direct verband


DE INKOMENSELASTICITEIT VAN DE VRAAG