3.2.3 Basiselementen van beweging: Lichaam - ruimte - tijd
Basiselement Lichaam
De persoonlijke wijze waarop een kind zich beweegt bepaald door lichamelijk
aanvoelt + beleefd
- vanuit aanvoelen gebruikt het jonge kind een aant. basismogelijkheden om
zichzelf in bewegen te organiseren → nieuwe ervaringen → ontwikkelen in
aanvoelen lichaam
´eigen lichaam´ onderscheiden
1. evenwicht bewaren
2. lichaams begrenzing aanvoelen + lichaamsdelen lokaliseren en bewegen
3. vie houdingen + bewegingen lichaamsassen aanvoelen
4. motorische lateraliteit, symmetrie van het lichaam aanvoelen + voorkeur
lichaamszijde gebruiken
5. snel reageren + bewegingen kunnen afremmen/stoppen
6. bewegingen + timen, spierspanning + energie doseren
7. rust ervaren + ademhaling aanvoelen
Evenwicht bewaren
Evenwicht
- vermogen om een positie te behouden
- basis mogelijkheid om spontaan + soepel te kunnen bewegen
Evenwicht bewaren: lichaamszwaartepunt (rond navel) boven ons steunvlak (bv.
oppervlakte tussen beide voeten) kunnen houden bij houding/start of eindigen van
beweging
Goed evenwicht → gevoel van basisveiligheid (voor exploreren)
- problemen met evenw. roepen angst + krampachtig bewegen op
aspecten die een rol spelen bij evenwicht
1. de afhankelijkheid van fysische wetten
je bent afhankelijk van de fysische wetten: hoe groter steunvlak, hoe makkelijker
evenw. bewaren
- jonge kleuter stappen op heupbreedte, wanneer kleiner oppervlak bv.
onderkant bank → kruipen
- kleinere oppervlakte = uitdaging voor oudere kleuters
, 2. informatiebronnen
analyse van info uit visuele bronnen, tactiele bronnen (bv. contact met steunvlak) +
evenwichtsorgaan → evenw. bewaren
3. specifieke houdings- en evenwichtsreacties
evenw. bewaren? uitvoeren evenwichtsreacties = tot. lichaam wordt aangesproken
om houding aan te passen + lichaamszwaartepunt boven steunvlak houden
bv. in rijdende bus ga je vanzelf hand/voet verplaatsen bij stoppen
4. kleine compensatiebewegingen
voor grotere evenwichtsreacties aanspreken → sub. compensatiebewegingen =
kleine evenw.reacties
bv. vooruit plaatsen 1 voet/been zijwaarts verplaatsen
Kl worden uitgedaagd door bewegingsmateriaal dat labiel is + uitdaging voor
evenw.reacties
bv. schommelpaard, rolbod, zwierplank, …
Jongere kleuters
- stroef bewegen als 1 geheel
- proberen evenw. te controleren door grote voor/achterwaartse beweging met
lich. te maken
Oudere kleuters
- kleinere soepele bewegingen in romp + met ledematen
- evenw. bewaren met zijwaartse compensatiebewegingen
5. vooruitblikken om de evenwichtscontrole te helpen
Oudere kleuters
- vooruitblikken op situatie (visueel) bv. observeren voor stappen van bank naar
bank
- blootvoets op steunvlakken bewegen + ogen sluiten bevordert ontwikkeling
Hoe evenw. helpen ontwikkelen?
- kleuters gevarieerde balanceer situaties aan te bieden bv. op een bank
stappen, over muurtje zandbak stappen
Basiselement Lichaam
De persoonlijke wijze waarop een kind zich beweegt bepaald door lichamelijk
aanvoelt + beleefd
- vanuit aanvoelen gebruikt het jonge kind een aant. basismogelijkheden om
zichzelf in bewegen te organiseren → nieuwe ervaringen → ontwikkelen in
aanvoelen lichaam
´eigen lichaam´ onderscheiden
1. evenwicht bewaren
2. lichaams begrenzing aanvoelen + lichaamsdelen lokaliseren en bewegen
3. vie houdingen + bewegingen lichaamsassen aanvoelen
4. motorische lateraliteit, symmetrie van het lichaam aanvoelen + voorkeur
lichaamszijde gebruiken
5. snel reageren + bewegingen kunnen afremmen/stoppen
6. bewegingen + timen, spierspanning + energie doseren
7. rust ervaren + ademhaling aanvoelen
Evenwicht bewaren
Evenwicht
- vermogen om een positie te behouden
- basis mogelijkheid om spontaan + soepel te kunnen bewegen
Evenwicht bewaren: lichaamszwaartepunt (rond navel) boven ons steunvlak (bv.
oppervlakte tussen beide voeten) kunnen houden bij houding/start of eindigen van
beweging
Goed evenwicht → gevoel van basisveiligheid (voor exploreren)
- problemen met evenw. roepen angst + krampachtig bewegen op
aspecten die een rol spelen bij evenwicht
1. de afhankelijkheid van fysische wetten
je bent afhankelijk van de fysische wetten: hoe groter steunvlak, hoe makkelijker
evenw. bewaren
- jonge kleuter stappen op heupbreedte, wanneer kleiner oppervlak bv.
onderkant bank → kruipen
- kleinere oppervlakte = uitdaging voor oudere kleuters
, 2. informatiebronnen
analyse van info uit visuele bronnen, tactiele bronnen (bv. contact met steunvlak) +
evenwichtsorgaan → evenw. bewaren
3. specifieke houdings- en evenwichtsreacties
evenw. bewaren? uitvoeren evenwichtsreacties = tot. lichaam wordt aangesproken
om houding aan te passen + lichaamszwaartepunt boven steunvlak houden
bv. in rijdende bus ga je vanzelf hand/voet verplaatsen bij stoppen
4. kleine compensatiebewegingen
voor grotere evenwichtsreacties aanspreken → sub. compensatiebewegingen =
kleine evenw.reacties
bv. vooruit plaatsen 1 voet/been zijwaarts verplaatsen
Kl worden uitgedaagd door bewegingsmateriaal dat labiel is + uitdaging voor
evenw.reacties
bv. schommelpaard, rolbod, zwierplank, …
Jongere kleuters
- stroef bewegen als 1 geheel
- proberen evenw. te controleren door grote voor/achterwaartse beweging met
lich. te maken
Oudere kleuters
- kleinere soepele bewegingen in romp + met ledematen
- evenw. bewaren met zijwaartse compensatiebewegingen
5. vooruitblikken om de evenwichtscontrole te helpen
Oudere kleuters
- vooruitblikken op situatie (visueel) bv. observeren voor stappen van bank naar
bank
- blootvoets op steunvlakken bewegen + ogen sluiten bevordert ontwikkeling
Hoe evenw. helpen ontwikkelen?
- kleuters gevarieerde balanceer situaties aan te bieden bv. op een bank
stappen, over muurtje zandbak stappen
