samenvatting algemene psychologie: H1-3-4-6-7-8-9-10

Algemene psychologie Hayley Debaets




H1 Wat is psychologie?
1.1 een definitie v psychologie
Psychologie

 DEF = een wetenschap waarbij gedrag w bestudeerd &
gedragsevidentie w gebruikt om interne processen te begrijpen die
aan dat gedrag ten grondslag liggen
 Lijkt op definitie v andere wetenschappen
 Niet observeerbaar & zeer dynamisch begrip
 Psychologisch onderzoek => steeds meer vooruitgang (betere
technieken & methoden)

1.2 ontwikkelingen die psychologie hebben mogelijk
gemaakt
Vroeger: Socrates, Plato & Aristoteles

- Ze gingen uit op intuïtie & rede
- Geen observatie -> deden aan ‘sofa science’
- Mens
 Belangrijk? / eigene v/d mens? = ziel
 Gehoorzamen andere niet-aardse wetmatigheden (geloof)
- Geen wetenschappelijke studie v gedrag/ mentale processen
- Axioma’s
 Om echte kennis te vergaren moesten mensen uitgaan van
onwrikbare uitgangspunten

Nu? 21ste eeuw: neurowetenschappen

Een nieuwe manier v denken kwam:

Kerk Europa (16de – 17de eeuw)
Ware kennis is gebaseerd op Ware kennen is gebaseerd op
nadenken en intuïtief aanvoelen systematische observatie
Goddelijke ingevingen ontstaan We moeten actief ingrijpen in de
spontaan wereld
Wetenschappelijke revolutie




Copernicaanse revolutie


1

,Algemene psychologie Hayley Debaets

- Vroeger dacht men => Mens = centrum v universum
 Aarde = centrum v heelal (geocentrische model)
- 16 eeuw => copernicus: aarde niet centrum??
e

Kalender loopt achter => niet nauwkeurig genoeg
Zon = centrum v heelal (heliocentrische model)
 Gevolgen?
 Axioma’s& natuurkunde in vraag gesteld
 Nieuwe kennis vergaard uit observaties &
experimenten

Onstaan van 2 culturen

- Klassieke humanistische cultuur (alfa)
- Natuurwetenschappelijke cultuur (beta)

Toepassing van wetenschappelijke methode op menselijke
functioneren

- Observaties => moeten gedetailleerd zijn!!!
 Mensen = niet onfeilbaar
- 1 psychologische experimenten
ste

 Persoonlijke fout => bij observatie v beweging
hemellichamen
 Weber: psychofysica
 Young: trichromatische theorie kleurperceptie
- Pioniers uit de lage landen
o Quetelet: normaalverdeling van individuele verschillen
 Onderzocht: lengte, gedrag, gewicht, … in SA
 Er bestaat ‘gemiddeld persoon’ van de SA
o Donders: mentale chronometrie
 Mentale processen = niet observeerbaar
 Mentale processen hebben een verwerkingstijd
 Stimulus discriminatie
 Responsselectie
 Subtractiemethode
 DEF = techniek om de tijdsduur van mentale
processen te meten door reactietijden van
verschillende taken met elkaar te vergelijken

Evolutietheorie

 Darwin: the origin of species
- Natuurlijke selectie=> survival of the fittest
- Idee = mensen evolueren uit dieren
- DUS mensen via zelfde natuurwetenschappelijke methode
bestuderen

2

,Algemene psychologie Hayley Debaets




1.3 ontstaan van de psychologie
Overtuigingen van Descartes

- Platonisch dualisme
 Geest = kern v mens
 Scheiding tss geest & lichaam
- Rationalisme
 Ware kennis is gebaseerd op rede
 Nadenken, niet observeren
- Nativisme
 Mens = aangeboren kennis
 Dit is uitgangspunt van alle afgeleide kennis
- Mechanische visie
 Universum = machine (gevormd door God)
 Lichaam = onderdeel van machine
 DUS lichaam kan op wetenschappelijke wijze bestudeerd w,
geest NIET

Empirisme

- Inhoud v je geest = w niet aangeboren
 Spreekt nativisme tegen
 Kennis komt voort uit zintuigelijke ervaringen & associaties v
ideeën
- John Locke: ‘tabula rasa’
 Mens = onbeschreven blad

Wundt: 1STE labo van psychologie

 Startpunt v wetenschappelijke psychologie
 Richt op onderzoek v mentale processen door gecontroleerde
experimenten
 Fysiologische psychologie
 DEF = hoe zijn fysiologische processen gekoppeld aan
mentale processen & ervaringen
 Centrale logica die hij gebruikte = introspectie
 DEF = van binnentui naar eigen bewustzijn kijken
 Proefpersonen rapporteren systematisch eigen bewuste
ervaren onder gecontroleerde omstandigheden



3

, Algemene psychologie Hayley Debaets

Wundts werk monde uit in 1ste psychologie stroming:
structuralisme

 DEF = ontleden van bewuste ervaringen in meest
fundamentele componenten
o Wat zijn basiselementen waaruit onze bewuste
ervaringen bestaan?



 Elk mentaal proces = kan opgesplitst w in elementaire
delen
 Elke bewuste ervaring
 Bestaat uit 3 elementen
1. Sensaties (gewaarwordingen)
2. Beelden (herinneringen, mentale
voorspellinge)
3. Gevoelens (emotionele/affectieve reacties)
 Bouwstenen v bewuste ervaringen

Tegenbeweging structuralisme = gestaltpscyhologie

- DEF = menselijke waarneming is geheel of patroon dat meer is dan
de som van losse onderdelen
- Zoeken naar elementaire componenten = zinloos!
- Menselijke geest
 Neigt om informatie als geheel/patroon te organiseren
 Objecten = niet zomaar waarnemen als verzameling van
afzonderlijke kenmerken MAAR als samenhangende eenheden
(= ‘gestalten’)
- Visuele illusies
 Waarneming = wijkt vaak af van realtiteit van afzonderlijke
elementen
 Onze hersenen vullen als het ware onbrekende info in om een
samenhangend geheel te vormen

Opkomst van V.S. als grootmacht in 20e eeuw

- Ontwikkeling functionalisme
 DEF= gericht op toegepaste psychologie, kennis uit
psychologisch onderzoek w gebruikt om praktische
problemen op te lossen
 Richt zich op toepassingen in dagelijkse leven
 Evolutietheorie Darwin sterke invloed
 Intresse functionalisme = individuele verschillen &
hoe deze verschillen bijdragen aan optimale
aanpassing van mensen aan hun omgeving
4