Samenvatting sociaal zekerheidsrecht

Module 4 : Sociale zekerheid
Inhoud
1) begripsomschrijving........................................................................................... 3
1.1 sociale zekerheid: een generiek begrip.........................................................3
1.1.1 inleiding.................................................................................................. 3
1.1.2 sociale zekerheid..................................................................................... 3
1.1.3 sociale bijstand....................................................................................... 3
1.2 organisatiestructuur...................................................................................... 4
1.2.1 diverse socialezekerheidsstelsen en -takken...........................................4
1.2.2 bevoegde instellingen............................................................................. 4
1.2.3 handvest van sociaal verzekerde............................................................5
1.3 financiering................................................................................................... 5
1.3.1 socialezekerheidsbijdragen werknemersstelsel.......................................5
1.3.2 sociale zekerheidsbijdragen zelfstandigenstelsel....................................6
1.3.3 overzicht uitgaven en inkomsten............................................................6
1.4 beperkt verzekeringssysteem.......................................................................6
2) arbeidsongevallen en beroepsziekten................................................................7
2.1 arbeidsongeval.............................................................................................. 7
2.1.1 definitie................................................................................................... 7
2.1.2 bijzondere financiering............................................................................7
2.1.3 vergoede schade..................................................................................... 7
4.1.2.4 Wat met burgerrechtelijke aansprakelijkheid werknemer?...................8
2.2 beroepsziekte................................................................................................ 8
2.2.1 definitie................................................................................................... 8
2.2.2 gelijkenissen met arbeidsongevallen......................................................9
2.2.3 preventie................................................................................................. 9
3 )ziekteverzekering............................................................................................... 9
3.1 definitie......................................................................................................... 9
3.2 administratieve structuur............................................................................ 10
3.2.1 duiding.................................................................................................. 10
3.2.2 overzicht............................................................................................... 10
3.3 ziektekostenverzekering.............................................................................. 10
3.3.1 begrip.................................................................................................... 10
3.3.2 terugbetaling kosten geneeskundige verstrekkingen............................10
3.4 arbeidsongeschiktheidsverzekering............................................................11

, 3.4.1 begrip.................................................................................................... 11
3.4.2 arbeidsongeschiktheidsuitkering...........................................................11
3.5 moederschapsverzekering..........................................................................12
4) werkloosheids- en faillissementsverzekeringen...............................................12
4.1 werkloosheid............................................................................................... 12
4.1.1 begrip.................................................................................................... 12
4.1.2 administratieve organisatie...................................................................12
4.1.3 werkloosheidsuitkering..........................................................................13
4.2 faillissement................................................................................................ 14
5) gezinsblijslagen................................................................................................ 15
5.1 begrip.......................................................................................................... 15
5.2 focus: Vlaams groeipakket..........................................................................15
6) Pensioenen....................................................................................................... 16
4.6.1 Begrip.................................................................................................... 16
6.2 Financiëring................................................................................................. 16
6.3 Prestaties.................................................................................................... 17
6.3.1 Werknemers.......................................................................................... 17
6.3.2 Zelfstandigen........................................................................................ 17
6.3.3 Ambtenaren.......................................................................................... 18
6.4 Bijzonderheden (niet van buiten kennen)....................................................18
6.5 Wat met een tweede en derde pensioenpijler............................................18

, 1) begripsomschrijving
Klassiek: enkel sociale ‘verzekeringen’ ruim: miv sociale bijstand

1.1 sociale zekerheid: een generiek begrip
1.1.1 inleiding
 Sociale zekerheid omvat
o de ‘klassieke’ sectoren ( sociale verzekeringen)
o de sociale bijstand
 Historische ontwikkeling
o Initieel vooral privé-initiatieven
o Kantelpunt: stakingen 1886 (cf. ontwikkeling arbeidsrecht)
o Geleidelijk aan meer en meer overheidsinterventie
 Belgische sociale zekerheid vnl. beïnvloed door model von Bismarck
o model Beveridge (cf. UK, NL, Scandinavische landen))
 Solidariteit = essentieel

1.1.2 sociale zekerheid
 = prestaties waarop sociaal verzekerden recht op hebben
o Doel
 Arbeidsinkomen te vervangen
 Bijzondere kosten dekken
 Bescheren tgv sociale risico’s
 ‘Klassieke’ sociale zekerheid
o Geheel van loonaanvullende vergoedingen
 Gezondheidszorg
 gezinsbijslag
o loon vervangende uitkeringen
 arbeidsongeschiktheid
 werkloosheid
 ouderdom/overlijden
 Verschillende stelsels afhankelijk van type arbeidsrelatie
o werknemer, ambtenaar, zelfstandige
 grote verschillen in financiering en prestaties
 Werknemers: 7 takken
 Zelfstandigen en ambtenaren - beperkter systeem
o Ambtenaren: geen werkloosheid, gezondheidszorg
 eigen regeling arbeidsongeschiktheid/pensioen
o Zelfstandigen: geen werkloosheid
 (cf. bijzondere regeling
 noch arbeidsongevallen of beroepsziekten
 Geneeskundige verzorging
 Uitkeringsverzekering bij arbeidsongeschiktheid
 Pensioen
 Overbruggingsrecht
 Gezinsbijlagen

1.1.3 sociale bijstand
 Vangnetfunctie/residuair stelsel
 Onderzoek bestaansmiddelen
o  individuele rechten; klassieke sociale zekerheid