samenvatting ontwikkelingspsychologie H1-2-3

Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets




Hoofdstuk 1: Geschiedenis, theorie &
onderzoeksstrategieën
1.1 Definiëring v ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie

 DEF = een wetenschap die stabiliteit & verandering v gedrag wil
begrijpen over de levensloop
 In verschillende domeinen: fysiek, cognitief, emotioneel &
sociaal
 INTRESSE? = beïnvloedende factoren voor ontwikkeling
 Is toegepast (= belang voor de praktijk)
 Is interdisciplinair =
 Werken met veel verschillende disciplines samen

Groei mindset

 je kunt progressie vertonen als persoon, je kan beter worden,
de capaciteiten zijn maakbaar, je kan beter met tegenslag
omgaan (tegenslag = uitdaging)

Vaste mindset

 idee dat je u intelligentie vast staat en bepaald of je het kan of
niet (tegenslag = je bent te dom)
 Mindsets = zijn te trainen!! Je kan de mindsets veranderen, en zo je
prestaties te verbeteren


Theorie

 DEF= een geordend & samenhangend geheel v uitspraken dat
gedrag beschrijft, verklaart & voorspelt
 NUT?
 Begrijpen= geeft richting & betekenis aan wat we zien
 Basis voor praktijk
 Behoeft aan wetenschappelijke bevestiging (= belang v
replicatie)

1.2 Structurele kenmerken v/d
ontwikkelingspsychologie
1.2.1 Continue VS discontinue ontwikkeling
- Discontinue ontwikkeling (brute verandering)

1

,Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets

 Kwalitatieve verandering
 Een nieuwe manier v reageren in specifieke periodes
 Abrupte verandering (plotse)
 Vaak zit persoon in een crisis
- Continue ontwikkeling (zachte verandering)
 Kwantitatieve verandering
 Het uitbreiden v al bestaande vaardigheden
 Geleidelijke verandering – gradueel (niet altijd!)

1.2.2 Een verloop VS meerdere verlopen
- Vroeger
 Ontwikkeling is 1 ding, is universeel (iedereen maakt het
mee), vertonen progressie altijd (je gaat altijd vooruit)
- Nu
 Meerdere vormen van de ontwikkeling zijn mogelijk,
iedereen is anders, er is ook stilstand mogelijk
 Ontwikkeling = dynamisch
1.2.3 Erfelijk VS milieu
- Gedrag via biologie of speelt de omgeving mee?
- Biologische theorieën
 Endogene ontwikkeling: ontwikkeling is van binnenuit,
biologische kenmerken zullen bepalen wie je als persoon
word
 Maturatie = bij je geboorte is een bouwplan van wie je
wordt, je kan dat niet tegengaan
 Er zal een stabiliteit zijn, veel belang van erfelijkheid
 Omgeving, miss in begin een invloed maar later biologie
 Harris = opvoeding doet er niet toe, je biologie bepaald
- Milieutheorieën
 Context = grote rol
 Exogeen = je gedrag wordt van buitenaf gestuurd
 Er is veel verandering mogelijk
 Je lot is nooit bepaald, continu verandering
 Omgeving je hele leven= belangrijke invloed
 Watson zei = dat omgeving alles bepaald
- Tegenwoordig
 Nature en nurture hebben beide een invloed op je
ontwikkeling
 Complexe interactie met elkaar
1.2.4 Een gebalanceerd perspectief: levensloopperspectief
- Levenslange ontwikkeling
- Dynamische systeembenadering gekenmerkt door:
a. Ontwikkeling = levenslang
b. Multidimensionale & directioneel =
ontwikkeling

2

,Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets

- Ontwikkeling is nooit volledig
geheel
- Ontwikkeling gaat in
verschillende richtingen
- Stilstaan/vooruitgaan/
achteruitgaan
c. Opmerkelijke plasticiteit doorheen
menselijke levensloop
- Je past je makkelijk aan
- Je lot staat NIET vast
- Spreekt idee v 1000 dagen
tegen
- Mens = veel veerkracht
d. Verschillende veranderingen zijn zelfde,
sommige niet
- Je hebt leeftijdsgebonden
invloed (= naarmate je ouder w
maak je dingen mee die ied
atumotisch gaat hebben)
- Gebonden aan geschiedenis :
zelfde zaken ervaar je met
zelfde genratie
- Niet normatieve invloeden :
individuele gebeurtenissen



1.3 Ontwikkelingspsychologische theorieën
1.3.1 Verschillende mensbeelden in de
ontwikkelingspsychologie
- Mensbeeld 1: van nature slecht
 Geboren = vat vol driften & impulsen die potentieel
gevaarlijk zijn
 Primaire rol v volwassen = die impulsen v kinderen in
goede banen te leiden
- Mensbeeld 2: leeg blad
 Geboren = als onbeschreven blad, wiens ontwikkeling
alle kanten uit kan
 Primaire rol v volwassenen= vanaf nul alles aan te leren
- Mensbeeld 3: van nature goed
 Kinderen = v nature morele wezens gericht op het
goede


3

, Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets

 Primaire rol v volwassenen = goedheid te voeden & te
cultiveren




1.3.2 Wetenschappelijke voorvaders
1.3.2.1 Darwin: evolutietheorie
Evolutietheorie (Darwin)

 Natuurlijke selectie
 Organismen met bepaalde eigenschappen slagen er beter
in om te overleven
 Seksuele selectie
 Eigenschappen die bijdragen tot reproductieve succes van
organisme
 Voortplantingskansen
 Beide eigenschappen
 Grotere kans om overgeërfd te w => zodat alleen
goed aangepaste soorten overleven
 Survival of the fittest

Betekenis v evolutietheorie voor ontwikkelingspsychologie

 Darwins vaststellingen = w gebruikt door
ontwikkelingspsychologen toegepast op de mens
 Bepaalde eigenschappen & gedragingen zijn nuttig voor
onze overleving
 Recapitulatietheorie
 Ontogenese als herhaling v fylogenese: v eenvoudig
naar complex
 Toegepast op een spel
 Vroege kindertijd (0-4) = stadium v
dieren
 Kindertijd 4-8 = stadium v
nomadische mensachtigen
 Preadolescentie 8-12 = stadium
van overgang naar sedentair
bestaan (huis spelen)
 Adolescentie 12-24 = stadium v
beschaving (sportclubs,
jeugdbeweging)

4