samenvatting ontwikkelingspsychologie h4-5-6

Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets




H4: kindertijd
4.1 fysieke ontwikkeling
4.1.1 lichaamsgroei
4.1.1.1 trends in lichaamsgroei
Lichaamsgroei in kindertijd

 Cephalo-caudale (van hoofd naar voeten) trend zet zich verder
o Bv. sneller nieuwe broek & schoenen kopen
 Grote lenigheid
 Kindertanden vervangen tss 6-12 jaar
 Trage fysieke groei
o Tempo vermindert in vergelijking met 1ste levensjaren

4.1.1.2 gezondheidsproblemen
Gezondheidsproblemen die zich ontwikkelen:

 Bijziendheid (myopie)
 Slechte voeding = met ouders 1 maal thuis eten voorkomt dit
o Samen eten komt minder voor
 Obesitas
o = meer dan 20% toename dan gm
 16% v amerikaans kinderen
 2% v vlaamse kinderen
o Oorzaken:
 Genetica
 Lage Sociaal-economische status
 Meer stress & gebrek aan kennis
 Overvoeding: elke ongemak => signaal voor voedsel
 Kinderen leren niet eigen honger aanvoelen & eten
om intern te reguleren
 Gevolg: meer vatbaar voor externe voedselstimuli
dan voor interne hongerstimuli
 Ongezonde voeding als ‘beloning” gebruiken
 Minder fysiek actief & meer TV kijken (oorzaak & gevolg)
o Gevolgen obesitas:
 Stereotyp beeld: lui, lelijk, onzeker, niet sociaal,..
 Emotionele problemen
 Kans op obesitas als volwassene
 Gezondheidproblemen
o Behandeling?
 = focus veranderen levenstijl
1

,Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets

 Familie-kwestie
 School

4.1.2 motorische ontwikkeling
4.1.2.1 ruwe motorische ontwikkeling
Betere beheersing v ruwe motorische handelingen

Vooruitgang op 4 domeinen

1. Flexibilliteit/ elasticiteit -> neemt toe
2. Evenwicht vergroot
3. Snelheid & behendigheid v beweging neemt toe
4. Kracht neemt toe

4.1.2.2 fijne motorische ontwikkeling
Verfijning fijne motorische ontwikkeling
 Alfabet
o Letters = groot omwille v armbeweging
 Tekeningen
o Meer detail, diepte-elementen & relaties tss figuren

Genderverschillen

 Meisjes
o Beter in fijne motorische vaardigheden
 Jongens
o Ruwe motorische vaardigheden die kracht vergen
 Genetische verschillen!!!
o MAAR ook omgeving die op stereotype wijze reageert

4.1.2.3 spelletjes met regels
Spelletjes = bevorderlijk voor ontwikkeling!

 Toename in perspectief
o Je kan begrijpen hoe anderen spelletjes zullen spelen
o Samen ontdekken welke regels goed zijn & welke niet
o Inzicht in wat fairheid & rechtvaardigheid betekenen

4.2 cognitieve ontwikkeling
4.2.1 Piaget
4.2.1.1 concreet-operationeel stadium
Denken in kleuterfase Denken in lagere school

Laten zich leiden door schijn en het Schijn kan bedriegen, we moeten
meest ons oordeel baseren op mentale

2

,Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets


opvallende element bewerkingen (= opraties)




Aantal vaardigheden komen beter en beter tot ontwikkeling:
1) Conservatie: de idee dat bepaalde fysieke eigenschappen
van voorwerpen dezelfde blijven, zelfs wanneer hun uiterlijke
verschijningsvorm verandert
We kunnen de conservatie vinden op verschillende
domeinen (bv: vloeistof, massa), het beheersen van
conservatie wordt op al deze domeinen niet tegelijk
ontwikkelt o Omgeving en eigen ervaring heel belangrijk
(bv: bakkerszoon zou sneller conservatie van massa kunnen
ontwikkelen dan vloeistof


Pre-operationele fase Concreet-operationele fase
Centratie: aandacht aan naar één Decentratie: focussen op
specifiek element (bv: de hoogte meerdere aspecten van het
van de vloeistof) probleem en ze met elkaar in
verband brengen (bv: hoogte
vloeistof + breedte glas)
Geen transformaties: heeft enkel
aandacht voor de begin- en Wel transformaties: vermogen
eindtoestand van de situatie om proces dat tussen begin- en
eindtoestand zit in acht te nemen
en te gebruiken bij de beoordeling
Onomkeerbaarheid: kan een van de situatie
reeks van stappen niet in de Omkeerbaarheid: vermogen om
gedachten omkeren te denken in een reeks van stappen
en de richting in de gedachten
kunnen omkeren

2) Classificatie: de klasse-inclusie taak wordt correct
uitgevoerd (zijn er meer gele bloemen of bloemen?)
- Bewustzijn van hiërarchie: er moet een onderscheid
gemaakt worden van een hogere orde categorie en
subcategorieën
- Focussen op 3 soorten relaties
- Typische verzamelwoede op deze leeftijd
- Ze kunnen objecten klasseren op basis van bepaalde criteria:
eerst op één dimensie (bv:

3

, Ontwikkelingspsychologie Hayley Debaets

vorm) later op basis van een tweede dimensie (bv: vorm +
kleur)


3) Seriatie: de capaciteit om items langs een kwantitatieve
dimensie te ordenen (6-7 jaar)


De juiste oplossing
moet bekomen
worden door na te
denken, niet door
gissen en missen




Transitieve inferentie: uitvoeren van mentale seriatie of ordening
→ focussen op 3 soorten relaties

4) Spatiaal redeneren: begrip van ruimte

- Benoemen of een object links of rechts van een
andere persoon staat o 5 – 6 jarige kan dit niet
o 7 – 8 jarige kan dit wel → mentale rotatie:
ruimtelijk standpunt innemen van de andere
- “cognitieve kaart” = mentale representatie van
bekende plaatsen o Landmarks:
herkenningspunten (eerst fragmentjes, daarna
meer organisatie o 8 à 10 jaar: duidelijk en
georganiseerd de weg kunnen uitleggen aan
anderen → ruimtelijke wandeling in gedachten



4.2.1.2 beperkingen
Denken verloopt enkel logisch wanneer concrete informatie
beschikbaar en waarneembaar is

 Bv: maken van een vraagstuk pas op einde lagere schoolleeftijd
→ “Jan is groter dan Mieke en Mieke is groter dan merel, wat
is de verhouding van Merel en Jan?”
Omwille van dit concrete en situatie gebonden karakter verloopt het
denkproces gradueel

 Bv: eerst conservatie van vloeistof, daarna pas andere vormen

4