Samenvatting Burgerlijk recht volledig

BURGERLIJK RECHT

, INLEIDING

WAT IS RECHT?

Recht kan worden gedefinieerd als een geheel van gedragsregels die zijn ontworpen door de
overheid met als doel de maatschappij te ordenen. Deze regels zijn afdwingbaar, wat betekent dat
er sancties of andere gevolgen kunnen volgen als men zich er niet aan houdt(politie). Het recht beoogt
stabiliteit en orde te brengen in sociale relaties en een eerlijke oplossing te bieden bij conflicten. De
regels worden opgelegd door de overheid op verschillende niveaus, namelijk: gemeentelijk, gewestelijk
en via de federale staat

Voorbeeld is retentierecht: garagist heeft het recht bij een niet gebeurde betaling om een voertuig
als waarborg te houden tot hij zijn geld heeft, dit als vorm van zekerheid

Gebod = plichten

Verbod = wat niet mag

INDELINGEN VAN HET RECHT

Recht is onderverdeeld in privaatrecht en publiekrecht:
 Privaatrecht (Burgerlijk Recht): Regelt de verhoudingen tussen burgers, zoals eigendom,
contracten, en familiebanden.
 Publiekrecht: Gaat over de werking van de overheid en haar relatie tot burgers, met takken
zoals staatsrecht, administratief recht (bestuursrecht), strafrecht, en fiscaal recht.


PRIVAATRECHT VS. PUBLIEKRECHT



Privaatrecht


Dit deel van het recht regelt de verhoudingen tussen burgers onderling, zonder directe
tussenkomst van de overheid als autoriteit. Belangrijke takken binnen het privaatrecht zijn:

1. BURGERLIJK R ECHT
Regelt algemene burgerlijke zaken zoals eigendom, contracten, en familiebanden. Het gaat om
de basisregels die de relaties tussen personen bepalen.

 Basis: burgerlijk wetboek (oorspronkelijk gemaakt door Napoleon, begint stilaan te
vernieuwen) vb. relatie met je kotbaas

2. GERECHTELIJK PRIVAATRECHT
Deze tak, ook wel burgerlijk procesrecht genoemd, regelt de procedures voor burgerlijke
zaken. Het bepaalt onder andere welke rechtbank bevoegd is, hoe een procedure verloopt, en
hoeveel rechters er in een zaak beslissen. Deze regels worden aangesproken wanneer een
burger een andere burger aanklaagt.




3. INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Behandelt grensoverschrijdende conflicten tussen burgers. Het richt zich op kwesties zoals
welke nationale wetgeving van toepassing is in een internationaal geschil tussen burgers en hoe
vonnissen in het buitenland kunnen worden erkend en uitgevoerd.

, bv 1: je gaat naar Spanje en je sticht een familie maar het loopt fout tussen jezelf en je partner, je wilt terugkomen en
hierbij je kind meenemen en doet dit zonder te zeggen. Je partner laat dit weten aan de rechtbank. Het IPR gaat dit
oplossen door te kijken naar het recht waarin het kind is opgegroeid (kan worden gekeken naar plaats van opgroeien…
bv 2: je hebt een ongeluk in een ander land. Het recht van het land waarin het ongeval is plaatsgevonden wordt als
recht toegepast




Publiekrecht


Heeft betrekking op het functioneren van de overheid en de relatie tussen de overheid en burgers. De
belangrijkste takken zijn:

1. STAATSRECHT
Bestudeert de inrichting en werking van de staat. Het omvat de regels over de verhouding
tussen verschillende staatsorganen, zoals de koning, ministers, en het parlement.

 = grondwettelijk recht
 Uitvoerende, wetgevende en rechtelijke macht
 Wetgever = staatsrechter

2. ADMINISTRATIEF R ECHT (B ESTUURSRECHT )
Richt zich op de uitvoerende macht en de manier waarop het bestuur functioneert. Het gaat
onder andere over hoe burgers beslissingen van de overheid kunnen aanvechten.

 Werking vd uitvoerende macht
 Procedure tov de overheid
 Hoe werkt de uitvoerende macht? --> administratie, werking bestuur
 De manier waarop de burger zich tot de overheid kan richten

Vb. 1: Er wordt een wens uitgebracht door bijvoorbeeld Club Brugge om een nieuw stadium te plaatsen ipv het oude. Het
wordt gevraagd aan de burgemeester, minister… Er zijn mensen niet akkoord met de beslissing dat dit mag. Ze gaan naar de
raad van staat om de beslissing aan te vechten.

Vb. 2: op het einde jaar en je krijgt je rapport maar je bent het niet eens. Je moet kijken in het administratief recht om
argumenten te kunnen aanvechten.

Vb.3: gevaar in ander land en die slaagt erin naar België komen dan krijgen ze het statuut van Belg. Er kan gezegd worden je
bent niet in gevaar, je wilt gewoon een beter leven maar als persoon kan je in beroep gaan tegen die beslissing.

3. STRAFRECHT
Bepaalt welke gedragingen als strafbare feiten worden beschouwd en welke sancties daarop van
toepassing zijn. Het strafrecht heeft als doel de maatschappij te beschermen en te bestraffen.

4. STRAFPROCESRECHT
Regelt de procedures in strafzaken, zoals welke rechtbank bevoegd is en of er een jury aanwezig
is. Hierin vervolgt het Openbaar Ministerie de verdachte.

 = strafvordering
 1 of 3 rechters? Gevangenisstraf ja of nee? Hoe verlopen procedures om beklaagden te
vervolgen? Als er een straf wordt uitgesproken, hoe gebeurt dit dan?

5. FISCAAL R ECHT
Regels en wetgeving met betrekking tot belastingen en hoe deze door de overheid worden
geïnd.

MOEILIJK TE PLAATSEN RECHTSTAKKEN
Er bestaan rechtstakken die zowel publiekrechtelijke als privaatrechtelijke elementen bevatten, zoals
arbeidsrecht, waar regels voor de verhouding tussen werkgever en werknemer zowel onder het
privaatrecht als het publiekrecht kunnen vallen.

 Regelt problematiek vd belastingen

,  Afvalophaling, btw, RSZ



ANDERE INDELINGEN

Andere manieren om het recht in te delen zijn onder meer:

 OBJECTIEF R ECHT VS . S UBJECTIEF RECHT :
 Objectief recht zijn de algemene regels en wetten die voor iedereen gelden.
Vb. ik rij met mijn auto tegen je fiets, dan betaal ik de schade (wie in fout is betaalt)


 Subjectief recht zijn de rechten die een persoon kan uitoefenen op basis van het
objectieve recht, bijvoorbeeld eigendomsrechten.
Vb. het kost €1000 voor het ongeval en je eist dit op. Je maakt gebruik van het artikel uit het wetboek om het
aan te tonen en te eisen

Subjectief recht – Bevat de aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden => Wanneer
iemand gebruik maakt van het objectief recht om bepaalde zaken op te eisen.

 MATERIEEL R ECHT VS . FORMEEL RECHT :
 Materieel recht omvat de inhoudelijke regels, zoals het recht op eigendom. Materieel
recht – Regels over een bepaalde tak van het recht
Vb. iets nemen dat niet van jou is en hiervoor krijg je 3 maanden gevangenisstraf


 Formeel recht beschrijft hoe de materiële rechten kunnen worden afgedwongen, zoals
de procedure bij een rechtszaak. Formeel recht – Zegt hoe je de naleving van deze regels
kan afdwingen van de materiele rechten
Vb. hoe brengen we dit voor de rechter en breng je deze bewijzen tot de rechter?

Vb. Strafrecht, welk misdrijf en welke straf – iets wegnemen dat niet van jou is, is diefstal en wordt
bestraft met 5 maand tot 3 jaar = Materieel strafrecht

Vb. Hoe brengen we dat voor de rechter, hoe verloopt die procedure => Formeel recht

Vb. Onderhoudsgeld na scheiding als 1 van de partners niet betaald, kijken bij welke rechter en
rechtbank etc.

BRONNEN VAN HET RECHT

 Waar kunnen de rechtsregels teruggevonden worden?
 Elke norm die door de overheid is gemaakt  publicering in Belgisch Staatsblad

Recht wordt bepaald door wetgeving, rechtspraak, rechtsleer en gewoonte. Op nationaal niveau
bestaan wetten, decreten, en Koninklijke en ministeriële besluiten. Internationaal gezien hebben
verdragen en EU-regelgeving (zoals richtlijnen en verordeningen) een invloed op nationale wetgeving.

1. WETGEVING
o = elke norm die door een bevoegde overheid wordt gemaakt
o Gebaseerd op verdragen binnenin de EU maar ieder land heeft zijn eigen regelgeving en
zijn manier hoe hij de verplichte verdragen oplegt binnenin zijn grenzen
o Verdragen en besluiten die internationale samenwerking regelt zoals migratie,
mensenrechten, richtlijnen en verordeningen

Richtlijnen  Europese regel die wordt opgelegd waarvan de lidstaten de tijd krijgen om
die regel in hun eigen recht om te zetten (met als doel lidstaten te harmoniseren)
Vb. vrouwen en mannen moeten dezelfde rechten hebben (loon, opleidingen, scholingen…)


Verordeningen  is een Europese regel die direct van toepassing is in alle lidstaten van
de EU. Dit betekent dat lidstaten deze regel niet hoeven om te zetten in nationale
wetgeving; ze geldt automatisch en uniform binnen de gehele Europese Unie.
Vb. de regels en wetten van het land dat je in het moment van bv een ongeval, werkloosheid in plaatsvindt
zullen worden toegepast