NEUROLOGIE
HOORCOLLEGES (Panday/Annick)
, HOORCOLLEGE 1: STRUCTUUR VAN HET ZENUWSTELSEL
1. STRUCTUUR VAN HET ZENUWSTELSEL
NEUROLOGIE = De ziekteleer van de zenuwen en de hersenen
NEUROLOGISCHE = Deze kunnen alle delen van het Zenuwstelsel met al hun specifieke functies aantasten.
AANDOENINGEN
1.1. ZENUWSTELSEL
OPBOUW:
- Centraal zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg/medulla spinalis
- Perifeer zenuwstelsel: ganglia en perifere zenuwen
- Hersenen:
o Grote hersenen = cerebrum
o Kleine hersenen = cerebellum
o Tussenhersenen = diencefalon
o Herstenstam = mesencefalon, pons, medulla, oblongata
ZIJKANT:
Blauw → frontale kwab
Roze → pariëtale kwab
Paars → occipitale kwab
Groen → temporale kwab
ONDERKANT:
Blauw → frontal
Groen → temporal
Geel → reuk, Zenuw olfactorius, loopt over in de nervus
2. RUGGENMERG
= Het verlengde van het merg van de medulla oblongata en bestaat uit ruggenmergsegmenten
- Ruggenmergsegmenten: geven zenuwwortels die de spueren gaan enerveren en die
ook informatie uit het lichaam ontvangen (= gevoelsinfo)
- Motoren banen: tractus corticospinalis
- Sensibele banen: spinothalamicus en achterstrengen
- Autonomie en reflexbanen
→ Dwarsdoorsnede van het ruggenmerg waar zenuwwortels uittreden
1
, Als we een dwarsdoornsede nemen, zien we:
- Grijze stof met daaromheen de zenuwvezels (= witte stof van
het ruggenmerg)
- Ruggenmerg is goed beschermd door de hersenvliezen
Als we van buiten naar binnen zien:
- Dura mater (= harde hersenvliezen)
- Arachnoidea
- Pia mater
De informatie uit het lichaam komt binnen via de achterstrengen (=
dorsale ganglia) geven uitlopers die DNA inkomen in het ruggenmerg
en vooraan uitlopers uit de… (= motoren vezels die spieren enerveren)
Dorsale ganglia die uitlopers geven en zich in verbinding stellen met
cellen in het ruggenmerg
Vanuit het ruggenmerg gaan er ventrale wortels vertrekken om
(on)willekeurige motoriek te verzekeren
Somatopie = het ruggenmerg is mooi georganiseerd naar de functie
Twee soorten gevoel:
1) Vitaal gevoel/sensibiliteit (pijn, temperatuur en diepe tastzin)
→ Wordt voorzien door de spinothalamische tractus
2) Gnostische sensibiliteit (vibratie zin, discriminatie, fijne tast)
→ Wordt verzorgd door de achterstrengen (= kolommen van
Goll & Burdach)
2.1. BLOEDVOORZINING RUGGENMERG
= Taken van de vertebrale en de aorta die afgegeven worden
BLOEDVOORZIENING VAN DE HERSENSTAM:
- Wordt bevloeid door 2 arteria vertebralis die samenkomen tot een arteria basilaris
o Voor ze tot basilaris samenkomen, geven ze de PICA (= posterior inferior cerebellar
antery) af betrokken bij het Wallenberg syndoom (Komt nog ter spraken maar wordt
een EXAMENVRAAG!!)
o Geeft ook aanleiding tot de AICA (= anterior inferior cerrebllar inferior)
▪ → Voorziet de kleine hersenen van bloed samen met de superior cerebellar
artery
- Arteria basilaris splitst zich dan in 2 posterior cerebellar artery
o Gaan de occipitale kwab en achterste gedeelte van thalamus van bloed voorzien
- Mooie verbinding tussen het vertebrale basilaire systeem met het anterieure systeem via de POCA (posterior
communicating artery)
o POCA is een onderdeel van de circulus van Willis
▪ Er is ook een anterieure circulatie die wordt gevormd door de carotis interna die verder loopt als de
arteria cerebri media, geeft aftakking als de anterior cerebral artery beide worden verbonden door de
ACOA (= anterior communicating artery) Complete cirkel van Willis waarbij we vanvoor beide Arteria
Cerebri anterior verbonden zijn door de ACOA en de verbinding met de arteria cerebri media en de
posterior cerebral artery wordt verzorgd door de POCA
2
, Het ruggenmerg krijgt vanuit de vertebrale arterie bloed, er worden aftakkingen gegeven (intercostale
arteria en lumbale geven dit af)
- Ridiculaire arteriën, vanuit segmentale arteriën splitsen in anterior gegeven radiculaire
arteriën langsheen ventrale en dorsale wortels om het ruggenmerg te bereiken
- Voornaamste bloedvoorziening thv de thoracale, lumbale en sacrale segmenten
- De grootste radiculaire arterie is die van adamkiewicz, lumbaal
2 SENSIBELE SYSTEMEN
VITALE SENSIBILITEIT: → Kruisende banen die we zien op het niveau van het ruggenmerg
TRACTUS - Het gevole van de linkerkant van het lichaam komt rechts in de hersenen terecht om
SPINOTHALAMICUS uiteindelijk via de thalamus te projecteren op te somatosensorische cortex in de pariëtale
kwab
→ (grove tastzin, vibratiezin en positiezin)
- Ipsilateral verlopende banan die pas op niveau van de hersenstam gaan kruisen om
uiteindelijk contralateraal in de hersenen geprojecteerd te worden (in de pariëtale cortex
van de thalamus)
GNOTISCHE = Een piramide baan die vertrekt vanuit de motorcortex in de frontale kwab vanuit uitlopers van de
SENSIBILITEIT piramide cellen waarbij er wordt afgedaald ter hoogte van de medulla onlongata (pyramis) en een
kruising:
- De rechterkant van de hersenen besturen de linkerkant van het lichaam en vice versa
3. MOTOREN EN SENSORIEN VAN DE CORTEX
Als we de grote hersenen en motoren cortex van dichtbij bekijken, kunnen we ze onderverdelen in bepaalde cel groepen waarbij er
verschillende gebieden zijn:
Area 4 = Primaire motoren cortex
Area 6 & 8 = Supplementaire cortex en premotore cortex
Area 1, 2 & 3 = Pariëtaal, primaire sensorische cortex
Area 17, 18 & 19 = Occipitaal, gezicht geprojecteerd, perceptie van het zien
Area 22 = Temporaal, spraakherkenning, letsels geven sensorische afasie
Area 44 = Gebied van Browka, letsels geven motorische afasie
4. RUGGENMERGZENUWEN
Vertrekken vanuit het ruggenmerg en gaan onze spieren innerveren zodat we willekeurige motoriek kunnen uitvoeren
CERVICALE PLEXUS = Zenuwwortels zijn vaak in een plexus vervlochten en uit vss segmenten een samenlooop van
zenuwbanen (je hebt ook de lumbosacral plexus)
PLEXUS BRACHIALIS C5 – TH1
PLEXUS LUMBALIS L1 – L5
PLEXUS L4 – S5
LUMBOSACRALIS
5. ZENUW-SPIER INTERACTEI: NEUROMUSCULAIRE JUNCTIE
5.1. HOE EEN ZENUW ERTOE AANZET OM TE BEWEGEN
We hebben een zenuwcel met een kern en een cellichaam
- De zenuwcel ontvangt vanuit andere zenuwcellen via dendrieten (= receptoren voor indo van andere gedeelten van ons
zenuwstelsel)
o Reageren door een signaal af te geven adhv een axon (= uitloper van een zenuwcel, brengt informatie over van
de ene zenuwcel naar de andere of naar spieren)
- FOTO: We hebben overdracht naar een spiervezel: neuromsuculaire junctie
3
HOORCOLLEGES (Panday/Annick)
, HOORCOLLEGE 1: STRUCTUUR VAN HET ZENUWSTELSEL
1. STRUCTUUR VAN HET ZENUWSTELSEL
NEUROLOGIE = De ziekteleer van de zenuwen en de hersenen
NEUROLOGISCHE = Deze kunnen alle delen van het Zenuwstelsel met al hun specifieke functies aantasten.
AANDOENINGEN
1.1. ZENUWSTELSEL
OPBOUW:
- Centraal zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg/medulla spinalis
- Perifeer zenuwstelsel: ganglia en perifere zenuwen
- Hersenen:
o Grote hersenen = cerebrum
o Kleine hersenen = cerebellum
o Tussenhersenen = diencefalon
o Herstenstam = mesencefalon, pons, medulla, oblongata
ZIJKANT:
Blauw → frontale kwab
Roze → pariëtale kwab
Paars → occipitale kwab
Groen → temporale kwab
ONDERKANT:
Blauw → frontal
Groen → temporal
Geel → reuk, Zenuw olfactorius, loopt over in de nervus
2. RUGGENMERG
= Het verlengde van het merg van de medulla oblongata en bestaat uit ruggenmergsegmenten
- Ruggenmergsegmenten: geven zenuwwortels die de spueren gaan enerveren en die
ook informatie uit het lichaam ontvangen (= gevoelsinfo)
- Motoren banen: tractus corticospinalis
- Sensibele banen: spinothalamicus en achterstrengen
- Autonomie en reflexbanen
→ Dwarsdoorsnede van het ruggenmerg waar zenuwwortels uittreden
1
, Als we een dwarsdoornsede nemen, zien we:
- Grijze stof met daaromheen de zenuwvezels (= witte stof van
het ruggenmerg)
- Ruggenmerg is goed beschermd door de hersenvliezen
Als we van buiten naar binnen zien:
- Dura mater (= harde hersenvliezen)
- Arachnoidea
- Pia mater
De informatie uit het lichaam komt binnen via de achterstrengen (=
dorsale ganglia) geven uitlopers die DNA inkomen in het ruggenmerg
en vooraan uitlopers uit de… (= motoren vezels die spieren enerveren)
Dorsale ganglia die uitlopers geven en zich in verbinding stellen met
cellen in het ruggenmerg
Vanuit het ruggenmerg gaan er ventrale wortels vertrekken om
(on)willekeurige motoriek te verzekeren
Somatopie = het ruggenmerg is mooi georganiseerd naar de functie
Twee soorten gevoel:
1) Vitaal gevoel/sensibiliteit (pijn, temperatuur en diepe tastzin)
→ Wordt voorzien door de spinothalamische tractus
2) Gnostische sensibiliteit (vibratie zin, discriminatie, fijne tast)
→ Wordt verzorgd door de achterstrengen (= kolommen van
Goll & Burdach)
2.1. BLOEDVOORZINING RUGGENMERG
= Taken van de vertebrale en de aorta die afgegeven worden
BLOEDVOORZIENING VAN DE HERSENSTAM:
- Wordt bevloeid door 2 arteria vertebralis die samenkomen tot een arteria basilaris
o Voor ze tot basilaris samenkomen, geven ze de PICA (= posterior inferior cerebellar
antery) af betrokken bij het Wallenberg syndoom (Komt nog ter spraken maar wordt
een EXAMENVRAAG!!)
o Geeft ook aanleiding tot de AICA (= anterior inferior cerrebllar inferior)
▪ → Voorziet de kleine hersenen van bloed samen met de superior cerebellar
artery
- Arteria basilaris splitst zich dan in 2 posterior cerebellar artery
o Gaan de occipitale kwab en achterste gedeelte van thalamus van bloed voorzien
- Mooie verbinding tussen het vertebrale basilaire systeem met het anterieure systeem via de POCA (posterior
communicating artery)
o POCA is een onderdeel van de circulus van Willis
▪ Er is ook een anterieure circulatie die wordt gevormd door de carotis interna die verder loopt als de
arteria cerebri media, geeft aftakking als de anterior cerebral artery beide worden verbonden door de
ACOA (= anterior communicating artery) Complete cirkel van Willis waarbij we vanvoor beide Arteria
Cerebri anterior verbonden zijn door de ACOA en de verbinding met de arteria cerebri media en de
posterior cerebral artery wordt verzorgd door de POCA
2
, Het ruggenmerg krijgt vanuit de vertebrale arterie bloed, er worden aftakkingen gegeven (intercostale
arteria en lumbale geven dit af)
- Ridiculaire arteriën, vanuit segmentale arteriën splitsen in anterior gegeven radiculaire
arteriën langsheen ventrale en dorsale wortels om het ruggenmerg te bereiken
- Voornaamste bloedvoorziening thv de thoracale, lumbale en sacrale segmenten
- De grootste radiculaire arterie is die van adamkiewicz, lumbaal
2 SENSIBELE SYSTEMEN
VITALE SENSIBILITEIT: → Kruisende banen die we zien op het niveau van het ruggenmerg
TRACTUS - Het gevole van de linkerkant van het lichaam komt rechts in de hersenen terecht om
SPINOTHALAMICUS uiteindelijk via de thalamus te projecteren op te somatosensorische cortex in de pariëtale
kwab
→ (grove tastzin, vibratiezin en positiezin)
- Ipsilateral verlopende banan die pas op niveau van de hersenstam gaan kruisen om
uiteindelijk contralateraal in de hersenen geprojecteerd te worden (in de pariëtale cortex
van de thalamus)
GNOTISCHE = Een piramide baan die vertrekt vanuit de motorcortex in de frontale kwab vanuit uitlopers van de
SENSIBILITEIT piramide cellen waarbij er wordt afgedaald ter hoogte van de medulla onlongata (pyramis) en een
kruising:
- De rechterkant van de hersenen besturen de linkerkant van het lichaam en vice versa
3. MOTOREN EN SENSORIEN VAN DE CORTEX
Als we de grote hersenen en motoren cortex van dichtbij bekijken, kunnen we ze onderverdelen in bepaalde cel groepen waarbij er
verschillende gebieden zijn:
Area 4 = Primaire motoren cortex
Area 6 & 8 = Supplementaire cortex en premotore cortex
Area 1, 2 & 3 = Pariëtaal, primaire sensorische cortex
Area 17, 18 & 19 = Occipitaal, gezicht geprojecteerd, perceptie van het zien
Area 22 = Temporaal, spraakherkenning, letsels geven sensorische afasie
Area 44 = Gebied van Browka, letsels geven motorische afasie
4. RUGGENMERGZENUWEN
Vertrekken vanuit het ruggenmerg en gaan onze spieren innerveren zodat we willekeurige motoriek kunnen uitvoeren
CERVICALE PLEXUS = Zenuwwortels zijn vaak in een plexus vervlochten en uit vss segmenten een samenlooop van
zenuwbanen (je hebt ook de lumbosacral plexus)
PLEXUS BRACHIALIS C5 – TH1
PLEXUS LUMBALIS L1 – L5
PLEXUS L4 – S5
LUMBOSACRALIS
5. ZENUW-SPIER INTERACTEI: NEUROMUSCULAIRE JUNCTIE
5.1. HOE EEN ZENUW ERTOE AANZET OM TE BEWEGEN
We hebben een zenuwcel met een kern en een cellichaam
- De zenuwcel ontvangt vanuit andere zenuwcellen via dendrieten (= receptoren voor indo van andere gedeelten van ons
zenuwstelsel)
o Reageren door een signaal af te geven adhv een axon (= uitloper van een zenuwcel, brengt informatie over van
de ene zenuwcel naar de andere of naar spieren)
- FOTO: We hebben overdracht naar een spiervezel: neuromsuculaire junctie
3
