SEMESTER 1
Studie: Business and Languages
schooljaar:2023-2024
1
,DEEL 1: WAT IS RECHT?
1.1. Inleiding
1.1.1 verantwoording
Waarom is recht belangrijk?
-> leerplicht, misdaad, verkeer…
iedereen moet het recht kennen: Belgisch staatsblad.
1.1.2 wat is recht?
= regels opgelegd door de overheid en die afdwingbaar zijn.
-> geheel van gedragsregels: - aanvullend recht (kan veranderd worden)
- dwingend recht (niet veranderen)
-> opgelegd door de overheid
-> afdwingbaar: sancties
-> regels om maatschappij te ordenen
1.2 indeling en bronnen
1.2.1. Indeling van het recht
Privaat recht: verhouding burgers onderling -> burgerlijk recht
-> ondernemingsrecht
Publiek recht: verhouding burgers en overheid -> staatrecht
-> fiscaal recht
-> strafrecht
1.2.2. Bronnen van recht (kennen + voorbeeld)
1. WETGEVING
= alle algemeen bindende voorschriften uitgevaardigd door een bevoegde
overheid
Internationaal: intern. Verdragen – EU recht
Nationaal: grondwet - wet – KB (koningk.besluit) – MB (minist.besluit)
Regionaal: decreet (VL/WAL) - ordonnantie (BR) - besluit van de
regionale regering)
Provinciaal: provinciaal regelement
Gemeentelijk: gemeentelijk regelement
2
,2. RECHTSSPRAAK
= het geheel van uitspraken van de verschillende rechtscolleges
Vonnis: uitspraak rechtbank
arrest: hof
beschikking:
uitstel/onderzoek
Eiser: start procedure
verweerder: verdedigt
zich
Appellant/geïntimideerde:
in beroep
Rechter
raadsleer -> hof
Pleidooi:
mondeling
stadpunt door
advocaat
pleiten.
Besluiten
3
, BEROEPSPROCEURE
Indien je het niet eens bent met de beslissing van de rechtbank, kan je in veel
gevallen in beroep gaan. Er komt dan een andere rechter die de zaak opnieuw
zal beoordelen
In casatie kan gebeuren als er procedurefouten zijn gebeurd.
3. RECHTSLEER (doctrine)
= geheel van standpunten van rechtsgeleerden
(handboeken, artikels, commentaar bij rechtspraak,…)
= rechtswetenschap
4. GEWOONTE
= normen die voortkomen uit een lang een eenvormig gebruik door een
gemeenschap.
-> Ongeschreven regels die bindend zijn
Vb. de protestverplichting van de ondernemer
5. ALGEMEEN RECHTSBEGINSELEN
= ongeschreven rechtsregel die deel uitmaakt van het morele kader waarop
de maatschappij rust.
-> Vb. recht van verdediging
-> Vb. de onpartijdigheid van de rechter
1.3 politieke instellingen
1.3.1: algemene principes
1. PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE
- Representatieve democratie: bevolking wordt vertegenwoordigd door
parlementsleden.
- Parlementaire democratie: alleen parlement wordt verkozen
- Stemplicht sinds 1893: = opkomstplicht. Moet in kotje zijn maar niks
invullen.
geen stemplicht meer voor gemeente en
4