Samenvatting OWME (Jongere & Oudere Schoolkind)

Het Jongere en Oudere Schoolkind
Kleuteronderwijs
VISIE

Ontwikkelingsdoelen

= Minimumdoelen op het gebied van kennis, inzicht, attitudes &
vaardigheden.

Eindtermen Ontwikkelingsdoelen
Het lager onderwijs Het kleuteronderwijs

Dienen behaald te worden om een Dienen niet allemaal behaald te worden
getuigenschrift te krijgen


- Leergebieden van ontwikkelingsdoelen:
o Lichamelijke opvoeding
o Mens & maatschappij
o Nederlands
o Wetenschappen & techniek
o Muzische vorming
o Wiskundige initiatie

Rijke ervaringskansen

= Op verschillende en gevarieerde manieren ervaringen aanbieden &
herhalen.

4 soorten ervaringskansen ( Afwisselen om een krachtige & effectieve
leeromgeving te creëren)

- Ontmoeten
o Samen zijn staat centraal
o Biedt kansen tot perspectiefwisseling
 Ik-niveau  jij-niveau  wij-niveau
o Onderwerpen uit de leef- en belevingswereld
o Ontmoetingsmomenten (kringmomenten)
o Voorwaarden:
 Ontmoetende leerkrachtstijl
 Erkennen & waarderen van elk kind
 Gevoelig zijn voor signalen
 Authentiek & responsief opstellen

,  Focus: socio-emotionele
 Sfeer van samenhorigheid
 Blik terug & vooruit
 Prikkelt de nieuwsgierigheid

- Geleid spelen & leren
= Activiteit die gestuurd wordt door de leerkracht & waar de
kleuters al spelenderwijs leren

o Nieuwe leerinhouden
o Gericht werken aan doelen (zorgvuldig & doelgericht uitgewerkt)
o Kleine groep of klassikaal
o Voorbeelden:
 Hoeveelheden vergelijken, een verhaal schrijven,
luisterspelletjes, rijmspelletjes, ritmespelletjes,…

o Voorwaarden
 Voortzetting van de spelactiviteiten
 Gericht gewerkt aan doelen
 Sluit aan bij de interesse, mogelijkheden & leefwereld
 Focus op het handelen

- Begeleid exploreren & beleven
= Een samenspel van input van zowel de leerlingen als van de
leerkracht

o Omgeving & materiaal op basis van doelen
o Op het moment van de activiteit input geven
o Begeleiden  sturen
o Voorbeelden:
 Exploreren met de zand- en watertafel, boodschappen
doen in de winkelhoek a.d.h.v. een winkellijstje, een
rijmdomino,…

o Voorwaarden:
 Echte werkelijkheid aan bod
 Sluit aan bij de leefwereld
 Speels, gevarieerd & actief ontdekken
 Veelzijdig verkennen (= multisensorisch)

,  Kans tot uitdrukken van gevoelens
 Nodigt uit tot verdere exploratie

- Zelfstandig spelen & leren
= Leerlingen kiezen zelf het spelverloop

o Leerkracht bepaalt het materiaal/ de hoek
o Creëer krachtige speel- en leeromgeving
o Moedig leerlingen aan om eigen keuzes te maken
o Speel mee
o Voorbeelden:
 De poppenhoek/huishoek, verkleedkoffer, boekenhoek,…

o Voorwaarden
 Voldoende aanbod (uitdagend & veilig)
 Spelmateriaal biedt rijke ontwikkelingskansen
 Nieuwe spelkansen door nieuw materiaal


 Door de 4 ervaringskansen tegelijk aan te bieden (doorschuifsysteem)
streven we de vooropgestelde doelen na en kan er voldoende aandacht gaan
naar de groepen die daar nood aan hebben.



Ervaringsgericht onderwijs (+ link basisbehoeften van het kind)

= Één van de belangrijkste fundamenten van het kleuteronderwijs (Laevers)

, - Het fundament
o Ervaringsgericht
= De houding van de leerkracht die gericht is op ‘ervaring’, op
het ervaringsproces bij het kind
 Ervaringsstroom afstemmen op het kind

o Het zo levendig mogelijk voorstellen van wat er bij het kind
innerlijk afspeelt
 Vraagt van de leerkracht:
 Sensitiviteit
 Empathie
 Actief luisteren

o Ervaring (impliciet aanwezig)
= Bewust de aandacht richten op de eigen ervaringsstroom en
hem op de voorgrond halen (= focussen)
 Ervaringsstroom bevat:
 Positieve gevoelens (vreugde, sympathie,…)
 Negatieve gevoelens (angst, onrust,…)
 Alles wat tot ons kennen behoort (waarneming,
geheugen, verbeelding, denken,…)

- Drie praktijkprincipes van het ervaringsgericht onderwijs
o Ervaringsgerichte dialoog
 Verlies van contact met zichzelf voorkomen
 Streeft naar volfunctioneren (= in voeling zijn met zichzelf)

o Vrij initiatief
 Vanuit geloof in hen laten overgaan tot actie
 Komt tegemoet aan exploratiedrang
 Stimuleert hun zelfsturing (= autonomie)

o Een rijk milieu
 Klasinrichting uitnodigend & functioneel maken
 Materiaalaanbod verbeteren
 Activiteitenaanbod gevarieerd maken
 Afstemmen op de interesses

 Concretiseren in ’10 actiepunten’ – zie syllabus p. 9-10

- De processen