Samenvatting Recht II
Inhoudstafel:
Inhoudstafel: 1
Deel V 3
Personen 3
1. Natuurlijke personen 3
1.1 Bestaan van personen 3
1.2 Bekwaamheid 3
1.3 Naam 4
1.4 Woonplaats 4
1.5 Nationaliteit 4
1.6 Burgerlijke stand 4
1.7 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer 5
2. Familie en gezin (sprong in het boek) 6
1.1 Gezinsvermogen 6
1.1.1 Het wettelijk stelsel 6
A. Samenstelling van het gezinsvermogen 6
B. Rechten van de schuldeisers 6
1.1.2 Andere stelsels 7
A. Scheiding van goederen 7
1.2 Ongehuwd samenwonen 7
3. Rechtspersonen 8
1.1 Soorten rechtspersonen 8
1.2 Gevolgen van de rechtspersoonlijkheid 8
1.3 Einde van de rechtspersoon 9
Vragen: Personen 10
Goederen en zekerheden 11
1. Indeling van de goederen 11
1.1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen 11
1.1.2 Roerende en onroerende goederen 11
1.1.3 Publieke en private goederen en ‘gemene voorwerpen’ 12
1.1.4 Gebruiks en verbruiksgoederen 12
1.1.5 Vervangbaar en niet-vervangbare goederen 12
1.1.6 Zakelijke rechten en vorderingsrechten 12
2. Zelfstandige zakelijke rechten 13
1.1.1 Eigendom 14
1.1.2 Vruchtgebruik 17
1.1.3 Erfdienstbaarheden 18
3. Intellectuele rechten 18
4. Zekerheden 20
, 1.1 Zakelijke zekerheden 21
1.1.1 Hypotheek 21
1.1.2 Pand 24
1.2 Persoonlijke zekerheid 24
Vragen: Goederen en zekerheden 26
Verbintenissen 30
1. Soorten verbintenissen 30
1.1.1 Voorwaardelijke verbintenissen 30
1.1.2 Verbintenissen met tijdsbepaling 31
1.1.3 Persoonsgebonden en prestatiegebonden verbintenissen 31
1.1.4 Splitsbare verbintenissen 31
1.1.5 Hoofdelijke verbintenissen 31
1.1.6 Resultaat- en inspanningsverbintenissen 32
2. Overeenkomsten 32
1.1.1 Omschrijving 32
1.1.2 Soorten overeenkomsten 33
1.1.3 Totstandkoming van overeenkomsten 33
1.1.4 Interpretatie van overeenkomsten 34
1.1.5 Gevolgen van overeenkomsten 34
1.1.6 Tenietgaan van overeenkomsten 42
3. Onrechtmatige daad 42
1.1.1 Kenmerken van foutaansprakelijkheid 43
1.1.2 Aansprakelijkheid voor eigen fout 44
1.1.3 Aansprakelijkheid voor andermans fout 47
1.1.4 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren 49
4. Tenietgaan van verbintenissen 50
1.1 Integrale uitvoering/ betaling 50
1.2 Schuldvergelijking 50
1.3 Bevrijdende verjaring 50
1.4 Overmacht 51
1.5 Overlijden van het SA bij persoonsgebonden verbintenissen 52
1.6 Realisatie van de ontbindende voorwaarde 52
1.7 Tenietgaan van de overeenkomst 52
5. Bijzondere overeenkomsten (huur en koop) 52
1.1 Koop 52
1.2 Huur 54
Vragen: Verbintenissen 58
,Deel V
Personen
1. Natuurlijke personen
1.1 Bestaan van personen
= Echte mensen (van vlees en bloed)
Begin: geboorte, moet levend en levensvatbaar zijn
-> In het belang van de toekomstige persoon
=> Uitzondering: ongeboren vrucht
-> Kind dood geboren? -> geacht nooit geboren geweest -> MOET levensvatbaar zijn
-> Stel man dood, dag voor de bevalling, baby kan wel erven als het levend en
levensvatbaar wordt geboren.
Einde: overlijden persoon
-> In het belang van familieleden, erfgenaam, SE
=> Uitzondering: Persoon ligt op sterven
-> Juridisch dood = Als persoon niet zelfstandig kan ademen
-> Juridisch niet dood = Als persoon hersendood is, maar zelfstandig kan ademen
Afwezigheid: Onzekerheid over bestaan
=> Procedure inzake afwezigheid = iemand krijgt het recht om tijdelijk maatregelen te treffen
(ivm. goederen)
-> Persoon vermist? = Juridisch levend
1.2 Bekwaamheid
Rechtsbekwaamheid = Drager zijn van rechten en plichten
-> Iedereen
-> Uitzonderingen vb: drug-apotheker -> beroepsverbod, rechtsonbekwaam (heeft
het recht niet meer om haar beroep uit te oefenen)
Handelingsbekwaamheid = je mag zelf handelen
-> Iedereen
-> Geschikt om zelf RH te stellen
- Zelf rechten uit te oefenen
- Zelf plichten (verbintenissen) aan te gaan
-> Uitzonderingen: Onbekwaamheden vb: gehandicapt, rechtsbekwaam, maar
handelingsonbekwaam -> onder bewind
Soorten:
- Rechtsbekwaam en handelingsbekwaam vb: iedereen zonder maatregelen
- Rechtsonbekwaam en handelingsbekwaam vb: drug-apotheker
, - Rechtsonbekwaam en handelingsonbekwaam vb: gehandicapt, onder bewind
- Rechtsbekwaam en handelingsonbekwaam vb: Autorijden zonder rijbewijs
1.3 Naam
= heel belangrijk
Identiteit van de persoon:
- Identificatie van personen
- Voor (overheids)administratie
Aard van de naam:
- Van openbare orde
- Kan niet zomaar wijzigen -> komt in het Belgische Staatsblad bij wijziging
- Voornaam: Ouders kiezen, bevolkingsdienst kan een naam afkeuren vb: Hitler,
Bloem Pot, kijken ook naar de namen van broers en zussen vb: Hans & Grietje
- Familienaam: Mama of papa, allebei? Alphabetisch, terug kinderen? Geen 4 namen,
maar beperken tot 2 familienamen
Soorten:
- Familie: keuzerecht (vader, moeder, beide)
- Voornaam: ouders kiezen
- Ondernemingsnaam: vrij te kiezen, tenzij al geregistreerd
Naamsverbetering en naamsverandering:
- Naamsverbetering: Vergissing rechtzetten => RECHT
- Naamsverandering: Geen verwarring of schade => GUNST
- Vb: Dutroux -> heel de familie een andere achternaam, om geen linken te kunnen
leggen tussen de familieleden
1.4 Woonplaats
Woonplaats ≠ Verblijfplaats
Juridische woonplaats = Domicile, heeft juridische gevolgen
=> ‘Plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf heeft en geacht wordt te verblijven om
zijn rechten uit te oefenen en zijn plichten na te komen.’
Verblijfplaats = kot, appartement aan zee …
Keuze woonplaats = vrije keuze
1.5 Nationaliteit
= Juridisch band tussen persoon en staat waartoe hij behoort
-> Vreemdeling? Wij ook in NL of FR
1.6 Burgerlijke stand
Begrip en belang:
- Publiciteitsregeling
, - BS: gemeentedienst
- Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid
- Opmaken akten van burgerlijke stand
- Publiciteit geven aan die akten
Akten van burgerlijke stand:
- Kan je alle informatie over een persoon in vinden
- Authentieke bewijswaarde: attesten, aktes, documenten…
- Geboorteakte, huwelijksakte, overlijdensakte
Publiciteit:
- Registers van de burgerlijke stand: thans elektronisch in DABS
- Uittreksel
- Afschrift (kopie)
- Privacywetgeving
- Vb: gezinssamenstelling, ouderlijke toestemming (schoolreis)
1.7 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer
= Privacy
=> Verbod voor ondernemingen op het verwerken en bewaren van persoonsgegevens van
natuurlijke personen
-> Ook andere landen moeten voldoen aan EU-normen als ze hier handel drijven
Uitzonderingen:
- Toestemming van de betrokkene
- Wet verplicht verwerking gegevens (sociale zekerheid, fiscus)
- Noodzakelijke informatie om contract te sluiten
Beperkingen:
- Enkel de noodzakelijke gegeven voor het doel verwerken
- Gegevens enkel gebruiken voor dit doel
- Niet langer bewaren dan nodig
1. Principieel verbod = om gegevens bij te houden (seksuele voorkeur, afkomst,
politieke opvatting, religie, gezondheid, gerechtelijke gegeven)
2. Informatieplicht = aan betrokken persoon en aan gegevensbeschermingsautoriteit
(vroegere Privacycommissie)
Voorbeelden:
1. In een arrest van het hof van beroep te Antwerpen besliste de rechter dat een
controleur wel degelijk de informatie over een belastingplichtige die hij vindt
op sociale netwerksites, mag gebruiken om een deel van de kosten te
verwerpen.
2. U vermijdt dan ook beter om alle informatie, die de fiscus kan gebruiken, mee
te delen op sociale netwerksites. Het gaat meer bepaald om informatie en
foto’s van reizen, eigendommen in het buitenland, dure wagens en dure
hobby’s (bv. paarden, motorrijden…)
Inhoudstafel:
Inhoudstafel: 1
Deel V 3
Personen 3
1. Natuurlijke personen 3
1.1 Bestaan van personen 3
1.2 Bekwaamheid 3
1.3 Naam 4
1.4 Woonplaats 4
1.5 Nationaliteit 4
1.6 Burgerlijke stand 4
1.7 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer 5
2. Familie en gezin (sprong in het boek) 6
1.1 Gezinsvermogen 6
1.1.1 Het wettelijk stelsel 6
A. Samenstelling van het gezinsvermogen 6
B. Rechten van de schuldeisers 6
1.1.2 Andere stelsels 7
A. Scheiding van goederen 7
1.2 Ongehuwd samenwonen 7
3. Rechtspersonen 8
1.1 Soorten rechtspersonen 8
1.2 Gevolgen van de rechtspersoonlijkheid 8
1.3 Einde van de rechtspersoon 9
Vragen: Personen 10
Goederen en zekerheden 11
1. Indeling van de goederen 11
1.1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen 11
1.1.2 Roerende en onroerende goederen 11
1.1.3 Publieke en private goederen en ‘gemene voorwerpen’ 12
1.1.4 Gebruiks en verbruiksgoederen 12
1.1.5 Vervangbaar en niet-vervangbare goederen 12
1.1.6 Zakelijke rechten en vorderingsrechten 12
2. Zelfstandige zakelijke rechten 13
1.1.1 Eigendom 14
1.1.2 Vruchtgebruik 17
1.1.3 Erfdienstbaarheden 18
3. Intellectuele rechten 18
4. Zekerheden 20
, 1.1 Zakelijke zekerheden 21
1.1.1 Hypotheek 21
1.1.2 Pand 24
1.2 Persoonlijke zekerheid 24
Vragen: Goederen en zekerheden 26
Verbintenissen 30
1. Soorten verbintenissen 30
1.1.1 Voorwaardelijke verbintenissen 30
1.1.2 Verbintenissen met tijdsbepaling 31
1.1.3 Persoonsgebonden en prestatiegebonden verbintenissen 31
1.1.4 Splitsbare verbintenissen 31
1.1.5 Hoofdelijke verbintenissen 31
1.1.6 Resultaat- en inspanningsverbintenissen 32
2. Overeenkomsten 32
1.1.1 Omschrijving 32
1.1.2 Soorten overeenkomsten 33
1.1.3 Totstandkoming van overeenkomsten 33
1.1.4 Interpretatie van overeenkomsten 34
1.1.5 Gevolgen van overeenkomsten 34
1.1.6 Tenietgaan van overeenkomsten 42
3. Onrechtmatige daad 42
1.1.1 Kenmerken van foutaansprakelijkheid 43
1.1.2 Aansprakelijkheid voor eigen fout 44
1.1.3 Aansprakelijkheid voor andermans fout 47
1.1.4 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren 49
4. Tenietgaan van verbintenissen 50
1.1 Integrale uitvoering/ betaling 50
1.2 Schuldvergelijking 50
1.3 Bevrijdende verjaring 50
1.4 Overmacht 51
1.5 Overlijden van het SA bij persoonsgebonden verbintenissen 52
1.6 Realisatie van de ontbindende voorwaarde 52
1.7 Tenietgaan van de overeenkomst 52
5. Bijzondere overeenkomsten (huur en koop) 52
1.1 Koop 52
1.2 Huur 54
Vragen: Verbintenissen 58
,Deel V
Personen
1. Natuurlijke personen
1.1 Bestaan van personen
= Echte mensen (van vlees en bloed)
Begin: geboorte, moet levend en levensvatbaar zijn
-> In het belang van de toekomstige persoon
=> Uitzondering: ongeboren vrucht
-> Kind dood geboren? -> geacht nooit geboren geweest -> MOET levensvatbaar zijn
-> Stel man dood, dag voor de bevalling, baby kan wel erven als het levend en
levensvatbaar wordt geboren.
Einde: overlijden persoon
-> In het belang van familieleden, erfgenaam, SE
=> Uitzondering: Persoon ligt op sterven
-> Juridisch dood = Als persoon niet zelfstandig kan ademen
-> Juridisch niet dood = Als persoon hersendood is, maar zelfstandig kan ademen
Afwezigheid: Onzekerheid over bestaan
=> Procedure inzake afwezigheid = iemand krijgt het recht om tijdelijk maatregelen te treffen
(ivm. goederen)
-> Persoon vermist? = Juridisch levend
1.2 Bekwaamheid
Rechtsbekwaamheid = Drager zijn van rechten en plichten
-> Iedereen
-> Uitzonderingen vb: drug-apotheker -> beroepsverbod, rechtsonbekwaam (heeft
het recht niet meer om haar beroep uit te oefenen)
Handelingsbekwaamheid = je mag zelf handelen
-> Iedereen
-> Geschikt om zelf RH te stellen
- Zelf rechten uit te oefenen
- Zelf plichten (verbintenissen) aan te gaan
-> Uitzonderingen: Onbekwaamheden vb: gehandicapt, rechtsbekwaam, maar
handelingsonbekwaam -> onder bewind
Soorten:
- Rechtsbekwaam en handelingsbekwaam vb: iedereen zonder maatregelen
- Rechtsonbekwaam en handelingsbekwaam vb: drug-apotheker
, - Rechtsonbekwaam en handelingsonbekwaam vb: gehandicapt, onder bewind
- Rechtsbekwaam en handelingsonbekwaam vb: Autorijden zonder rijbewijs
1.3 Naam
= heel belangrijk
Identiteit van de persoon:
- Identificatie van personen
- Voor (overheids)administratie
Aard van de naam:
- Van openbare orde
- Kan niet zomaar wijzigen -> komt in het Belgische Staatsblad bij wijziging
- Voornaam: Ouders kiezen, bevolkingsdienst kan een naam afkeuren vb: Hitler,
Bloem Pot, kijken ook naar de namen van broers en zussen vb: Hans & Grietje
- Familienaam: Mama of papa, allebei? Alphabetisch, terug kinderen? Geen 4 namen,
maar beperken tot 2 familienamen
Soorten:
- Familie: keuzerecht (vader, moeder, beide)
- Voornaam: ouders kiezen
- Ondernemingsnaam: vrij te kiezen, tenzij al geregistreerd
Naamsverbetering en naamsverandering:
- Naamsverbetering: Vergissing rechtzetten => RECHT
- Naamsverandering: Geen verwarring of schade => GUNST
- Vb: Dutroux -> heel de familie een andere achternaam, om geen linken te kunnen
leggen tussen de familieleden
1.4 Woonplaats
Woonplaats ≠ Verblijfplaats
Juridische woonplaats = Domicile, heeft juridische gevolgen
=> ‘Plaats waar een persoon zijn hoofdverblijf heeft en geacht wordt te verblijven om
zijn rechten uit te oefenen en zijn plichten na te komen.’
Verblijfplaats = kot, appartement aan zee …
Keuze woonplaats = vrije keuze
1.5 Nationaliteit
= Juridisch band tussen persoon en staat waartoe hij behoort
-> Vreemdeling? Wij ook in NL of FR
1.6 Burgerlijke stand
Begrip en belang:
- Publiciteitsregeling
, - BS: gemeentedienst
- Verzamelen van gegevens omtrent bestaan, staat en bekwaamheid
- Opmaken akten van burgerlijke stand
- Publiciteit geven aan die akten
Akten van burgerlijke stand:
- Kan je alle informatie over een persoon in vinden
- Authentieke bewijswaarde: attesten, aktes, documenten…
- Geboorteakte, huwelijksakte, overlijdensakte
Publiciteit:
- Registers van de burgerlijke stand: thans elektronisch in DABS
- Uittreksel
- Afschrift (kopie)
- Privacywetgeving
- Vb: gezinssamenstelling, ouderlijke toestemming (schoolreis)
1.7 Bescherming van de persoonlijke levenssfeer
= Privacy
=> Verbod voor ondernemingen op het verwerken en bewaren van persoonsgegevens van
natuurlijke personen
-> Ook andere landen moeten voldoen aan EU-normen als ze hier handel drijven
Uitzonderingen:
- Toestemming van de betrokkene
- Wet verplicht verwerking gegevens (sociale zekerheid, fiscus)
- Noodzakelijke informatie om contract te sluiten
Beperkingen:
- Enkel de noodzakelijke gegeven voor het doel verwerken
- Gegevens enkel gebruiken voor dit doel
- Niet langer bewaren dan nodig
1. Principieel verbod = om gegevens bij te houden (seksuele voorkeur, afkomst,
politieke opvatting, religie, gezondheid, gerechtelijke gegeven)
2. Informatieplicht = aan betrokken persoon en aan gegevensbeschermingsautoriteit
(vroegere Privacycommissie)
Voorbeelden:
1. In een arrest van het hof van beroep te Antwerpen besliste de rechter dat een
controleur wel degelijk de informatie over een belastingplichtige die hij vindt
op sociale netwerksites, mag gebruiken om een deel van de kosten te
verwerpen.
2. U vermijdt dan ook beter om alle informatie, die de fiscus kan gebruiken, mee
te delen op sociale netwerksites. Het gaat meer bepaald om informatie en
foto’s van reizen, eigendommen in het buitenland, dure wagens en dure
hobby’s (bv. paarden, motorrijden…)
