Samenvatting Inleiding Wetenschappelijk Werk

1
Samenvatting inleiding wetenschappelijk werk
1. Wetenschappelijke integriteit en plagiaat
A) Introductie: informatie en de informatiemaatschappij/kenniseconomie
1) Wat is informatie?
- Moeilijk om interdisciplinaire definitie voor ‘informatie’ te formuleren → nog steeds onderzoek

- Tot nu toe brede definitie: informatie gaat over iets en het biedt nieuwe en correcte gegevens
 Essentieel dat we informatie kunnen begrijpen zodat ze voor ons betekenisvol kan zijn
 Informatie is pas betekenisvol als ze die op een of andere manier kunnen gebruiken

- Sociaalwetenschappelijk onderzoek:
 Wetenschappers verzamelen + gebruiken informatie over het voorwerp van hun onderzoek,
dat met oog op ontwikkeling van theorie en/of ter staving van hypothese, met als doel de
werkelijkheid beter te begrijpen

2) De informatiemaatschappij
- Universele Decimale Classificatie (UDC) van Paul Otlet en Henri Lafontaine (start 20e eeuw)
 M.b.v. duizenden begrippen een classificatiesysteem uitgewerkt a.h. waarvan een object
(uitgave over bepaald thema) kon gerangschikt en teruggevonden worden

- Informatiemaatschappij = er is meer informatie en het maatschappelijke leven wijzigt als gevolg
van de toename van en de toegang tot informatie

- Informatiemaatschappij beschrijven vanuit 5 dimensies:
o Technologische dimensie: opkomst en doorbraak van technologische innovaties
o Economische dimensie: informatie wordt steeds belangrijker voor economische vooruitgang
o Tewerkstellingsdimensie: dominantie van ‘kenniswerkers’
o Ruimtelijke dimensie: ontstaan van informatienetwerken over tijd en ruimte heen
o Culturele dimensie: collectieve toegang tot en gebruik van informatie en informatiekanalen

- Opdracht van wetenschapper: in overvloed aan beschikbare informatie datgene te selecteren
dat relevant is voor het eigen onderzoek en daarmee effectief en efficiënt mee om te gaan
 Vereist nodige information skills: zoeken, analyseren, evalueren, toepassen van informatie

B) Wetenschappers
- Wetenschappers = ambtenaren
 Worden betaald door Vlaamse overheid

- Betaald om 3 dingen te doen:
o Onderwijs/lesgeven (40%)
o Onderzoek (40%)

o Dienstverlening (20%)
 Intern: bij universiteit in raden en commissies zitten
 In samenleving: bij organisaties in middenveld plaatsen innemen ter ondersteuning

, 2
C) Wetenschappelijk werk
- Overzichtelijke visualisatie van wetenschappelijk proces:



Wetenschap begint met een idee/vraag



Van vraag/idee → 1ste kladversie geschreven
 Krijgt idee waarover probleem gaat
 Gaat probleemstelling uitschrijven

Ruwe idee aftoetsen bij collega’s/promotor
 Krijgt onmiddellijk feedback

Tegelijk aftoetsen bij bestaande literatuur
 Kijken of iemand dit probleem al heeft
opgelost
 Is dat zo? → terug naar de tekentafel


Is dat niet zo? → onderzoek doen
 Idee onderbouwen met gegevens
 Kan d.m.v. diverse methodologieën



Als je gegevens hebt → uitschrijven
 Eerste versie
 Presenteren aan collega’s
 Wetenschappelijke congressen
 Krijgt feedback op eerste versie




Eerste versie herschrijven
 Ondertussen tien versies verder




Tiende versie stuur je naar tijdschrift
 Evaluatie van onderzoek door publicaties
 Door peer review = kwaliteitscontrole



Na peer review → herwerken
 Na 15de versie nogmaals peer review
 Uiteindelijk 1 publicatie in tijdschrift/boek
 Proces duurt ongeveer 1,5 tot 2 jaar
 Idee van eeuwige roem bestaat niet

, 3
D) Wetenschappelijke integriteit
- Bovenstaande schema ook aangevuld met kijk op wetenschappelijke integriteit
 Begrip dat wijst op ethische kant van wetenschapper zijn
 Ethische regels de wetenschap worden steeds strenger = nodig

- Bv. Diederik Stapel, Nederlandse hoogleraar
 10 – 15 jaar van zijn loopbaan alle datasets waar hij onderzoek mee deed, zelf fabriceren
 Deed dus geen onderzoek bij patiënten en respondenten
 Creëerde zijn data zodanig dat zijn onderzoeksvragen altijd uitkwamen
 Omdat die uitkwamen kon hij publiceren en kreeg hij naam en faam
 Op bepaald moment kwam dit uit → zaak Stapel
 Hij had ook verschillende doctoraalstudenten die gepromoveerd waren op die data
 Publicaties zijn teruggetrokken, maar die studenten bleven gespaard (wisten dit niet)

- Wetenschappelijk werk is gericht op excellentie + kennisopbouw
 Maar: wetenschappelijk werk is in toenemende mate werk met aandacht voor ethische
component van onderzoek doen

- 2 codes die gelden voor wetenschappers en studenten in opleiding:
o Europese code
o Belgische code

- Europese code bestaat uit 4 basisprincipes:
Reliability Je streeft kwaliteit na in alle stappen van het onderzoek
Je ontwikkelt, rapporteert, communiceert over je onderzoek volledig, eerlijk,
Honesty
transparant en onvertekend
Respect gaat heel breed ten aanzien van medestudenten, deelnemers,
Respect
ecosystemen, cultuur en het milieu
Je kan verantwoording afleggen voor elke stap in je onderzoek, alsook voor
Accountability
de impact van je onderzoek


- Belgische code bestaat uit 6 componenten (komen ongeveer op hetzelfde neer):
Je past de regels uit jouw discipline zorgvuldig toe. Prestatiedrang mag je
Zorgvuldigheid
werkwijze niet beïnvloeden. Communicatie moet begrijpbaar zijn.
Je vermijdt ten allen tijde schade aan anderen. Deelnemers geven altijd
Voorzichtigheid
toestemming om mee te doen.
Anderen moeten kunnen betrouwen dat jij de regels hebt gevolgd. Je
Betrouwbaarheid vervalst geen gegevens. Je doet niet aan cherry-picking. Je steelt geen
ideeën van anderen (plagiaat).
Anderen kunnen nagaan hoe jij te werk bent gegaan in het onderzoek. Er
Verifieerbaarheid is na het onderzoek voldoende tijd voor controle achteraf d.m.v.
Archivering.
Je onderzoek volgt de regels van je discipline en laat zich niet leiden door
Onafhankelijkheid invloeden van buitenaf. Je communiceert openlijk over je
financierders/opdrachtgevers.
Je persoonlijke visie, vooringenomenheid of standpunt mag je onderzoek
Onpartijdigheid
op geen enkele wijze beïnvloeden.

, 4
E) Fraude en plagiaat
- Plagiaat = schending van wetenschappelijke integriteit → regel ‘betrouwbaarheid’
- Fraude = schending van meerdere regels
→ Alle plagiaat is een vorm van fraude, maar niet alle fraude is plagiaat

- 3 manieren voor het gebruik van andermans werk:
o Citeren = ideeën van iemand letterlijk weergeven in jouw tekst
 Door kracht van woorden van auteur
 Grote belang van de gedachte die in de tekst zit vervat
 Illustratie van hoe auteur over bepaald onderwerp denkt

 Boeken, wetenschappelijke artikels of verhandelingen beginnen eens met citaat dat
volgens auteur de kern van zijn betoog bevat of omdat het een goed uitgangspunt blijkt
voor een uiteenzetting over dat onderwerp




o Parafraseren = ideeën van iemand weergeven in jouw tekst in je eigen woorden
 Moet bron vermelden




o Samenvatten = grote gehelen (bv. een theorie) in compacte vorm weergeven in jouw tekst
 Bronvermelding onmiddellijk na uiteenzetting van betreffende theorie