MICROBIOLOGIE
Hoofdstuk 2:
Deel 1:
Hoofdstuk 1: isolatie van het pathogeen MO
Wat is het doel van de Labo microbiologie?
Zoeken naar oorzaak van infectieuze ziekte is belangrijkste taak voor een labo
microbiologie, op basis daarvan kunnen ze:
→Accurate diagnose stellen
→Succesvolle en juiste behandeling ondergaan
Dit gaat enkel gebeuren als het staal correct werd genomen, getransporteerd en
bewaard.
Wat is de Pre-analytische fase?
(=fase vooraleer de echte analyse start)
-Kwaliteit van het staal bepalen of herkennen en zien of het goed bewaard werd
-Transportcondities zijn bepalend voor het resultaat, of je het kan vertrouwen of niet
Als laborant belangrijk om staaltjes van slechte kwaliteit te kunnen herkennen. We zijn
niet betrokken bij de pre-analytische fase.
Deze fase bepaalt direct de resultaten van alle testen.
• Stalen van goede kwaliteit
Elk labo heeft zijn eigen richtlijnen.
• Het belang van een goede staalname
Twee belangrijke doelen van staalname:
→Levensvatbaarheid MO (ervoor zorgen dat MO die in staal zijn, blijven leven)
→Minimale contaminatie vanuit de omgeving, bijvoorbeeld dop die niet goed is
toegedraaid van urinepotje.
• Basisprincipes van staalname (die gevolgd moeten worden voor een geschikt staaltje
te nemen voor analyse)
• Correcte anatomische plaats
• Geschikte techniek en benodigdheden, minimale contaminatie van residente
microbiota
• Geschikte hoeveelheid staal
• Geschikte verpakking en transportmedium
• Correct label (met de specifieke plaats waar het staal werd genomen en de nodige
patië nt informatie (naam + uniek identificatienummer))
• Transport en opslag (zo snel mogeliijk naar labo)
40
, • Ongewone pathogenen of bioterrorisme
• Acute fase van infectie, voor antibioticumtherapie (staal nemen voordat je begint
aan AB- therapie begint)Opletten met stalen die de patië nt zelf neemt heldere of
troebele vloeistof
Problemen die voorkomen bij een staalname
• Overleving MO (anaerobe MO gaan vaak niet overleven want er zal altiijd een
beetje zuurstof zijn in het transportmedium)
• Opletten met stalen die de patië nt zelf neemt heldere of troebele vloeistof
• Contaminatie met endogene flora (=residente microbiota) bijvoorbeeld als je een
staaltje moet nemen van je longen moet je oppassen dat er geen contaminatie is
van de residente microbiota van in de mond.
• Contaminatie met MO uit omgeving (aseptisch werken!!)
Labels + aanvraagformulier
• Label, wat daar op moet staan: naam patië nt, datum en tijd, specifieke plaats
waar staal werd genomen, uniek identifiicatienummer, arts, type staal
• Aanvraagformulier: welke testen moeten uitgevoerd worden, voorgeschiedenis
patië nt, of patië nt eventueel AB-therapie gekregen heeft of niet
Beiden moeten correct ingevuld zijn! à vermoeden voor bepaalde pathogenen
à pecifieke cultuursomstandigheden
Foutief? à vertraagde diagnose
Belang van correct transport en bewaring verklaren
Belangrijkste doel = behoud van het staal in zijn oorspronkelijke toestand met minimale
afbraak van de MO.
Problemen die kunnen optreden: sterfte van pathogeen of overgroei van andere MO →
staal is niet representatief voor de ziekte!
Zo snel mogelijk naar labo transporteren
• Transportmedium
• Bewaren bij 4°C à behalve koud-gevoelige pathogenen
• Bewaardmiddel
• Anticoagulantia (bloedstalen, ervoor zorgen dat het niet gaat stollen)
• Transportmedia (verzamelen swabs in speciaal buisje, waar een bepaald type
transportmedium in zit, zodat swab niet gaat uitdrogen en dat de pathogenen
gaan overleven door de nutrië nten die in dat transportmedium zitten en dat ze
ook niet gaan vermenigvuldigen!)
• Cultuurmedium (staaltje moet onmiddellijk geı̈ncubeerd worden voor optimale
condities te kunnen garanderen)
41
,Suboptimale stalen kunnen herkennen:
• informatie op staal verschilt van het aanvraagformulier – verkeerde
transportcondities
• lekkende stalen
• onvoldoende hoeveelheid staal
• uitgedroogd staal
• 1 swab voor meerdere testen
• …
à Staal mag je dan niet analyseren
à Staal toch analyseren? -> vermelden op verslag of aanvraag doen
42
, Deel 2:
Hoofdstuk 2: Groei-afhankelijke identificatiemethoden
Primaire inoculatie = 1ste keer uitplaten van staal -> primaire plaat waarvan kemerken
afgeleid kunnen worden
Secundaire testen = testen op primaire plaat die pas na incubatie resultaat geven
Biochemische testen = uitplaten van staal op voedingsbodem
Kan de verschillende stappen die een staal ondergaat opsommen.
Kan een aantal macroscopische kenmerken van een staal opsommen ->
• consitentie fecesstaal
• bloed of mucus aanwezig
• volume van het staal
• heldere of troebele vloeistof
= Kijken naar fysische eigenschappen en zo bepalen
Kan het belang van een microscopisch onderzoek verklaren ->
= Geeft heel veel en snel info
Het doel:
• kwaliteit van staal bepalen
• indicatie ontstekingsreactie (veel WBC in staal -> infectie aanwezig)
• indicatie voor verder verloop analyse
• indicatie noodzaak niet-routinematige of bijkomende testen.
Microscopisch onderzoek vooraleer je iets hebt uitgeplaat op een medium.
Primaire inoculatie = 1ste uitplating op medium
Kan de verschillende soorten cultuurmedia onderscheiden ->
= Universele media (kunnen heel veel verschillende MO op groeien),
Selectieve media (media waar je wilt dat er bepaald soorten groeien en anderen niet gaat
groeien door speciale stoffen),
Differentië le media (media waarbij men onderscheid kan maken tussen verschillende MO
door bv kleur),
Aanrijkingsmedia (gaat ervoor zorgen dat bacteriën die in lage concentratie aanwezig
zijn te gaan bevooroordelen zodat ze groeien).
43
Hoofdstuk 2:
Deel 1:
Hoofdstuk 1: isolatie van het pathogeen MO
Wat is het doel van de Labo microbiologie?
Zoeken naar oorzaak van infectieuze ziekte is belangrijkste taak voor een labo
microbiologie, op basis daarvan kunnen ze:
→Accurate diagnose stellen
→Succesvolle en juiste behandeling ondergaan
Dit gaat enkel gebeuren als het staal correct werd genomen, getransporteerd en
bewaard.
Wat is de Pre-analytische fase?
(=fase vooraleer de echte analyse start)
-Kwaliteit van het staal bepalen of herkennen en zien of het goed bewaard werd
-Transportcondities zijn bepalend voor het resultaat, of je het kan vertrouwen of niet
Als laborant belangrijk om staaltjes van slechte kwaliteit te kunnen herkennen. We zijn
niet betrokken bij de pre-analytische fase.
Deze fase bepaalt direct de resultaten van alle testen.
• Stalen van goede kwaliteit
Elk labo heeft zijn eigen richtlijnen.
• Het belang van een goede staalname
Twee belangrijke doelen van staalname:
→Levensvatbaarheid MO (ervoor zorgen dat MO die in staal zijn, blijven leven)
→Minimale contaminatie vanuit de omgeving, bijvoorbeeld dop die niet goed is
toegedraaid van urinepotje.
• Basisprincipes van staalname (die gevolgd moeten worden voor een geschikt staaltje
te nemen voor analyse)
• Correcte anatomische plaats
• Geschikte techniek en benodigdheden, minimale contaminatie van residente
microbiota
• Geschikte hoeveelheid staal
• Geschikte verpakking en transportmedium
• Correct label (met de specifieke plaats waar het staal werd genomen en de nodige
patië nt informatie (naam + uniek identificatienummer))
• Transport en opslag (zo snel mogeliijk naar labo)
40
, • Ongewone pathogenen of bioterrorisme
• Acute fase van infectie, voor antibioticumtherapie (staal nemen voordat je begint
aan AB- therapie begint)Opletten met stalen die de patië nt zelf neemt heldere of
troebele vloeistof
Problemen die voorkomen bij een staalname
• Overleving MO (anaerobe MO gaan vaak niet overleven want er zal altiijd een
beetje zuurstof zijn in het transportmedium)
• Opletten met stalen die de patië nt zelf neemt heldere of troebele vloeistof
• Contaminatie met endogene flora (=residente microbiota) bijvoorbeeld als je een
staaltje moet nemen van je longen moet je oppassen dat er geen contaminatie is
van de residente microbiota van in de mond.
• Contaminatie met MO uit omgeving (aseptisch werken!!)
Labels + aanvraagformulier
• Label, wat daar op moet staan: naam patië nt, datum en tijd, specifieke plaats
waar staal werd genomen, uniek identifiicatienummer, arts, type staal
• Aanvraagformulier: welke testen moeten uitgevoerd worden, voorgeschiedenis
patië nt, of patië nt eventueel AB-therapie gekregen heeft of niet
Beiden moeten correct ingevuld zijn! à vermoeden voor bepaalde pathogenen
à pecifieke cultuursomstandigheden
Foutief? à vertraagde diagnose
Belang van correct transport en bewaring verklaren
Belangrijkste doel = behoud van het staal in zijn oorspronkelijke toestand met minimale
afbraak van de MO.
Problemen die kunnen optreden: sterfte van pathogeen of overgroei van andere MO →
staal is niet representatief voor de ziekte!
Zo snel mogelijk naar labo transporteren
• Transportmedium
• Bewaren bij 4°C à behalve koud-gevoelige pathogenen
• Bewaardmiddel
• Anticoagulantia (bloedstalen, ervoor zorgen dat het niet gaat stollen)
• Transportmedia (verzamelen swabs in speciaal buisje, waar een bepaald type
transportmedium in zit, zodat swab niet gaat uitdrogen en dat de pathogenen
gaan overleven door de nutrië nten die in dat transportmedium zitten en dat ze
ook niet gaan vermenigvuldigen!)
• Cultuurmedium (staaltje moet onmiddellijk geı̈ncubeerd worden voor optimale
condities te kunnen garanderen)
41
,Suboptimale stalen kunnen herkennen:
• informatie op staal verschilt van het aanvraagformulier – verkeerde
transportcondities
• lekkende stalen
• onvoldoende hoeveelheid staal
• uitgedroogd staal
• 1 swab voor meerdere testen
• …
à Staal mag je dan niet analyseren
à Staal toch analyseren? -> vermelden op verslag of aanvraag doen
42
, Deel 2:
Hoofdstuk 2: Groei-afhankelijke identificatiemethoden
Primaire inoculatie = 1ste keer uitplaten van staal -> primaire plaat waarvan kemerken
afgeleid kunnen worden
Secundaire testen = testen op primaire plaat die pas na incubatie resultaat geven
Biochemische testen = uitplaten van staal op voedingsbodem
Kan de verschillende stappen die een staal ondergaat opsommen.
Kan een aantal macroscopische kenmerken van een staal opsommen ->
• consitentie fecesstaal
• bloed of mucus aanwezig
• volume van het staal
• heldere of troebele vloeistof
= Kijken naar fysische eigenschappen en zo bepalen
Kan het belang van een microscopisch onderzoek verklaren ->
= Geeft heel veel en snel info
Het doel:
• kwaliteit van staal bepalen
• indicatie ontstekingsreactie (veel WBC in staal -> infectie aanwezig)
• indicatie voor verder verloop analyse
• indicatie noodzaak niet-routinematige of bijkomende testen.
Microscopisch onderzoek vooraleer je iets hebt uitgeplaat op een medium.
Primaire inoculatie = 1ste uitplating op medium
Kan de verschillende soorten cultuurmedia onderscheiden ->
= Universele media (kunnen heel veel verschillende MO op groeien),
Selectieve media (media waar je wilt dat er bepaald soorten groeien en anderen niet gaat
groeien door speciale stoffen),
Differentië le media (media waarbij men onderscheid kan maken tussen verschillende MO
door bv kleur),
Aanrijkingsmedia (gaat ervoor zorgen dat bacteriën die in lage concentratie aanwezig
zijn te gaan bevooroordelen zodat ze groeien).
43
