Gezondheid in vlaanderen: les 1
Gezondheidsthema’s wereldwijd
Lichaamsbeweging:
Hoeveel percentage te weinig beweegt. In de meeste continenten bewegen vrouwen vaker te
weinig dan mannen. Enkel in de western pacific is dit omgekeerd. 1/3 de wereldwijd beweeft
te weinig, al id het maar 150 minuten bewegen per week.
Sterftecijfer door inactivity stijgt ook. Bewegingsgraad van 11-17 is heel wienig, bij 18jarigen
is dit al een pak beter maar de inactiviteit stijgt toch weer met het ouder worden.
Lichaamsgewicht
De prevalentie van obesitas is in meer dan 70 landen verdubbeld. Focus ligt op kinderen, het
totale percentage is groter maar de snelheid van toename is veel groter.
Gezond bmi: onder 25, algemene stijging. Toch hoger als mannen
Mentaal welzijn
Depressie, angst en gedragsstoornissen zijn de 3 grootste problemen. Zelfdoding is bij 15-29
jarigen de 4de meest voorkomende
doodsoorzaak.
Alle cijfers stijgen, maar naar de
verkeerde kant. Richting het mentaal
niet welzijn. Corona heeft ervoor
gezorgd dat deze cijfers alleen maar
meer gestegen zijn.
Gezondheid vs ziekte
Gezondheid
Moeilijk te omschrijven & evolutie in tijd:
- Vroeger: besmettelijke ziektes, cholera, pest..
- Gezondheid bekijken vanuit het biomedisch model
o Gezondheidszorg vaccinaties
- Nu: welvaartsziektes: het gaat over meer dan een ziekte, ook over het gedrag van
mensen.
o Gedragsziektes
gedrag beïnvloed het slagen van de behandeling
gedrag beïnvloed preventie
o bv: obesitas, er bestaat geen medicatie die mensen doet sporten
vergrijzing van de bevolking
Meer chronisch zieken (diabetes/COPD)
Behandelingen zijn frequenter en complexer
Definitie wereldgezondheidszorg (WHO)
Gezondheid is een toestand van volkomen lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet
slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
Ziekte is een afwijking van een normale functie of structuur van een orgaan/systeem van het
lichaam.
,Gezondheid vs welbevinden
Gezond zijn en gezond voelen:
- Hoe gezond iemand is wordt bepaald door
o Meetbare biomedische status
o Objectieve status
o Beleving en ervaring van eigen gezondheid
Subjectieve perceptie van eigen gezondheid = welbevinden
Welbevinden is variabel
- Beleving van (on)gezondheid
- Waarde aan gezondheid gehecht
- Verwachtingen die ze koesteren in verband met gezondheid
Kan variëren
Kritische opmerking Machteld Huber
WHO definitie gezondheid, na 2de wereldoorlog met veel infectieziekten
- Ontdekking antibiotica
- Alle ziekten kunnen genezen worden
- Groot idealisme in wetenschap
o Te idealistisch, statisch
o Mensen worden ouder dus er zijn meer chronisch zieken
o Hoge kwaliteit van leven met chronische ziekten
o Niet alleen kijken naar hoe ziek, maar ook naar hoe gezond
2011: brittisch medical journal
Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
- Definitie = flexibeler en dynamischer en neemt de veerkracht van de mens mee
Doel:
- 95% zorgbudget aan ziekten vs minimaal aan bevordering
o Aanzet voor nieuwe programma’s
o Leren zelbevordering
Gezondheid: visies
Gezondheidsbeeld => veranderd in de loop der tijd, ruimere betekenis gekregen. Begrip
wordt anders ingevuld afhankelijk van de visie die men hanteert. De begeleiding zal er ook
anders uitzien!
, Medisch model
Mens: lichaam en geest, lichaam als geheel van afzonderlijke, samenstellende delen staat centraal.
Zo optimaal mogelijk functioneren van menselijk lichaam
Puur biologische-technische visie
Holistische visie
Heelheid, de mens is meer dan een som van afzonderlijke delen
Gezondheid is een status van complete fysieke, mentale en sociale welbevinden en niet enkel de afwezigheid van ziekte of zwakte
3 dimensies:
fysieke toestand
mentale toestand
sociale toestand
Biopsychosociaal model
Model dat oorspronkelijke biomedische model van ziekte en gezodnheid bekritiseerde en uitbreidde door ook biologische, sociale en psychologische
invloeden mee te nemen die invloeden kunnen hebben op gezondheid en ziekte
Sociologische visie
Nadruk op vaardigheid:
Om zich aan te passsen
Rollen vervullen binnen de samenleving
Antropologische visie
Mens centraal => streeft naar zelfverwerkelijking
Zelfstandig denken en oordelen
Persoonlijke groei en ontplooiing
Volledige zelfbeschikking over eigen zorg van hun gezondheid
ICF: international classification of functioning, disability
and health
- Sociaal: externe factoren en participatie
- Mentaal: persoonlijke factoren
- Fysiek: functie en anatomische eigenschappen
Gezondheidsthema’s wereldwijd
Lichaamsbeweging:
Hoeveel percentage te weinig beweegt. In de meeste continenten bewegen vrouwen vaker te
weinig dan mannen. Enkel in de western pacific is dit omgekeerd. 1/3 de wereldwijd beweeft
te weinig, al id het maar 150 minuten bewegen per week.
Sterftecijfer door inactivity stijgt ook. Bewegingsgraad van 11-17 is heel wienig, bij 18jarigen
is dit al een pak beter maar de inactiviteit stijgt toch weer met het ouder worden.
Lichaamsgewicht
De prevalentie van obesitas is in meer dan 70 landen verdubbeld. Focus ligt op kinderen, het
totale percentage is groter maar de snelheid van toename is veel groter.
Gezond bmi: onder 25, algemene stijging. Toch hoger als mannen
Mentaal welzijn
Depressie, angst en gedragsstoornissen zijn de 3 grootste problemen. Zelfdoding is bij 15-29
jarigen de 4de meest voorkomende
doodsoorzaak.
Alle cijfers stijgen, maar naar de
verkeerde kant. Richting het mentaal
niet welzijn. Corona heeft ervoor
gezorgd dat deze cijfers alleen maar
meer gestegen zijn.
Gezondheid vs ziekte
Gezondheid
Moeilijk te omschrijven & evolutie in tijd:
- Vroeger: besmettelijke ziektes, cholera, pest..
- Gezondheid bekijken vanuit het biomedisch model
o Gezondheidszorg vaccinaties
- Nu: welvaartsziektes: het gaat over meer dan een ziekte, ook over het gedrag van
mensen.
o Gedragsziektes
gedrag beïnvloed het slagen van de behandeling
gedrag beïnvloed preventie
o bv: obesitas, er bestaat geen medicatie die mensen doet sporten
vergrijzing van de bevolking
Meer chronisch zieken (diabetes/COPD)
Behandelingen zijn frequenter en complexer
Definitie wereldgezondheidszorg (WHO)
Gezondheid is een toestand van volkomen lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet
slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
Ziekte is een afwijking van een normale functie of structuur van een orgaan/systeem van het
lichaam.
,Gezondheid vs welbevinden
Gezond zijn en gezond voelen:
- Hoe gezond iemand is wordt bepaald door
o Meetbare biomedische status
o Objectieve status
o Beleving en ervaring van eigen gezondheid
Subjectieve perceptie van eigen gezondheid = welbevinden
Welbevinden is variabel
- Beleving van (on)gezondheid
- Waarde aan gezondheid gehecht
- Verwachtingen die ze koesteren in verband met gezondheid
Kan variëren
Kritische opmerking Machteld Huber
WHO definitie gezondheid, na 2de wereldoorlog met veel infectieziekten
- Ontdekking antibiotica
- Alle ziekten kunnen genezen worden
- Groot idealisme in wetenschap
o Te idealistisch, statisch
o Mensen worden ouder dus er zijn meer chronisch zieken
o Hoge kwaliteit van leven met chronische ziekten
o Niet alleen kijken naar hoe ziek, maar ook naar hoe gezond
2011: brittisch medical journal
Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
- Definitie = flexibeler en dynamischer en neemt de veerkracht van de mens mee
Doel:
- 95% zorgbudget aan ziekten vs minimaal aan bevordering
o Aanzet voor nieuwe programma’s
o Leren zelbevordering
Gezondheid: visies
Gezondheidsbeeld => veranderd in de loop der tijd, ruimere betekenis gekregen. Begrip
wordt anders ingevuld afhankelijk van de visie die men hanteert. De begeleiding zal er ook
anders uitzien!
, Medisch model
Mens: lichaam en geest, lichaam als geheel van afzonderlijke, samenstellende delen staat centraal.
Zo optimaal mogelijk functioneren van menselijk lichaam
Puur biologische-technische visie
Holistische visie
Heelheid, de mens is meer dan een som van afzonderlijke delen
Gezondheid is een status van complete fysieke, mentale en sociale welbevinden en niet enkel de afwezigheid van ziekte of zwakte
3 dimensies:
fysieke toestand
mentale toestand
sociale toestand
Biopsychosociaal model
Model dat oorspronkelijke biomedische model van ziekte en gezodnheid bekritiseerde en uitbreidde door ook biologische, sociale en psychologische
invloeden mee te nemen die invloeden kunnen hebben op gezondheid en ziekte
Sociologische visie
Nadruk op vaardigheid:
Om zich aan te passsen
Rollen vervullen binnen de samenleving
Antropologische visie
Mens centraal => streeft naar zelfverwerkelijking
Zelfstandig denken en oordelen
Persoonlijke groei en ontplooiing
Volledige zelfbeschikking over eigen zorg van hun gezondheid
ICF: international classification of functioning, disability
and health
- Sociaal: externe factoren en participatie
- Mentaal: persoonlijke factoren
- Fysiek: functie en anatomische eigenschappen
