KLINISCHE VOORGESCHIEDENIS
INTRO
• Diagnose kan gesteld worden door goede voorgeschiedenis & inspectie
• Inspectie van gewrichten kan meer informatief zijn dan palpatie of beweging
• Proximale gewrichten moeten geïncludeerd worden
• Let op rode vlaggen & symptomen
ONDERZOEKSSCHEMA
ANAMESE
• Huidige anamneses (waarvoor komt u nu?)
• Systeemanamnese (algemeen)
• Voorgeschiedenis (persoonlijk of familial)
• Pijn:
- Inflammatoire (veel avondpijn, ochtend stijf & verbeterd met dag)
- Mechanische pijn (geen pijn ’s nachts & bij ochtend maar komt met dag)
- Acuut of chronishc
- Polyarticulair of monoarticulair
FYSISCH ONDERZOEK
AANVULLEND ONDERZOEK
• Labo (bloed, urine, gewrichtsvocht)
• Beeldvorming (RX, echo, CT, MRI)
• Botscan
REUMA
Pijn rond/in spieren & gewrichten (30% van klachten aan bewegingstelsel)
1) Artritis = ontsteking gewricht
2) Arthrose= slijtage & verkalking (degradatie)
3) Osteoporose = ontkalking
4) Abarticulair reuma = pezen, spieren (vaak bij athleten)
5) Functioneel reumatische aandoenignen
- Denk bij ouderen aan gyneacologische of prostaattumoren met metastases
! denk altijd aan tumoren !
INDELING REUMATISCHE AANDOENINGEN
1) Inflammatoire gewrichtsaandoenigen
- synovitis: reumatoïde artritis, polymyalgia rheumatica, systeemziekten, vasculitis
➔ poly-artritis
- HLA B27-geassocieerde (seronegatieve) spondylartropathieën (ziekte van Bechterew, ...)
1
, ➔ Oligo-artritis
- kristalartropathieën (jicht, pseudojicht, …) (mono-artritis)
- infectieuze artritiden
2) Degeneratieve & metabole afwijkingen
- osteoartrose (primair, secundair)
- osteoporose, osteomalacie, endocrinopathieën (diabetes, hyperparathyroïdie, hypo- en
hyperthyroïdie, acromegalie), ziekte van Paget
3) Tumoren
- primair (bot, synovium)
- secundair (metastatisch)
4) Abarticulaire locale afwijkingen
- tendinose/itis
- bursitis
5) Psychogeen reuma/ fibromyalgie
HLA-B27
• Ziekte van bechterew
- Hyperkyfose, lordose vlakker
- Verstijving nek
- Bamboo spine
- Verstijving gewrichten (ankylose)
- Vaak MTP gewricht aangedaan (metatarso pharyngeaal)
- Vaak ruggenwervel, sacrale gewrichten, heup, polsen & enkels
• Vaak jonge mensen met inflammatoire lag rugpijn zonder duidelijk oorzaak
- Hyperkyfose & lordose kan vervlakken
- Wordt vaak gemist maar kan makkelijk behandeld worden
- Stadia van verstijving vermijden door snelle diagnose &medicatie
KRISTALOÏD ARTRITIS
2
, • Sluit altijd infectieuze artritis uit
- Heamoculturen & urineculturen & gewrichtsvocht
• Vaak MPT aangedaan
OSTEOFIED
• Extra aanmaak van bot door degradatie kraakbeen
HYPERKYFOSE
• Vrouwen die klagen over krimpen
• Kyfose neemt toe
- Vaak menopauzaal
- Meer druk op ventrale kant wervel -> meer kyfose stand
3
, BOTMETABOLISME
ANATOMIE
• periost is enige structuur met pijnvezels
• Corticaal bot
- Femurhals
- Diafyse van lange beenderen
• Trabeculair bot
- Vertebrae
- Ribben
- Metaphyse van lange beenderen
BOTVORMING
• Osteogenese
- Endochondrale (via kraakbeen tussenstadium)
- intramembraneuze botvorming
• Modellering
- Endochondrale botvorming
• Remodellering
- Thv opp bot
- Trabeculair bot heeft groter opp dan corticaal bot (snellere remodellering)
- 3 celtypes: osteoclast, osteoblast, osteocyt
OSTEOCLAST
• Differentiatie vanuit mononucleaire precursor cellen in het beenmerg
• RANK (receptor activator of nuclear factor kappa B): activation
- RANKL (RANK ligand)
- OPG (osteoprotegerin) = natural ‘decoy’ ligand
➔ Heeft feedback mechanismen op zichzelf (kan niet binden met RANK)
• Receptor for calcitonin: inhibition
OSTEOCLAST
• Mineralisatie van matrix afbreken door zoutzuur productie
4
INTRO
• Diagnose kan gesteld worden door goede voorgeschiedenis & inspectie
• Inspectie van gewrichten kan meer informatief zijn dan palpatie of beweging
• Proximale gewrichten moeten geïncludeerd worden
• Let op rode vlaggen & symptomen
ONDERZOEKSSCHEMA
ANAMESE
• Huidige anamneses (waarvoor komt u nu?)
• Systeemanamnese (algemeen)
• Voorgeschiedenis (persoonlijk of familial)
• Pijn:
- Inflammatoire (veel avondpijn, ochtend stijf & verbeterd met dag)
- Mechanische pijn (geen pijn ’s nachts & bij ochtend maar komt met dag)
- Acuut of chronishc
- Polyarticulair of monoarticulair
FYSISCH ONDERZOEK
AANVULLEND ONDERZOEK
• Labo (bloed, urine, gewrichtsvocht)
• Beeldvorming (RX, echo, CT, MRI)
• Botscan
REUMA
Pijn rond/in spieren & gewrichten (30% van klachten aan bewegingstelsel)
1) Artritis = ontsteking gewricht
2) Arthrose= slijtage & verkalking (degradatie)
3) Osteoporose = ontkalking
4) Abarticulair reuma = pezen, spieren (vaak bij athleten)
5) Functioneel reumatische aandoenignen
- Denk bij ouderen aan gyneacologische of prostaattumoren met metastases
! denk altijd aan tumoren !
INDELING REUMATISCHE AANDOENINGEN
1) Inflammatoire gewrichtsaandoenigen
- synovitis: reumatoïde artritis, polymyalgia rheumatica, systeemziekten, vasculitis
➔ poly-artritis
- HLA B27-geassocieerde (seronegatieve) spondylartropathieën (ziekte van Bechterew, ...)
1
, ➔ Oligo-artritis
- kristalartropathieën (jicht, pseudojicht, …) (mono-artritis)
- infectieuze artritiden
2) Degeneratieve & metabole afwijkingen
- osteoartrose (primair, secundair)
- osteoporose, osteomalacie, endocrinopathieën (diabetes, hyperparathyroïdie, hypo- en
hyperthyroïdie, acromegalie), ziekte van Paget
3) Tumoren
- primair (bot, synovium)
- secundair (metastatisch)
4) Abarticulaire locale afwijkingen
- tendinose/itis
- bursitis
5) Psychogeen reuma/ fibromyalgie
HLA-B27
• Ziekte van bechterew
- Hyperkyfose, lordose vlakker
- Verstijving nek
- Bamboo spine
- Verstijving gewrichten (ankylose)
- Vaak MTP gewricht aangedaan (metatarso pharyngeaal)
- Vaak ruggenwervel, sacrale gewrichten, heup, polsen & enkels
• Vaak jonge mensen met inflammatoire lag rugpijn zonder duidelijk oorzaak
- Hyperkyfose & lordose kan vervlakken
- Wordt vaak gemist maar kan makkelijk behandeld worden
- Stadia van verstijving vermijden door snelle diagnose &medicatie
KRISTALOÏD ARTRITIS
2
, • Sluit altijd infectieuze artritis uit
- Heamoculturen & urineculturen & gewrichtsvocht
• Vaak MPT aangedaan
OSTEOFIED
• Extra aanmaak van bot door degradatie kraakbeen
HYPERKYFOSE
• Vrouwen die klagen over krimpen
• Kyfose neemt toe
- Vaak menopauzaal
- Meer druk op ventrale kant wervel -> meer kyfose stand
3
, BOTMETABOLISME
ANATOMIE
• periost is enige structuur met pijnvezels
• Corticaal bot
- Femurhals
- Diafyse van lange beenderen
• Trabeculair bot
- Vertebrae
- Ribben
- Metaphyse van lange beenderen
BOTVORMING
• Osteogenese
- Endochondrale (via kraakbeen tussenstadium)
- intramembraneuze botvorming
• Modellering
- Endochondrale botvorming
• Remodellering
- Thv opp bot
- Trabeculair bot heeft groter opp dan corticaal bot (snellere remodellering)
- 3 celtypes: osteoclast, osteoblast, osteocyt
OSTEOCLAST
• Differentiatie vanuit mononucleaire precursor cellen in het beenmerg
• RANK (receptor activator of nuclear factor kappa B): activation
- RANKL (RANK ligand)
- OPG (osteoprotegerin) = natural ‘decoy’ ligand
➔ Heeft feedback mechanismen op zichzelf (kan niet binden met RANK)
• Receptor for calcitonin: inhibition
OSTEOCLAST
• Mineralisatie van matrix afbreken door zoutzuur productie
4