2024 - 2025 Bijzondere
overeenkomsten
Prof. Maarten Dambre
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
ALGEMENE INFORMATIE
= Contracten die een specifiek statuut hebben in het oud BW
CURSUSMATERIAAL
- M. Dambre, Bijzondere overeenkomsten: de essentie, Brugge, die Keure, 2022, 580 p.
- Oud Burgerlijk Wetboek + boeken 1, 3, 5, 6 en 8 Burgerlijk Wetboek + Vlaams Woninghuurdecreet +
Woningbouwwet + Weens Koopverdrag → allemaal in codex privaatrecht (geen aanvullende
wetgeving meenemen)
- Ufora: juridische documentatie
o Rechtspraak
o Actualisering
o Lesopnames: één maand ter beschikking
ONDERWIJSMETHODE
Lesopnames, 1 maand online
Rechtspraak op voorhand bekijken
EVALUATIEMETHODE
Helft MPC (20 vragen): hogere cesuur
2 toepassingsvragen + 1 grotere casus
ONDERWIJSKUNDIGE BEGELEIDING
Dhr. Victor Godart, assistent ()
INHOUD
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
Contractvrijheid
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële
bestanddelen
Algemeen contractenrecht
Pagina 1 van 158
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
Het gaat over bijzondere rechtsregels die zich boven het algemeen contractenrecht zetten.
- Basisprincipe verbintenissenrecht: contractvrijheid
- MAAR: als je een contract sluit dat beantwoord aan de essentiële bestanddelen van een uitgewerkt
contract onder bijzondere overeenkomsten → dan moet je dit volgen en is je contractvrijheid beperkt
o = benoemde overeenkomst
▪ Indien dit in het BW staat: bijzondere overeenkomst
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
Contractvrijheid
Herkwalificatie
Herkwalificatie
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële
bestanddelen
Doelstelling?
Bijzondere rechtsregels
Toepassing naar analogie
Algemeen contractenrecht
Wat is nu van belang betreffende deze essentiële bestanddelen? Dit wordt gebruikt om te
determineren/kwalificeren en komt dit overeen met een van de geregelde contracten
- Soms kan het dus zijn dat men moet herkwalificeren!!
- Als je feitenconstellatie voor je krijgt: determineren en kwalificeren!
WAT BRENGT DE TOEKOMST?
- De term gaat veranderen!!
o Bijzondere contracten i.p.v. bijzondere overeenkomsten
- Voorstel Boek 7 BW → bestaat nu nog niet
o Moeten we nog niet gebruiken maar soms verwijzingen want tegen dat we zijn afgestudeerd
zal dit wel bestaan, dus het kan handig zijn om hier iets van te weten.
BOEK 7. BIJZONDERE CONTRACTEN
- Commissie tot hervorming van het overeenkomstenrecht
- Wetsvoorstel van 16 april 2024 houdende invoeging van boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2023-2024, nr. 55-3971/001.
- Vier functies van het bijzondere contractenrecht:
o Interpretatieve functie: oplossingen bieden aan specifieke situaties
o Corrigerende functie: t.a.v. wat partijen hebben overeen gekomen en t.a.v. het algemeen
verbintenissenrecht
o Beschermende functie: van zwakkere partijen
o Faciliterende functie: het maakt het rechtsverkeer gemakkelijker
Pagina 2 van 158
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
Krachtlijnen wetsvoorstel
- (1) Vereenvoudiging: principe van zuinigheid van rechtsregels
- (2) Herstructurering
o Conformiteit is het basisidee voor alle koopstelsels
o Gemeenschappelijk regime dienstencontracten
- (3) Coherentie tussen verschillende benoemde contracten
o verbintenis tot conforme levering van een goed, komt zowel voor bij koop, huur als het
dienstencontract.
- (4) Rechtsvergelijkend perspectief
o Kooprecht; Weens Koopverdrag; Frans, Nederlands en Duits recht
Structuur wetsvoorstel
- Zeven titels, bevattende 198 wetsartikelen.
- Nummering artikelen: drie nummers (cf. boek 2). Het eerste nummer verwijst naar het boek, het
tweede naar de titel en het derde duidt het artikel aan.
- Modulair systeem, zodat er nog titels kunnen worden toegevoegd
Titel 1. Statuut en definities
- art. 7.1.1 principe van aanvullend karakter
Titel 2. Koop en ruil
Titel 3. Gebruikscontracten: huur en bruikleen
Titel 4. Dienstencontract
- Regime inzake gemeenrechtelijke dienstencontracten. 7.4.5-7.4.33
- Specifieke regels voor:
o lastgeving (7.4.34-7.4.46)
o bepaalde onroerende dienstencontracten (7.4.47-7.4.49)
▪ Afdeling 1 Dienstencontracten betreffende een onroerend bouwwerk
▪ Afdeling 2 Woningbouwcontract (inkanteling Wet Breyne en uitvoeringsbesluiten)
o hotelbewaargeving (7.4.50-7.4.57)
Titel 5. voorbehouden voor de lening van een vervangbaar goed
Titel 6. Kanscontracten: spel en weddenschap; lijfrente
Titel 7. Contracten met betrekking tot een geschil: sekwester en dading
Pagina 3 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
1 KOOP
1.1 ESSENTIËLE BESTANDDELEN
1.1.1 BEGRIP
= een wederkerig contract waarbij de ene partij (de verkoper) zich verbindt de eigendom van een goed aan de
andere partij (de koper) over te dragen tegen een prijs in geld.
- cf. de onvolledige omschrijving in art. 1582 oud BW
1.1.2 SOORTEN
Roerende goederen
- Koop bij gewicht, getal, maat art. 1585 oud BW
- Koop ad gustum art. 1587 oud BW
- Koop op proef art. 1588 oud BW
- Consumentenkoop art. 1649bis oud BW
- Digitale consumentenkoop art. 1701/2-1702/19 oud BW
- Verkoop op afbetaling art. I.9, 46° WER
- Verkoop op afstand art. I.8, 15° WER
Koop roerende goederen met internationaal aspect
- Weens Koopverdrag of CISG
- Gemeenschappelijk Europees kooprecht of CESL
Koop onroerend goed
- Koop op plan Woningbouwwet
1.1.3 ESSENTIËLE BESTANDDELEN
1. Eigendomsoverdracht
2. Tegen een prijs in geld
• niet een ander goed
• niet een dienst in natura
1.1.3.1 EIGENDOMSOVERDRACHT
1.1.3.1.1 PRINCIPE
art. 1583 oud BW + art. 3.14 §2 BW
- wanneer geschiedt eigendomsoverdracht? bij wilsovereenstemming over zaak en prijs
o geeft niet zoveel problemen voor RG
o bij OG ligt dit moeilijker: er komt zoveel kijken hierbij dat de notarissen hebben gezegd dat dit
geen goed systeem is. Als zij betrokken zijn gaan ze de eigendomsoverdracht uitstellen
▪ als partijen dit zonder notaris doen zal deze regel wel vaak blijven gelden
= Translatief karakter van een koop-verkoop
- = eigendom wordt overgedragen
Pagina 4 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
1.1.3.1.2 AFWIJKINGEN
Je wijkt af van het principe van eigendomsoverdracht bij wilsovereenstemming:
beding van eigendomsvoorbehoud
Conventioneel termijn: uitstel eigendomsoverdracht
- verkoop onroerend goed (cf. voorstel boek 7)
Aard zelf verkochte - Soortzaken: specificering
goed of - Alternatieve koop: keuze
overeenkomst - Toekomstige zaken: ontstaan
1.1.3.1.3 BELANG TIJDSTIP EIGENDOMSOVERDRACHT
Principe: met eigendom gaat risico over art. 5.80 BW
Afwijking
Conventioneel Je spreekt zelf iets onderling af
risico-overgang bij levering Is de koper een consument, dan zal het risico pas overgaan bij de levering.
aan consument (!!) Ter bescherming van de consument
Art. VI.44 WER
→ verplaatst het risico
Aanmaning
- Dan wijken we ook af van het basisprincipe
Faillissement: kan ook tot discussies leiden
Verkoper gaat Indien er nog geen eigendomsoverdracht was, zal die koper dat goed niet uit het
failliet faillissement kunnen halen
Goed is al geleverd maar nog niet betaald
Koper gaat beding eigendomsvoorbehoud
failliet - dan is de verkoper beschermd
- geldigheidsvoorwaarden: art. 69 Pandwet
1.1.3.1.4 EIGENDOMSOVERDRACHT EN DERDEN
titularis zakelijk recht is hij die bezit te goeder trouw, ongestoord en
roerende goederen ondubbelzinnig
- art. 3.28, § 1 BW
overschrijving op kantoor rechtszekerheid AAPD (hypotheekregister)
onroerende goederen - pas vanaf dat is gebeurd bent u eigenaar
- art. 3.30 BW
1.1.3.1.5 VERKOOP VAN ANDERMANS GOED
Zie goederenrecht!
Nietig t.a.v. koper art. 1599 oud BW
- Ex tunc
o Cass. 6 december 2007
o Voorbehoud voor verbintenissen aangegaan door koper (nutsvoorzieningen)
- Relatieve nietigheid
o Enkel in te roepen door de koper, zelfs al is hij te kwader trouw
- Schadevergoeding
o Enkel voor koper te goeder trouw
o Zelfs al is verkoper te goeder trouw
Pagina 5 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
Niet tegenwerpbaar aan werkelijke eigenaar art. 5.103 BW
- Kan het verkochte goed revindiceren
o Zal dus de koper aanvallen
Wel geldig zijn:
- Sterkmaking art. 5.106 BW
o = beloving dat je een contract zal sluiten met derde
o Zie verbintenissenrecht
- Verkoop soortzaken die verkoper nog zelf moet kopen
- Onverdeeld goed
o Je kan je onverdeeld aandeel verkopen
o MAAR: onder voorbehoud uitslag verdeling
1.1.3.2 DE KOOPPRIJS
1.1.3.2.1 BEGRIP: PRESTATIE IN GELD
Samengestelde contracten: absorptietheorie of cumultheorie art. 5.67, eerste lid BW
- Meestal absorptietheorie in RS
o = kijken wat het belangrijkste stuk is en dit gebruiken voor de kwalificatie
- Maar nieuw BW geeft voorrang aan cumultheorie
o = we gaan voor zover dit gaat de onderscheiden regels van het ene contract naast die van het
ander contract leggen
Zie verbintenissenrecht
1.1.3.2.2 KENMERKEN
Kenmerken van de prijs in geld:
- Prijs moet bepaald of bepaalbaar zijn
o Niet bepaalbaar: bv. schatting door deskundige zal de prijs bepalen, en die deskundige doet
zijn werk niet → dan heb je geen bepaalde of bepaalbare prijs
▪ Geen bepaalde of bepaalbare prijs => geen koop
o Bepaalbaar: afhankelijk laten stellen van de marktprijzen op dat moment
o Bepaald: specifiek vastgelegd
- Prijs moet ernstig zijn
- Prijs d.m.v. verwijzing
o marktprijs, dagprijs, voorwaarden andere klant,…
- Art. VI.3 WER: verplichte prijsaanduiding
LET OP - Koop op lijfrente art. 1974 oud BW: kanscontract
- Niet bepaalbaar op voorhand want je weet niet hoe lang die persoon zal leven → dit wordt niet
geregeld onder regime van koop, maand onder regime van kanscontract
Pagina 6 van 158
,koop - Geldigheidsvereisten
1.1.3.2.3 PRIJSBEPALING
a) door partijen
b) door derden
- art. 1592 oud BW
- koopovereenkomst is pas gesloten na uitvoering van de overeenkomst omtrent de bepaling van de
prijs door de derde
- lastgeving
c) door de overheid
- bv. voor brandstoffen → vooral economisch recht
1.1.4 KENMERKEN KOOPCONTRACT
Onder bezwarende titel Betaling prijs/eigendomsoverdracht
Wederkerig Elke partij moet iets doen
Consensueel Uitzondering
bv. ondertekening kredietovereenkomst door consument i.g.v. verkoop op
afbetaling art. VII.84 WER
1.2 GELDIGHEIDSVEREISTEN
Dit zijn de gewone geldigheidsvereisten van alle contracten → algemeen contractenrecht
Overzicht Art. 5.27 BW
- Vrije en bewuste toestemming (gaan we dieper op in)
- Bekwaamheid
- Bepaald en geoorloofd voorwerp
- Geoorloofde oorzaak
1.2.1 TOESTEMMING- WILSOVEREENSTEMMING
Akkoord over:
- essentiële elementen
o goed en koopprijs
- alle andere voor partijen substantiële elementen
o Plaats en tijdstip levering, betalingstermijn en -wijze, opschortende voorwaarde krediet
- Secundaire elementen
o Verdere onderhandeling mogelijk
o Toepassing aanvullend recht
o Bv. worden de gordijnen ook overgenomen bij verkoop huis? Moet nog niet direct
overeengekomen zijn
- Samentreffen aanbod en aanvaarding
Pagina 7 van 158
,koop - Geldigheidsvereisten
1.2.1.1 AANBOD EN AANVAARDING
1.2.1.1.1 AANBOD
= een vast en precies voorstel tot contracteren waarin alle voor de totstandkoming van de overeenkomst
onontbeerlijke elementen voorhanden zijn, zodat andere partij enkel hoeft te aanvaarden opdat overeenkomst
ontstaat
- Cass. 23 september 1969
- Gecodificeerd in Art. 5.19, eerste lid BW
Psychologisch element Materieel element
Definitieve bedoeling aanbieder om rechtsband te Essentiële bestanddelen
creëren/wil om gebonden te zijn i.g.v. aanvaarding - Hoofdverbintenissen en voorwerp van de
koop
Niet: voorafgaande onderhandelingen, Substantiële bestanddelen
intentieverklaring, gentlemen’s agreement, scherts, - Doorslaggevend voor toestemming partijen
prijslijst, catalogus, advertentie Immoweb
- Die hebben niet de bedoeling om te gelden
als een aanbod, die hebben de intentie om
aanbiedingen om te kopen uit te lokken
Veruitwendiging nodig
- Van het aanbod
Gevolg: verbindende kracht t.g.v. eenzijdige wilsuiting (Cass. 9 mei 1980)
- Gedurende een bepaalde en redelijke termijn
o Art. 5.19, eerste lid BW
- LET OP: Niet langer bindend na verstrijken termijn OF afwijzing die aanbieder heeft bereikt
o Art. 5.19, vierde lid BW
Intrekking mogelijk als bestemmeling nog niet is bereikt
Herroeping nadat bestemmeling is bereikt brengt aansprakelijkheid aanbieder mee
- Schadevergoeding - herstel in natura
1.2.1.1.2 AANVAARDING
Wil om het aanbod te aanvaarden
- Art. 5.20, eerste lid BW
Materieel element: hoofdbestanddelen
Onvoorwaardelijk
- Toevoeging voorwaarde of andere elementen = tegenaanbod
o Bv. ik aanvaard als er 10% van de prijs gaat
Kennisgeving
- Uitdrukkelijk of stilzwijgend
o handelsbetrekkingen, tussenpersonen, afwezigheid protest, uitvoering overeenkomst
- Rechtsfiguren die nog niet leiden tot wilsovereenstemming, maar die wel voorbereiden:
Pagina 8 van 158
, koop - Geldigheidsvereisten
1.2.1.2 RECHTSFIGUREN DIE NOG NIET LEIDEN TOT WILSOVEREENSTEMMING, MAAR DIE WEL
VOORBEREIDEN:
1.2.1.2.1 EENZIJDIGE VERKOOPBELOFTE
= Koopoptie (call option)
- Optiecontract: art. 5.25 BW
o Enkel toestemming begunstigde ontbreekt
- Eenzijdige verbintenis om te verkopen tegen bepaalde of bepaalbare prijs
o Is dus niet vrijblijvend
- Geen koop, geen eigendomsoverdracht
- Overdraagbaar door begunstigde
o Tenzij intuiti personae
- Onderscheid wederzijdse koopbelofte
o Is koop met eigendomsoverdracht
Termijn
- Altijd overeenkomen!!
- Geen termijn: verjaring (10 jaar)
o recht op terugtrekking
▪ tenzij in strijd met gemeenschappelijke wil, anders schadevergoeding
Aanvaarding = lichting van de optie
GEVOLGEN T.A.V. DERDEN
- Miskenning optie
o Art. 5.26, derde lid BW
o Indeplaatsstelling begunstigde
- Schadevergoeding
- Roerend goed in handen begunstigde
- Onroerend goed: tijdstip overschrijving
o Derde te kwader trouw
o Derde-medeplichtigheid aan contractbreuk
1.2.1.2.2 EENZIJDIGE AANKOOPBELOFTE
= Verkoopoptie (put option)
1.2.1.2.3 WEDERKERIGE GEKRUISTE AANKOOP- VERKOOPBELOFTE
- Onroerend goed
- “voor-verkoop”
o Verplichting mee te werken aan not. Akte
- Koop: subjectief plechtig contract (voorstel boek 7)
Pagina 9 van 158
overeenkomsten
Prof. Maarten Dambre
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
ALGEMENE INFORMATIE
= Contracten die een specifiek statuut hebben in het oud BW
CURSUSMATERIAAL
- M. Dambre, Bijzondere overeenkomsten: de essentie, Brugge, die Keure, 2022, 580 p.
- Oud Burgerlijk Wetboek + boeken 1, 3, 5, 6 en 8 Burgerlijk Wetboek + Vlaams Woninghuurdecreet +
Woningbouwwet + Weens Koopverdrag → allemaal in codex privaatrecht (geen aanvullende
wetgeving meenemen)
- Ufora: juridische documentatie
o Rechtspraak
o Actualisering
o Lesopnames: één maand ter beschikking
ONDERWIJSMETHODE
Lesopnames, 1 maand online
Rechtspraak op voorhand bekijken
EVALUATIEMETHODE
Helft MPC (20 vragen): hogere cesuur
2 toepassingsvragen + 1 grotere casus
ONDERWIJSKUNDIGE BEGELEIDING
Dhr. Victor Godart, assistent ()
INHOUD
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
Contractvrijheid
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële
bestanddelen
Algemeen contractenrecht
Pagina 1 van 158
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
Het gaat over bijzondere rechtsregels die zich boven het algemeen contractenrecht zetten.
- Basisprincipe verbintenissenrecht: contractvrijheid
- MAAR: als je een contract sluit dat beantwoord aan de essentiële bestanddelen van een uitgewerkt
contract onder bijzondere overeenkomsten → dan moet je dit volgen en is je contractvrijheid beperkt
o = benoemde overeenkomst
▪ Indien dit in het BW staat: bijzondere overeenkomst
Doorwerking van bijzondere rechtsregels van benoemde overeenkomsten naar
onbenoemde overeenkomsten
Contractvrijheid
Herkwalificatie
Herkwalificatie
Onbenoemde overeenkomst Benoemde overeenkomst
Essentiële
bestanddelen
Doelstelling?
Bijzondere rechtsregels
Toepassing naar analogie
Algemeen contractenrecht
Wat is nu van belang betreffende deze essentiële bestanddelen? Dit wordt gebruikt om te
determineren/kwalificeren en komt dit overeen met een van de geregelde contracten
- Soms kan het dus zijn dat men moet herkwalificeren!!
- Als je feitenconstellatie voor je krijgt: determineren en kwalificeren!
WAT BRENGT DE TOEKOMST?
- De term gaat veranderen!!
o Bijzondere contracten i.p.v. bijzondere overeenkomsten
- Voorstel Boek 7 BW → bestaat nu nog niet
o Moeten we nog niet gebruiken maar soms verwijzingen want tegen dat we zijn afgestudeerd
zal dit wel bestaan, dus het kan handig zijn om hier iets van te weten.
BOEK 7. BIJZONDERE CONTRACTEN
- Commissie tot hervorming van het overeenkomstenrecht
- Wetsvoorstel van 16 april 2024 houdende invoeging van boek 7 “Bijzondere contracten” in het
Burgerlijk Wetboek, Parl.St. Kamer, 2023-2024, nr. 55-3971/001.
- Vier functies van het bijzondere contractenrecht:
o Interpretatieve functie: oplossingen bieden aan specifieke situaties
o Corrigerende functie: t.a.v. wat partijen hebben overeen gekomen en t.a.v. het algemeen
verbintenissenrecht
o Beschermende functie: van zwakkere partijen
o Faciliterende functie: het maakt het rechtsverkeer gemakkelijker
Pagina 2 van 158
,algemene informatie - Essentiële bestanddelen
Krachtlijnen wetsvoorstel
- (1) Vereenvoudiging: principe van zuinigheid van rechtsregels
- (2) Herstructurering
o Conformiteit is het basisidee voor alle koopstelsels
o Gemeenschappelijk regime dienstencontracten
- (3) Coherentie tussen verschillende benoemde contracten
o verbintenis tot conforme levering van een goed, komt zowel voor bij koop, huur als het
dienstencontract.
- (4) Rechtsvergelijkend perspectief
o Kooprecht; Weens Koopverdrag; Frans, Nederlands en Duits recht
Structuur wetsvoorstel
- Zeven titels, bevattende 198 wetsartikelen.
- Nummering artikelen: drie nummers (cf. boek 2). Het eerste nummer verwijst naar het boek, het
tweede naar de titel en het derde duidt het artikel aan.
- Modulair systeem, zodat er nog titels kunnen worden toegevoegd
Titel 1. Statuut en definities
- art. 7.1.1 principe van aanvullend karakter
Titel 2. Koop en ruil
Titel 3. Gebruikscontracten: huur en bruikleen
Titel 4. Dienstencontract
- Regime inzake gemeenrechtelijke dienstencontracten. 7.4.5-7.4.33
- Specifieke regels voor:
o lastgeving (7.4.34-7.4.46)
o bepaalde onroerende dienstencontracten (7.4.47-7.4.49)
▪ Afdeling 1 Dienstencontracten betreffende een onroerend bouwwerk
▪ Afdeling 2 Woningbouwcontract (inkanteling Wet Breyne en uitvoeringsbesluiten)
o hotelbewaargeving (7.4.50-7.4.57)
Titel 5. voorbehouden voor de lening van een vervangbaar goed
Titel 6. Kanscontracten: spel en weddenschap; lijfrente
Titel 7. Contracten met betrekking tot een geschil: sekwester en dading
Pagina 3 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
1 KOOP
1.1 ESSENTIËLE BESTANDDELEN
1.1.1 BEGRIP
= een wederkerig contract waarbij de ene partij (de verkoper) zich verbindt de eigendom van een goed aan de
andere partij (de koper) over te dragen tegen een prijs in geld.
- cf. de onvolledige omschrijving in art. 1582 oud BW
1.1.2 SOORTEN
Roerende goederen
- Koop bij gewicht, getal, maat art. 1585 oud BW
- Koop ad gustum art. 1587 oud BW
- Koop op proef art. 1588 oud BW
- Consumentenkoop art. 1649bis oud BW
- Digitale consumentenkoop art. 1701/2-1702/19 oud BW
- Verkoop op afbetaling art. I.9, 46° WER
- Verkoop op afstand art. I.8, 15° WER
Koop roerende goederen met internationaal aspect
- Weens Koopverdrag of CISG
- Gemeenschappelijk Europees kooprecht of CESL
Koop onroerend goed
- Koop op plan Woningbouwwet
1.1.3 ESSENTIËLE BESTANDDELEN
1. Eigendomsoverdracht
2. Tegen een prijs in geld
• niet een ander goed
• niet een dienst in natura
1.1.3.1 EIGENDOMSOVERDRACHT
1.1.3.1.1 PRINCIPE
art. 1583 oud BW + art. 3.14 §2 BW
- wanneer geschiedt eigendomsoverdracht? bij wilsovereenstemming over zaak en prijs
o geeft niet zoveel problemen voor RG
o bij OG ligt dit moeilijker: er komt zoveel kijken hierbij dat de notarissen hebben gezegd dat dit
geen goed systeem is. Als zij betrokken zijn gaan ze de eigendomsoverdracht uitstellen
▪ als partijen dit zonder notaris doen zal deze regel wel vaak blijven gelden
= Translatief karakter van een koop-verkoop
- = eigendom wordt overgedragen
Pagina 4 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
1.1.3.1.2 AFWIJKINGEN
Je wijkt af van het principe van eigendomsoverdracht bij wilsovereenstemming:
beding van eigendomsvoorbehoud
Conventioneel termijn: uitstel eigendomsoverdracht
- verkoop onroerend goed (cf. voorstel boek 7)
Aard zelf verkochte - Soortzaken: specificering
goed of - Alternatieve koop: keuze
overeenkomst - Toekomstige zaken: ontstaan
1.1.3.1.3 BELANG TIJDSTIP EIGENDOMSOVERDRACHT
Principe: met eigendom gaat risico over art. 5.80 BW
Afwijking
Conventioneel Je spreekt zelf iets onderling af
risico-overgang bij levering Is de koper een consument, dan zal het risico pas overgaan bij de levering.
aan consument (!!) Ter bescherming van de consument
Art. VI.44 WER
→ verplaatst het risico
Aanmaning
- Dan wijken we ook af van het basisprincipe
Faillissement: kan ook tot discussies leiden
Verkoper gaat Indien er nog geen eigendomsoverdracht was, zal die koper dat goed niet uit het
failliet faillissement kunnen halen
Goed is al geleverd maar nog niet betaald
Koper gaat beding eigendomsvoorbehoud
failliet - dan is de verkoper beschermd
- geldigheidsvoorwaarden: art. 69 Pandwet
1.1.3.1.4 EIGENDOMSOVERDRACHT EN DERDEN
titularis zakelijk recht is hij die bezit te goeder trouw, ongestoord en
roerende goederen ondubbelzinnig
- art. 3.28, § 1 BW
overschrijving op kantoor rechtszekerheid AAPD (hypotheekregister)
onroerende goederen - pas vanaf dat is gebeurd bent u eigenaar
- art. 3.30 BW
1.1.3.1.5 VERKOOP VAN ANDERMANS GOED
Zie goederenrecht!
Nietig t.a.v. koper art. 1599 oud BW
- Ex tunc
o Cass. 6 december 2007
o Voorbehoud voor verbintenissen aangegaan door koper (nutsvoorzieningen)
- Relatieve nietigheid
o Enkel in te roepen door de koper, zelfs al is hij te kwader trouw
- Schadevergoeding
o Enkel voor koper te goeder trouw
o Zelfs al is verkoper te goeder trouw
Pagina 5 van 158
,koop - Essentiële bestanddelen
Niet tegenwerpbaar aan werkelijke eigenaar art. 5.103 BW
- Kan het verkochte goed revindiceren
o Zal dus de koper aanvallen
Wel geldig zijn:
- Sterkmaking art. 5.106 BW
o = beloving dat je een contract zal sluiten met derde
o Zie verbintenissenrecht
- Verkoop soortzaken die verkoper nog zelf moet kopen
- Onverdeeld goed
o Je kan je onverdeeld aandeel verkopen
o MAAR: onder voorbehoud uitslag verdeling
1.1.3.2 DE KOOPPRIJS
1.1.3.2.1 BEGRIP: PRESTATIE IN GELD
Samengestelde contracten: absorptietheorie of cumultheorie art. 5.67, eerste lid BW
- Meestal absorptietheorie in RS
o = kijken wat het belangrijkste stuk is en dit gebruiken voor de kwalificatie
- Maar nieuw BW geeft voorrang aan cumultheorie
o = we gaan voor zover dit gaat de onderscheiden regels van het ene contract naast die van het
ander contract leggen
Zie verbintenissenrecht
1.1.3.2.2 KENMERKEN
Kenmerken van de prijs in geld:
- Prijs moet bepaald of bepaalbaar zijn
o Niet bepaalbaar: bv. schatting door deskundige zal de prijs bepalen, en die deskundige doet
zijn werk niet → dan heb je geen bepaalde of bepaalbare prijs
▪ Geen bepaalde of bepaalbare prijs => geen koop
o Bepaalbaar: afhankelijk laten stellen van de marktprijzen op dat moment
o Bepaald: specifiek vastgelegd
- Prijs moet ernstig zijn
- Prijs d.m.v. verwijzing
o marktprijs, dagprijs, voorwaarden andere klant,…
- Art. VI.3 WER: verplichte prijsaanduiding
LET OP - Koop op lijfrente art. 1974 oud BW: kanscontract
- Niet bepaalbaar op voorhand want je weet niet hoe lang die persoon zal leven → dit wordt niet
geregeld onder regime van koop, maand onder regime van kanscontract
Pagina 6 van 158
,koop - Geldigheidsvereisten
1.1.3.2.3 PRIJSBEPALING
a) door partijen
b) door derden
- art. 1592 oud BW
- koopovereenkomst is pas gesloten na uitvoering van de overeenkomst omtrent de bepaling van de
prijs door de derde
- lastgeving
c) door de overheid
- bv. voor brandstoffen → vooral economisch recht
1.1.4 KENMERKEN KOOPCONTRACT
Onder bezwarende titel Betaling prijs/eigendomsoverdracht
Wederkerig Elke partij moet iets doen
Consensueel Uitzondering
bv. ondertekening kredietovereenkomst door consument i.g.v. verkoop op
afbetaling art. VII.84 WER
1.2 GELDIGHEIDSVEREISTEN
Dit zijn de gewone geldigheidsvereisten van alle contracten → algemeen contractenrecht
Overzicht Art. 5.27 BW
- Vrije en bewuste toestemming (gaan we dieper op in)
- Bekwaamheid
- Bepaald en geoorloofd voorwerp
- Geoorloofde oorzaak
1.2.1 TOESTEMMING- WILSOVEREENSTEMMING
Akkoord over:
- essentiële elementen
o goed en koopprijs
- alle andere voor partijen substantiële elementen
o Plaats en tijdstip levering, betalingstermijn en -wijze, opschortende voorwaarde krediet
- Secundaire elementen
o Verdere onderhandeling mogelijk
o Toepassing aanvullend recht
o Bv. worden de gordijnen ook overgenomen bij verkoop huis? Moet nog niet direct
overeengekomen zijn
- Samentreffen aanbod en aanvaarding
Pagina 7 van 158
,koop - Geldigheidsvereisten
1.2.1.1 AANBOD EN AANVAARDING
1.2.1.1.1 AANBOD
= een vast en precies voorstel tot contracteren waarin alle voor de totstandkoming van de overeenkomst
onontbeerlijke elementen voorhanden zijn, zodat andere partij enkel hoeft te aanvaarden opdat overeenkomst
ontstaat
- Cass. 23 september 1969
- Gecodificeerd in Art. 5.19, eerste lid BW
Psychologisch element Materieel element
Definitieve bedoeling aanbieder om rechtsband te Essentiële bestanddelen
creëren/wil om gebonden te zijn i.g.v. aanvaarding - Hoofdverbintenissen en voorwerp van de
koop
Niet: voorafgaande onderhandelingen, Substantiële bestanddelen
intentieverklaring, gentlemen’s agreement, scherts, - Doorslaggevend voor toestemming partijen
prijslijst, catalogus, advertentie Immoweb
- Die hebben niet de bedoeling om te gelden
als een aanbod, die hebben de intentie om
aanbiedingen om te kopen uit te lokken
Veruitwendiging nodig
- Van het aanbod
Gevolg: verbindende kracht t.g.v. eenzijdige wilsuiting (Cass. 9 mei 1980)
- Gedurende een bepaalde en redelijke termijn
o Art. 5.19, eerste lid BW
- LET OP: Niet langer bindend na verstrijken termijn OF afwijzing die aanbieder heeft bereikt
o Art. 5.19, vierde lid BW
Intrekking mogelijk als bestemmeling nog niet is bereikt
Herroeping nadat bestemmeling is bereikt brengt aansprakelijkheid aanbieder mee
- Schadevergoeding - herstel in natura
1.2.1.1.2 AANVAARDING
Wil om het aanbod te aanvaarden
- Art. 5.20, eerste lid BW
Materieel element: hoofdbestanddelen
Onvoorwaardelijk
- Toevoeging voorwaarde of andere elementen = tegenaanbod
o Bv. ik aanvaard als er 10% van de prijs gaat
Kennisgeving
- Uitdrukkelijk of stilzwijgend
o handelsbetrekkingen, tussenpersonen, afwezigheid protest, uitvoering overeenkomst
- Rechtsfiguren die nog niet leiden tot wilsovereenstemming, maar die wel voorbereiden:
Pagina 8 van 158
, koop - Geldigheidsvereisten
1.2.1.2 RECHTSFIGUREN DIE NOG NIET LEIDEN TOT WILSOVEREENSTEMMING, MAAR DIE WEL
VOORBEREIDEN:
1.2.1.2.1 EENZIJDIGE VERKOOPBELOFTE
= Koopoptie (call option)
- Optiecontract: art. 5.25 BW
o Enkel toestemming begunstigde ontbreekt
- Eenzijdige verbintenis om te verkopen tegen bepaalde of bepaalbare prijs
o Is dus niet vrijblijvend
- Geen koop, geen eigendomsoverdracht
- Overdraagbaar door begunstigde
o Tenzij intuiti personae
- Onderscheid wederzijdse koopbelofte
o Is koop met eigendomsoverdracht
Termijn
- Altijd overeenkomen!!
- Geen termijn: verjaring (10 jaar)
o recht op terugtrekking
▪ tenzij in strijd met gemeenschappelijke wil, anders schadevergoeding
Aanvaarding = lichting van de optie
GEVOLGEN T.A.V. DERDEN
- Miskenning optie
o Art. 5.26, derde lid BW
o Indeplaatsstelling begunstigde
- Schadevergoeding
- Roerend goed in handen begunstigde
- Onroerend goed: tijdstip overschrijving
o Derde te kwader trouw
o Derde-medeplichtigheid aan contractbreuk
1.2.1.2.2 EENZIJDIGE AANKOOPBELOFTE
= Verkoopoptie (put option)
1.2.1.2.3 WEDERKERIGE GEKRUISTE AANKOOP- VERKOOPBELOFTE
- Onroerend goed
- “voor-verkoop”
o Verplichting mee te werken aan not. Akte
- Koop: subjectief plechtig contract (voorstel boek 7)
Pagina 9 van 158
