Samenvatting - Klinische praktijk - Endocrinologie

Pathologie Oorzaak Symptomen + onderzoek Behandeling
Diabetes insipidus  Afwezigheid ADH/niet-functionele
ADH-receptoren
o V urine: 1 à 2 L  20L/dag
Hyperthyroïdie (7%)  Overmatige hormoonproductie  ↑ metabolisme  Medicatie
o Meer eetlust, vermagering, (antithyreoïdea/thyreostatica)
 Ziekte Graves-Basedow (70%) overmatig zweten, o Remmen productie T3 en T4 :
o AL tgn. cellen schildklier vermoeidheid, hartkloppingen, strumazol
o AL binden op TSH-receptor  ↑ nervositas, haaruitval, diarree o Na reserves : levothyroxine
productie schildklierhormoon o Uitpuilende ogen (exoftalmie) » Block & replace therapie
 Multinodulair struma (10-15%)  Radioactief jood
o Schildklierzwelling + evt. Diagnose: o Vernietigen actieve delen
kropgevoel (oudere leeftijd)  Bloedonderzoek: T3, T4 & TSH schildklier dr. inw. Bestraling
 Toxisch adenoom (zeldzaam) bepalen  Chirurgie
o Ongeremd T3/T4 pro. onafh. TSH  Labotesten: AL bepalen o Hemi-/totale thyroïdectomie
 ↑ productie TSH/↑ hCG (≈ TSH)  Echografie hals » Vergrote schildklier met
slikklachten/esthetische
Hyperthyroïdie zonder thyreotoxicose hinder
 Overdosering oraal » Complicatie: heesheid
schildklierhorm.: levothyroxine (T4) » Ca2+-gehalte opvolgen
 Thyroïditis: ontsteking schildklier dr. o Orale levothyroxine
virus/auto-immuunziekte  destr.
schildklierweefsel  ↑
schildklierhormoon
 Bijwerking GM: amiodaron, lithium
Hypothyroïdie (7%)  Tekort schildklierhormoon  ↓ metabolisme
o Minder eetlust,
 Ziekte v. Hashimoto gewichtstoename, koude-
o Chro. auto-immune thyroïditis intolerantie, vermoeidheid,
 destr. schildklierfollikels concentratiestoornissen,
 Subacute thyroïditis vd. Quervain apathie, droog haar, broze
o Na virale inf. nagels, constipatie
o Pijn + uitstraling oren, koorts, ↑
ontstekingsparameters Diagnose:
 Silentieuze thyroïditis  Bloedonderzoek: T3, T4 & TSH
o Auto-immuunlijden bepalen

1

, o Vrouwen: na bevalling  Labotesten: AL bepalen
 Jodiumgebrek (jodering zout) Echografie hals
 Iatrogeen
o Overdosering thyreostatica
o Na behandeling radioactief jood
o Na partiële/totale
thyroïdectomie
o GM: amiodaron, lithium
 Congenitaal (aangeboren)
o Afwezige/onvoldoende
werkzame schildklier
o Groeiachterstand, ↓ leerverm.
Hypoparathyroïdie  (Per ongeluk) verwijderen  Tintelingen thv handen & mond  Calcium & vitamine D
1/meerdere bijschildklieren  Hypocalciëmie  spasmen  (cholecalciferol)
o Totale thyroïdectomie totale kramp spieren (tetanie)
 Auto-AL
o Destructie bijschildklier
Hyperparathyroïdie  Overmatige secretie PTH  Concentratiestoornissen, sufheid  Aanpakken onderliggende oorzaak
 Primaire HPT: hyperplasie  Coma  Goede hydratatie
1/meerdere bijschildklieren  Braken, constipatie, polyurie,
 Secundaire HPT: te laag Ca2+- polydipsie
gehalte in bloed o Risico! Dehydratatie &
o Nierinsufficiëntie nierinsufficiëntie
o Intestinale malabsorptie  Lange termijn: urinestenen,
o Vit D tekort botontkalking (osteoporose)
o Chr. gebruik lisdiuretica
(furosemide)
Syndroom van Cushing  ↑ cortisolspiegel in bloed  Vetredistributie  Afh. v. onderliggende oorzaak
o Iatrogeen o Centrale adipositas  Chirurgische resectie
» Inname corticosteroïden o Moon face (vollemaansgezicht) adenoom/carcinoom
(methylprednisolone) vr. o Buffalo hump (vetophoping rug)  Inhibitie vd. synthese v.
inflammatoire  Striae glucocorticosteroïden mbv.
aandoeningen/na  Vermoeidheid + verstoring ketoconazol
orgaantransplantatie dag/nacht ritme
» Langdurig gebruik  ↓ spierkracht door spierafbraak
inhalatiecorticosteroïden (spieratrofie)
2