Psychologie van de levensloop
Inhoud
Table of Contents
Hoofdstuk 1: terreinverkenning....................................................................1
1.2.4 het lijnmodel.................................................................................7
1.2.5 poging tot synthese......................................................................8
1.3 factoren die ontwikkeling sturen.........................................................8
1.3.1 rol van de erfelijkheid...................................................................8
1.3.2 invloeden vanuit het milieu........................................................10
1.3.3 interacties tussen erfelijkheid en milieu.....................................11
1.3.4 zelfsturing als derde factor.........................................................11
Hoofdstuk 1: terreinverkenning
1.1 korte historiek
Levenslooppsychologie ontstond pas in 2e helft van negentiende eeuw.
Gedrag: zichtbaar handelen, maar ook de wijze waarop mensen zichzelf en
de wereld waarnemen, hoe ze denken en fantaseren en welke gevoelens
en verlangens ze daarbij ervaren.
1.1.1verre voorgeschiedenis
Voedingsbodem bestaat uit spontane vragen en stukjes inzichten die
mensen opdoen bij hun alledaagse bezigheden.
Door veelvuldige ervaringen ontstaan denkbeelden over hoe de wereld in
elkaar zit.
Voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie:
Ook de veranderingen die zich doorheen de verschillende levensfasen
voordoen in het gedrag van mensen, gaven aanleiding tot het ontstaan
van zeer uiteenlopende inzichten en beweringen over wat typisch heet te
zijn voor bepaalde leeftijden. Vele daarvan zijn in de loop der tijden deel
, gaan maken van het gewone taalgebruik. ‘kinderlijke fantasie’, ‘wijsheid
der jaren’, ‘jeugdige overmoed’.
Welke factoren sturen de ontwikkeling aan:
- nativisten: mens uiteindelijk ontwikkelen tot wat de natuur ons heeft
meegegeven (nature)
- empiristen: nadruk op de rol van ervaring en opvoeding, ieder kind
kan nog alle kanten uit. (nurture)
nature-nurture-debat:
- nature: voor natuurlijke aanleg die je meekrijgt bij de bevruchting
- nurture: voor alle invloeden – zowel fysieke als psychosociale – die
daar nadien op inwerken
1.1.1start van de ‘genetische’ psychologie
In de 18e eeuw, maar vooral in de 19e eeuw
Babybiografieën: min of meer systematische basis aantekeningen over
de vorderingen in het gedrag van hun eigen kinderen.
Observeren -> vrij boze gegevens – erg subjectieve aantekeningen over
de ontwikkeling van slechts één of hooguit een paar kinderen – nieuw was
dat men zich bij zijn oordeelsvorming baseerde op een meer
systematische observatie van het gedrag.
Laatste kwart v/d 19e eeuw
Wetenschappelijke theorievorming: aantonen tussen het ontstaan van
de verschillende levensvormen en de manier waarop een individu zich
ontwikkelt.
Aanleiding tot recapitulatietheorie
Recapitulatietheorie: opvatting als zou de ontogenese, dat is de
ontwikkeling van ieder individu apart, een versnelde recapitulatie of
herhaling zijn van de fylogenese, de evaluatie van primitieve naar meer
gecompliceerde levensvormen.
- M.a.w de ontogenese is een versnelde herhaling van de fylogenese
waarbij de ontogenese staat voor de ontwikkeling van het individu
en de fylogenese voor de evolutie van de menselijke soort
- De recapitulatietheorie was van oordeel dat de opeenvolgende
stadia van de prenatale ontwikkeling parallel lopen met de
ontwikkeling van de verschillende levensvormen op aarde
Ontogenese: de groei (verandering in omvang) en ontwikkeling
(verandering in vorm) van een organisme.
Inhoud
Table of Contents
Hoofdstuk 1: terreinverkenning....................................................................1
1.2.4 het lijnmodel.................................................................................7
1.2.5 poging tot synthese......................................................................8
1.3 factoren die ontwikkeling sturen.........................................................8
1.3.1 rol van de erfelijkheid...................................................................8
1.3.2 invloeden vanuit het milieu........................................................10
1.3.3 interacties tussen erfelijkheid en milieu.....................................11
1.3.4 zelfsturing als derde factor.........................................................11
Hoofdstuk 1: terreinverkenning
1.1 korte historiek
Levenslooppsychologie ontstond pas in 2e helft van negentiende eeuw.
Gedrag: zichtbaar handelen, maar ook de wijze waarop mensen zichzelf en
de wereld waarnemen, hoe ze denken en fantaseren en welke gevoelens
en verlangens ze daarbij ervaren.
1.1.1verre voorgeschiedenis
Voedingsbodem bestaat uit spontane vragen en stukjes inzichten die
mensen opdoen bij hun alledaagse bezigheden.
Door veelvuldige ervaringen ontstaan denkbeelden over hoe de wereld in
elkaar zit.
Voorwetenschappelijke ontwikkelingspsychologie:
Ook de veranderingen die zich doorheen de verschillende levensfasen
voordoen in het gedrag van mensen, gaven aanleiding tot het ontstaan
van zeer uiteenlopende inzichten en beweringen over wat typisch heet te
zijn voor bepaalde leeftijden. Vele daarvan zijn in de loop der tijden deel
, gaan maken van het gewone taalgebruik. ‘kinderlijke fantasie’, ‘wijsheid
der jaren’, ‘jeugdige overmoed’.
Welke factoren sturen de ontwikkeling aan:
- nativisten: mens uiteindelijk ontwikkelen tot wat de natuur ons heeft
meegegeven (nature)
- empiristen: nadruk op de rol van ervaring en opvoeding, ieder kind
kan nog alle kanten uit. (nurture)
nature-nurture-debat:
- nature: voor natuurlijke aanleg die je meekrijgt bij de bevruchting
- nurture: voor alle invloeden – zowel fysieke als psychosociale – die
daar nadien op inwerken
1.1.1start van de ‘genetische’ psychologie
In de 18e eeuw, maar vooral in de 19e eeuw
Babybiografieën: min of meer systematische basis aantekeningen over
de vorderingen in het gedrag van hun eigen kinderen.
Observeren -> vrij boze gegevens – erg subjectieve aantekeningen over
de ontwikkeling van slechts één of hooguit een paar kinderen – nieuw was
dat men zich bij zijn oordeelsvorming baseerde op een meer
systematische observatie van het gedrag.
Laatste kwart v/d 19e eeuw
Wetenschappelijke theorievorming: aantonen tussen het ontstaan van
de verschillende levensvormen en de manier waarop een individu zich
ontwikkelt.
Aanleiding tot recapitulatietheorie
Recapitulatietheorie: opvatting als zou de ontogenese, dat is de
ontwikkeling van ieder individu apart, een versnelde recapitulatie of
herhaling zijn van de fylogenese, de evaluatie van primitieve naar meer
gecompliceerde levensvormen.
- M.a.w de ontogenese is een versnelde herhaling van de fylogenese
waarbij de ontogenese staat voor de ontwikkeling van het individu
en de fylogenese voor de evolutie van de menselijke soort
- De recapitulatietheorie was van oordeel dat de opeenvolgende
stadia van de prenatale ontwikkeling parallel lopen met de
ontwikkeling van de verschillende levensvormen op aarde
Ontogenese: de groei (verandering in omvang) en ontwikkeling
(verandering in vorm) van een organisme.
