Samenvatting VLEI - Groepsdynamica

GROEPSDYNAMICA
Inleiding
Het ontstaan van groepsdynamica
Psychologische benadering
Gedrag
= een individueel verschijnsel: persoonlijke motieven, gevoelens, gedachten,
opvattingen enz. komen van binnenuit het individu en sturen ons gedrag aan.
 MAAR: ook de (sociale) omgeving beïnvloedt het gedrag.
o Ieder mens is sterk sociaal bepaald door de groepen waartoe hij
vroeger behoord heeft, zoals ouderlijk gezin, of van de groepen
waarvan hij op dit moment deel uitmaakt.
 We hebben anderen, dus de primaire groepen, vooral nodig om tot
persoonlijkheidsontwikkeling te komen.
Sociologische benadering
Groepsdynamica
= studie van het gedrag van mensen in kleine groepen: komt het gedrag voort
uit het individu of is de dynamiek in groep bepalend?
 Veel menselijk gedrag kan beter begrepen worden door aandacht voor de
groepen waarin dat gedrag plaatsvindt.
 Groep wordt gezien als een bouwsteen van de maatschappij.

Groep
Omschrijving ‘groep’
= geen enkelvoudige definitie
Mogelijke definities
 Een groep is meer dan de optelsom van de individuen.
 Een groep kan meer presteren dan de optelling van de krachten van
individuen.
 In een groep kan je elkaars krachten versterken.
 Een groep beïnvloedt het gedrag en de ontwikkeling van de deelnemers.
Processtructuren
= 4 processtructuren
 Normen: duidelijke richtlijnen hoe men zich moet gedragen in een groep,
opgelegd door de groepsleden of van een autoriteit.
o Soms opgelegd door de groep: bv. ‘wie een 2 e keer laatkomt,
trakteert’.
o Soms opgelegd door bv. een docent: ‘er mogen vragen gesteld
worden, maar pas nadat de uitleg is gegeven’.
 Interactie: observeren, praten, leren van elkaar.
o Verbaal, non-verbaal, emotioneel enz.

, o Er is regelmatige interactie nodig om een groep functioneel te
houden.
 Structuren en rollen: rollen enz. die opgenomen en voorgelegd worden.
 Cohesie of verbondenheid: de samenhang tussen de groepsleden.
o Een sterke cohesie heeft een grotere invloed: meer plezier en
tevredenheid, meer zelfvertrouwen en minder angst.
o Wij-gevoel
o Bij gebrek aan cohesie verlaten individuen de groep sneller.

Kenmerken van een groep volgens Sprott en Shaw
Directe = verzameling van individuen die in een bepaalde context
contactsituati meer interactie hebben met elkaar dan met anderen
e daarbuiten.
Groepsbewust = lid zijn van een groep maakt deel uit van je identiteit.
zijn
Motivatie = lid worden vanuit een persoonlijk belang of behoefte.
Doelstelling = lid worden om een gemeenschappelijk doel te bereieken.
- Het bereiken van dit doel levert een positieve ervaring
voor groepsleden op.
- De groepsleden gaan met een bepaalde bedoeling om
met elaar.
Structuur = structurele elementen zoals rol- en statusrelaties,
groepswaarden en normen, machtsrelaties enz.
Interdepentie = wederzijdse betrokkenheid: één gebeurtenis die een
invloed heeft op één groepslid of subgroep, heeft weerslag op
alle andere groepsleden.
Interactie = een bepaalde activiteit van iemand die gestimuleerd wordt
door de activiteit van iemand anders, ongeacht wat deze
activiteiten inhouden.

Soorten groepen
Primaire en secundaire groepen
 Primaire groepen: bevredigen onze sociaal-emotionele behoeften.
o Bv. vriendengroepen.
 Secundaire groepen: komen tegemoet aan onze belangen en rationele
behoeften.
o Bv. werkgroepen.

Trainingsgroepen en therapiegroepen
 Trainingsgroep: ontwikkelen van vaardigheden en competenties.
o Vast programma
o Sturend leiderschapsstijl
o Directief
 Therapiegroep: zelfonthulling en beter worden.
o Volgend leiderschapsstijl
o Stimulerend