IRP KIRSTEN VAN LANDUYT
LES 1: INLEIDING IRP
1 INLEIDING
/
2 SITUERING IRP
SPECTRUM VAN RESTAURATIEVE TANDHEELKUNDE
RESTAURATIEVE TANDHEELKUNDE
• Herstel van het gebit bij:
1. Tandweefselverlies à restauraHes (zit vast, subs.tuten om stuk of hele tand te vervangen)
2. Tandverlies à restauraHes en/ of prothesen (zit los in de mond)
• RestauraHeve behandelingen moeten gebaseerd zijn op:
1. Wens van de paHënt
- Probleem estheHek (meestal)
- Verstoorde funcHe (te weinig kauwcomfort)
2. Voorkomen van toekomsHge problemen of schade
- Bv. Progressieve tandschade voorkomen, beperken risico op fractuur
- àsoms ingrijpen zonder wens van paHënt, als we ervoor willen zorgen dat resterende tanden niet
verder beschadigd worden.
1
,3 KLINIEK EN ONDERZOEK IRP à MA-NA-MA RESTUARATIEVE TANDHEELKUNDE
4 RESTAURATIES EN TERMINOLOGIE
Restaura3e: vast à ofwel DIRECT of INDIRECT
Prothese: uitneembaar à alHjd INDIRECT
è Wanneer er schade onstaat of de gebitsfuncHe verstoord wordt, kunnen kuns[oestellen compenseren
4.1 TANDWEEFSELVERLIES
Oorzaak: cariës, trauma, slijtage
4.1.1 DIRECTE RESTAURATIES: COMPOSIET, GLASIONOMEER (MINDER DUURZAAM), (AMALGAAM)
Voordeel: minimaal invasief, goedkoop want direct, snel + tandsparend à makkelijkst en goedkoopst
Nadeel: duurzaamheid vooral wanneer weinig tandweefsel overblij^, estheHek niet alHjd ideaal à de glans
vermindert, techniekgevoelig, minder sterkt igv hoge krachten
4.1.2 PARTIEEL ADHESIEVE KRONEN (PAK): PORSELEIN, METAAL, COMPOSIET
Voordeel: mooiere anatomie kan verkregen worden, knobbeloverkapping, porselein (estheHscher en duurzamer dan
composiet) à Je kan het uit de mond ontwerpen
Nadeel: Duur (tandtechnicus), meer weefselverlies door niet-
retenHeve caviteiten, meerdere zi_jden nodig à Niet meer
tandsparend!
inlays, onlays/ overlays (semi-direct of indirect), veneers of facings à PAK: moet al.jd gekleefd
worden met composietcement: al.jd hierop rusten om goed vast te kleven
• Inlay:
- Indirecte intracoronale restauraHe zonder overkappen of vervangen van cuspiden. Alle occlusale contacten in
centrische posiHe en bij protrusieve en laterale bewegingen worden geleid door de eigen cuspiden van de
tand.
- Zelfde indicaHegebied als vullingen; bieden weinig meerwaarde
tov vulling; extra weefselverlies omwille van niet-retenHeve
caviteit à niet veel indica.es voor inlay!!
• Onlay (of overlay): overkapt de knobbels
- Meer weefselverlies
- Houdt de knobbels bijeen → endodonHsch behandelde tanden, verzwakte tanden
2
,4.1.3 KROON (‘SOLITAIRE KROON’): METAAL, METAAL+OPBAKPORSELEIN (BASIS), KERAMISCHE BASIS +
PORSELEIN, VOLLEDIG KERAMISCH (MONOLITHISCH)
Voordeel: volledig omva[end → duurzaamheid, estheHsch duurzaam
Nadeel: duur (tandtechnicus), veel weefselverlies, meerdere zi_jden, estheHek afankelijk van gebruikte
basismateriaal
Opmerkingen
1) Cementspleet:
- Type cement: maakt niet veel uit, MAAR liefst geen composietcement bij
kroon, moeilijk afzonderen met rubberdam
- Standaard materiaal = GI
- Typisch spleet van 40micrometer (soms meer), BEHALVE thv randen van de
kroon: daar willen we zo weinig mogelijk cement! (<120 micrometer nemen
we aan)
- Dikte cementspleet: bepaalt of de kroon naar boven zal komen
2) Voorwaarde : overblijvende wortel moet van voldoende goede kwaliteit zijn à goede endodonHsche
restauraHe is absoluut nodig
4.2 TANDVERLIES
4.2.1 UITNEEMBARE PROTHESEN
3
, Volledig edentaat
Volledige prothese (V.P.)
• Na extracHe à verdere kaakresorpHe (involuHe) (Zeker bij grotere zones van ontbrekende tanden + up die op het
bot duwt!)
• Niet voor elkeen aanvaardbaar
• ‘Oral cripple’ Soms serieus gemu.leerde monden!
• EvoluHe edentaten: Totaal aantal edentate paHënten neemt geleidelijk af in de westerse populaHe. Oudere
paHënten behouden hun tanden (parHeel) langer. Het aantal ouderen neemt evenwel sterk toe. (studie)
à Hierdoor zal het absolute aantal totaal edentaten de volgende 20j. (nog) niet afnemen.
Par3eel edentaat
Uitneembare par7ële prothese (P.P.)
- Gegoten framebasis (CrCo (Au/Ti) ter vervanging van tanden en
alveolaire kam
o Frameprothese
o Frameprothese in combinaHe met restauraHe (kroon)
o Frameprothese in combinaHe met restauraHe én
a[achementen
- IndicaHe voor het gebruik van a[achementen = estheHek
- Hogere parodontale belasHng tov vaste restauraHes in dezelfde mondhygiëne omstandigheden; enkel indien
geen plaque, zelfde uitkomst als vast herstel (maar wie is totaal plaque-vrij?)
- Grote reducHe kauwcomfort
Overkappingsprothese (O.P.)
- Vnl in de OK! (de onderkaak vertoont 4x meer resorpHe ivm de bovenkaak)
- Voordelen bij het behouden van tandwortels:
o KaakresorpHe sterk afgenomen (8 x meer over 5 jaar ivm UVP [Crum & Rooney, ’78])
o Behoud van propriocepHe
o GunsHgere fysiologische belasHng
o Méér “gevoel” met de prothese
o Meer stabiliteit ivm UVP
o Betere acceptaHe ivm UVP
- MAAR: PROBLEMEN met overkappingsprothese op tanden:
o CARIES EN PARODONTALE AANDOENINGEN
- R/ MH-moHvaHe en -instrucHe + dagelijks 0,2% CHX gel appliceren
4
LES 1: INLEIDING IRP
1 INLEIDING
/
2 SITUERING IRP
SPECTRUM VAN RESTAURATIEVE TANDHEELKUNDE
RESTAURATIEVE TANDHEELKUNDE
• Herstel van het gebit bij:
1. Tandweefselverlies à restauraHes (zit vast, subs.tuten om stuk of hele tand te vervangen)
2. Tandverlies à restauraHes en/ of prothesen (zit los in de mond)
• RestauraHeve behandelingen moeten gebaseerd zijn op:
1. Wens van de paHënt
- Probleem estheHek (meestal)
- Verstoorde funcHe (te weinig kauwcomfort)
2. Voorkomen van toekomsHge problemen of schade
- Bv. Progressieve tandschade voorkomen, beperken risico op fractuur
- àsoms ingrijpen zonder wens van paHënt, als we ervoor willen zorgen dat resterende tanden niet
verder beschadigd worden.
1
,3 KLINIEK EN ONDERZOEK IRP à MA-NA-MA RESTUARATIEVE TANDHEELKUNDE
4 RESTAURATIES EN TERMINOLOGIE
Restaura3e: vast à ofwel DIRECT of INDIRECT
Prothese: uitneembaar à alHjd INDIRECT
è Wanneer er schade onstaat of de gebitsfuncHe verstoord wordt, kunnen kuns[oestellen compenseren
4.1 TANDWEEFSELVERLIES
Oorzaak: cariës, trauma, slijtage
4.1.1 DIRECTE RESTAURATIES: COMPOSIET, GLASIONOMEER (MINDER DUURZAAM), (AMALGAAM)
Voordeel: minimaal invasief, goedkoop want direct, snel + tandsparend à makkelijkst en goedkoopst
Nadeel: duurzaamheid vooral wanneer weinig tandweefsel overblij^, estheHek niet alHjd ideaal à de glans
vermindert, techniekgevoelig, minder sterkt igv hoge krachten
4.1.2 PARTIEEL ADHESIEVE KRONEN (PAK): PORSELEIN, METAAL, COMPOSIET
Voordeel: mooiere anatomie kan verkregen worden, knobbeloverkapping, porselein (estheHscher en duurzamer dan
composiet) à Je kan het uit de mond ontwerpen
Nadeel: Duur (tandtechnicus), meer weefselverlies door niet-
retenHeve caviteiten, meerdere zi_jden nodig à Niet meer
tandsparend!
inlays, onlays/ overlays (semi-direct of indirect), veneers of facings à PAK: moet al.jd gekleefd
worden met composietcement: al.jd hierop rusten om goed vast te kleven
• Inlay:
- Indirecte intracoronale restauraHe zonder overkappen of vervangen van cuspiden. Alle occlusale contacten in
centrische posiHe en bij protrusieve en laterale bewegingen worden geleid door de eigen cuspiden van de
tand.
- Zelfde indicaHegebied als vullingen; bieden weinig meerwaarde
tov vulling; extra weefselverlies omwille van niet-retenHeve
caviteit à niet veel indica.es voor inlay!!
• Onlay (of overlay): overkapt de knobbels
- Meer weefselverlies
- Houdt de knobbels bijeen → endodonHsch behandelde tanden, verzwakte tanden
2
,4.1.3 KROON (‘SOLITAIRE KROON’): METAAL, METAAL+OPBAKPORSELEIN (BASIS), KERAMISCHE BASIS +
PORSELEIN, VOLLEDIG KERAMISCH (MONOLITHISCH)
Voordeel: volledig omva[end → duurzaamheid, estheHsch duurzaam
Nadeel: duur (tandtechnicus), veel weefselverlies, meerdere zi_jden, estheHek afankelijk van gebruikte
basismateriaal
Opmerkingen
1) Cementspleet:
- Type cement: maakt niet veel uit, MAAR liefst geen composietcement bij
kroon, moeilijk afzonderen met rubberdam
- Standaard materiaal = GI
- Typisch spleet van 40micrometer (soms meer), BEHALVE thv randen van de
kroon: daar willen we zo weinig mogelijk cement! (<120 micrometer nemen
we aan)
- Dikte cementspleet: bepaalt of de kroon naar boven zal komen
2) Voorwaarde : overblijvende wortel moet van voldoende goede kwaliteit zijn à goede endodonHsche
restauraHe is absoluut nodig
4.2 TANDVERLIES
4.2.1 UITNEEMBARE PROTHESEN
3
, Volledig edentaat
Volledige prothese (V.P.)
• Na extracHe à verdere kaakresorpHe (involuHe) (Zeker bij grotere zones van ontbrekende tanden + up die op het
bot duwt!)
• Niet voor elkeen aanvaardbaar
• ‘Oral cripple’ Soms serieus gemu.leerde monden!
• EvoluHe edentaten: Totaal aantal edentate paHënten neemt geleidelijk af in de westerse populaHe. Oudere
paHënten behouden hun tanden (parHeel) langer. Het aantal ouderen neemt evenwel sterk toe. (studie)
à Hierdoor zal het absolute aantal totaal edentaten de volgende 20j. (nog) niet afnemen.
Par3eel edentaat
Uitneembare par7ële prothese (P.P.)
- Gegoten framebasis (CrCo (Au/Ti) ter vervanging van tanden en
alveolaire kam
o Frameprothese
o Frameprothese in combinaHe met restauraHe (kroon)
o Frameprothese in combinaHe met restauraHe én
a[achementen
- IndicaHe voor het gebruik van a[achementen = estheHek
- Hogere parodontale belasHng tov vaste restauraHes in dezelfde mondhygiëne omstandigheden; enkel indien
geen plaque, zelfde uitkomst als vast herstel (maar wie is totaal plaque-vrij?)
- Grote reducHe kauwcomfort
Overkappingsprothese (O.P.)
- Vnl in de OK! (de onderkaak vertoont 4x meer resorpHe ivm de bovenkaak)
- Voordelen bij het behouden van tandwortels:
o KaakresorpHe sterk afgenomen (8 x meer over 5 jaar ivm UVP [Crum & Rooney, ’78])
o Behoud van propriocepHe
o GunsHgere fysiologische belasHng
o Méér “gevoel” met de prothese
o Meer stabiliteit ivm UVP
o Betere acceptaHe ivm UVP
- MAAR: PROBLEMEN met overkappingsprothese op tanden:
o CARIES EN PARODONTALE AANDOENINGEN
- R/ MH-moHvaHe en -instrucHe + dagelijks 0,2% CHX gel appliceren
4
