IRP Bart Van Meerbeek
LES 1: ADHESIEF GEKLEEFDE PARTIËLE KROONRESTAURATIES
1. MATERIALEN VOOR POSTERIOR TANDRESTAURATIES
• RestauraHematerialen voor de posterieure regio:
- Amalgaam.
- Composiet.
- In/on- en overlays in goud.
- Par3ële kroonrestaura3es in keramiek (of composiet).
- Volkeramische kroonrestauraHes.
- Metaal-keramische kroonrestauraHes
• Voorbeeld par.ële kroonrestaura.e in lithium-disilicaat glaskeramiek dia 11 – 17
• Primescan kan je gebruiken voor digitale afdrukken:
- Snelle camera
- In 2 min afdruk van BK en OK
2. SOORTEN KERAMIEK
Heterogene keramieken Homogene keramieken
• Matrix (amorf) • (of enkel matrix)
• Kristal inclusies • Of enkel kristal inclusies
2.1 HETEROGENE KERAMIEKEN: MATRIX (AMORF) MET KRISTALINCLUSIES
2.1.1 VERSTERKT VELDSPAATPORSELEIN: 90 OF 120 MPA
• Glasmatrix
• Kristalinclusies: alumina en leuciet
• Meest estheHsch, maar ook het zwakste.
• IndicaHe: enkel intra-coronale restauraHes.
• Is lichtdoorlaatbaar: lichtuitharding cement.
• De blokjes hebben een kleurgradiënt ⇒ natuurlijke look.
• = ‘veneering ceramics’
o = meest estheHsch, maar zwakst
• CAD-CAM blokjes
2.1.2 GLASKERAMIEK
leuciet-versterkt glaskeramiek lithium-disilicaat glaskeramiek zirconia-versterkt lithium-disilicaat
glaskeramiek
Empress, Ivoclar Vivadent Empress II, eMax, Ivoclar Vivadent Celtra Duo, Dentsply, Suprinity, Vita
170 MPa 320 MPa 370 MPa
cave: randchipping Deels gesinterd of volledig
gesinterde blokken. De gedeeltelijk
gesinterde blokken zijn
mechanisch polijsten gemakkelijker te slijpen en nemen
glazuurbakken na bakken nog in MPa toe.
adhesieve bevesHging Minder
kroon, veneer, inlay, onlay translucent.
115
,2.1.3 GLAS-GEÏNFILTREERD KERAMIEK: IN-CERAM, VITA
• Coping only
• Matrix by slip casHng (poreus, vaste-fase sinteren)
• Inclusies door glas-infiltraHe (lathanum glass)
In-Ceram alumina in-Ceram spinell In-Ceram zirconia
Al2O3 MgAl2O4 Al2O3/ZrO2
400 MPa 300 MPa 500 MPa
Matrix via slipcasHng en inclusie Matrix via slipcasHng en inclusie Matrix via slipcasHng en inclusie
door glasinfiltraHe door glasinfiltraHe door glasinfiltraHe
EstheHek ↑, sterkte ↓
2.2 HOMOGENE KERAMIEKEN
(Of alleen matrix) of alleen kristalinclusies à niet voor parHële kronen
2.2.1 DENS GESINTERD ALUMINA (AL2O3): 700 MPA
• In-ceram AL cubes (Vita)
• Procera AllCeram (Nobel Biocare)
2.2.2 DENS GESINTERD ZIRCONIA (ZRO2): 900-1000 MPA
Bi-layered restauraHe Mono-layered = monolithisch
• Risico op chipping. • Full-contour monolythisch zirconium
• Soorten: • Hoe hoger translucenHe, hoe lager doorbuigsterkte (MPa).
o Aadva • Soorten:
o In-ceram YZ-cubes o IniHal Zirconia standard translucency: 3Y-TZP (3 mol% Y2O3)
o Lava = 1ste generaHe (veel te wit)
o Procera Zirconia o IniHal Zirconia high translucency: 3Y-TZP (3 mol% Y2O3)
o ZirCad = 2de generaHe
o IniHal Zirconia ultra-high tranlucency: 5Y-PSZ (5 mol% Y2O3)
= 3de generaHe
Þ TZP: tetragonaal zirconia polykristal
Þ PSZ: parHeel gestabiliseerd zirconia
o Later toegevoegd: 5Y-TZP/PSZ
o 4Y-PSZ = 4de generaHe
o Katana Zirconia (Kuraray Noritake): met een kleurgradiënt. = 5de G
o Prime e.max: met kleurgradiënt èn gradiënt in samenstelling.
Vb vanaf dia 71
116
,2.3 OVERZICHT DBS VAN DENTAAL KERAMIEK
Versterkt veldspaatporselein 90 MPa
Versterkt veldspaatporselein CAD/CAM 120 MPa
Al2O3 versterkt keramiek
• Jacket crown 120 MPa
- Aluminium-geopHmaliseerd porselein (Hi-ceram) 150 MPa
- Glas-geïnfiltreerd keramiek (‘In-Ceram’)
• Aluminium-houdend (‘In-Ceram Alumina’) 400 MPa
• Magnesium/aluminium-houdend (‘In-Ceram Spinell’) 300 MPa
• Aluminium/zirconium-houdend (‘In-Ceram Zirconia’) 500 MPa
- Dens gesinterd alumina 700 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 3Y-TZP 900-1000 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 5Y-TZP 500-600 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 4Y-TZP 750 MPa
Glaskermiek
- Mica-versterkt gietbaar glaskeramiek (‘Dycor’) 150 MPa
- Hi[e-geperst leuciet-versterkt glaskeramiek (‘Empress’) 170 MPa
- Calciumfosfaat-houdend glaskeramiek (‘Cerapearl’) 150 MPa
- Lithium-disilicaat glaskeramiek 320 MPa
- Zirconia-versterkt lithium-silicaat glaskeramiek 370 MPa
3. WAAROM PARTIËLE OMSLIJPING/SEMI-DIRECTE OF INDIRECTE TECHNIEK?
Voordelen Nadelen
• Minimaal invasief: weefselsparend tov kroon. • Tijdrovend, Arbeidsintensief, meer dan 2 lange
• Behoud van vitaliteit. zi_jden.
• Betere controle van tandanatomie. • Techniekgevoelige cementeerprocedure.
• Bji serie-caviteiten. • Invasiever dan directe composietrestauraHe.
• Uitgebreide overkapping. • Niet mogelijk Hjdelijk te plaatsen.
• Controleerbare RA. • Occlusale/approximale correcHe is moeilijk.
• OpHmale estheHek. • Minder geschikt bij avitale elementen (want
• Minder polymerisaHekrimp. fractuur)
• Goede contactpunten.
• Duurzaam, sterk, slijtvast.
• Parodontaal vriendelijk.
• BiocompaHbel.
117
, 4. TECHNIEK PARTIËLE RESTAURATIES
1ste zi_jd à labo fase à 2de zi_jd
4.1 KAVITEITSPREPARATIE (1 S T E ZITTIJD)
KLASSIEKE CAVITEITSPREPARATIE
Intern afgerond, geen bevels
STAP 1: analyse van de te restaureren tand
• groo[e v/d restauraHe en/of defect,
• Aanwezigheid cracks,
• Contactpunten Hjdens occlusie en arHculaHe,
• slij†ace[en thv occlusaal vlak
à gee^ eerste indicaHe of er al dan niet cuspide overkapping is vereist
STAP 2: verwijdering van de bestaande restauraHe (Amalgaam)
• MulHblade tungsten boor
• Lage biologische kost
• Evt met extra ultrasoon materiaal MET water: minder Hg polluHe
STAP 3: verwijdering van carieus geïnfecteerd denHne
• Centripetaal: van perifeer naar kriHsche punten centraal
• ronde carbideboor op lage snelheid, droog (groen hoekstuk)
• scherpe excavator à check consistenHe van onderliggend denHne hiermee
• de preparaHe is afankelijk van selecHeve en punctuele verwijdering van geinfecteerd denHne
STAP 4: analyse van residuele tand structuur
• EvaluaHe cuspide per cuspide: Occlusaal à mesiaal à palataal à buccaal à distaal controleren
• Cuspide > 2mm en glazuur is ondersteund door denHne: geen cuspide-overkapping.
• Cuspide < 2mm en glazuur is ondersteund door denHne en zware occlusale belasHng: cuspide-overkapping
• Glazuur niet ondersteund door denHne: cuspide-overkapping
• Andere indicaHes voor cuspide overkapping
- Horizontale crack/breuklijn onder 1/meerdere cuspides: cuspide overkapping
- MOD met endodonHsch behandelde tand: cuspide-overkapping
- MOD met longitudinale crack: cuspide-overkapping
- EndodonHsch behandele tand met fractuur id pulpakamer: cuspide-overkapping
• Igv dikte ondersteunde cuspide, geen cuspide reducHe noodzakelijk
STAP 5: indicaHe van cuspide reducHe met boor
• Maak diepte-groeven van 1,5mm
• Boor: caliper (olijfvormig), groen bandje (zit in RES borenset)
STAP 6: CircumferenHële cuspide reducHe
groen olijfvormig boortje horizontaal houden en volledig rond gaanà Gebruik de boor volledig horizontaal
118
LES 1: ADHESIEF GEKLEEFDE PARTIËLE KROONRESTAURATIES
1. MATERIALEN VOOR POSTERIOR TANDRESTAURATIES
• RestauraHematerialen voor de posterieure regio:
- Amalgaam.
- Composiet.
- In/on- en overlays in goud.
- Par3ële kroonrestaura3es in keramiek (of composiet).
- Volkeramische kroonrestauraHes.
- Metaal-keramische kroonrestauraHes
• Voorbeeld par.ële kroonrestaura.e in lithium-disilicaat glaskeramiek dia 11 – 17
• Primescan kan je gebruiken voor digitale afdrukken:
- Snelle camera
- In 2 min afdruk van BK en OK
2. SOORTEN KERAMIEK
Heterogene keramieken Homogene keramieken
• Matrix (amorf) • (of enkel matrix)
• Kristal inclusies • Of enkel kristal inclusies
2.1 HETEROGENE KERAMIEKEN: MATRIX (AMORF) MET KRISTALINCLUSIES
2.1.1 VERSTERKT VELDSPAATPORSELEIN: 90 OF 120 MPA
• Glasmatrix
• Kristalinclusies: alumina en leuciet
• Meest estheHsch, maar ook het zwakste.
• IndicaHe: enkel intra-coronale restauraHes.
• Is lichtdoorlaatbaar: lichtuitharding cement.
• De blokjes hebben een kleurgradiënt ⇒ natuurlijke look.
• = ‘veneering ceramics’
o = meest estheHsch, maar zwakst
• CAD-CAM blokjes
2.1.2 GLASKERAMIEK
leuciet-versterkt glaskeramiek lithium-disilicaat glaskeramiek zirconia-versterkt lithium-disilicaat
glaskeramiek
Empress, Ivoclar Vivadent Empress II, eMax, Ivoclar Vivadent Celtra Duo, Dentsply, Suprinity, Vita
170 MPa 320 MPa 370 MPa
cave: randchipping Deels gesinterd of volledig
gesinterde blokken. De gedeeltelijk
gesinterde blokken zijn
mechanisch polijsten gemakkelijker te slijpen en nemen
glazuurbakken na bakken nog in MPa toe.
adhesieve bevesHging Minder
kroon, veneer, inlay, onlay translucent.
115
,2.1.3 GLAS-GEÏNFILTREERD KERAMIEK: IN-CERAM, VITA
• Coping only
• Matrix by slip casHng (poreus, vaste-fase sinteren)
• Inclusies door glas-infiltraHe (lathanum glass)
In-Ceram alumina in-Ceram spinell In-Ceram zirconia
Al2O3 MgAl2O4 Al2O3/ZrO2
400 MPa 300 MPa 500 MPa
Matrix via slipcasHng en inclusie Matrix via slipcasHng en inclusie Matrix via slipcasHng en inclusie
door glasinfiltraHe door glasinfiltraHe door glasinfiltraHe
EstheHek ↑, sterkte ↓
2.2 HOMOGENE KERAMIEKEN
(Of alleen matrix) of alleen kristalinclusies à niet voor parHële kronen
2.2.1 DENS GESINTERD ALUMINA (AL2O3): 700 MPA
• In-ceram AL cubes (Vita)
• Procera AllCeram (Nobel Biocare)
2.2.2 DENS GESINTERD ZIRCONIA (ZRO2): 900-1000 MPA
Bi-layered restauraHe Mono-layered = monolithisch
• Risico op chipping. • Full-contour monolythisch zirconium
• Soorten: • Hoe hoger translucenHe, hoe lager doorbuigsterkte (MPa).
o Aadva • Soorten:
o In-ceram YZ-cubes o IniHal Zirconia standard translucency: 3Y-TZP (3 mol% Y2O3)
o Lava = 1ste generaHe (veel te wit)
o Procera Zirconia o IniHal Zirconia high translucency: 3Y-TZP (3 mol% Y2O3)
o ZirCad = 2de generaHe
o IniHal Zirconia ultra-high tranlucency: 5Y-PSZ (5 mol% Y2O3)
= 3de generaHe
Þ TZP: tetragonaal zirconia polykristal
Þ PSZ: parHeel gestabiliseerd zirconia
o Later toegevoegd: 5Y-TZP/PSZ
o 4Y-PSZ = 4de generaHe
o Katana Zirconia (Kuraray Noritake): met een kleurgradiënt. = 5de G
o Prime e.max: met kleurgradiënt èn gradiënt in samenstelling.
Vb vanaf dia 71
116
,2.3 OVERZICHT DBS VAN DENTAAL KERAMIEK
Versterkt veldspaatporselein 90 MPa
Versterkt veldspaatporselein CAD/CAM 120 MPa
Al2O3 versterkt keramiek
• Jacket crown 120 MPa
- Aluminium-geopHmaliseerd porselein (Hi-ceram) 150 MPa
- Glas-geïnfiltreerd keramiek (‘In-Ceram’)
• Aluminium-houdend (‘In-Ceram Alumina’) 400 MPa
• Magnesium/aluminium-houdend (‘In-Ceram Spinell’) 300 MPa
• Aluminium/zirconium-houdend (‘In-Ceram Zirconia’) 500 MPa
- Dens gesinterd alumina 700 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 3Y-TZP 900-1000 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 5Y-TZP 500-600 MPa
Dens gesinterd ZIRCONIA 4Y-TZP 750 MPa
Glaskermiek
- Mica-versterkt gietbaar glaskeramiek (‘Dycor’) 150 MPa
- Hi[e-geperst leuciet-versterkt glaskeramiek (‘Empress’) 170 MPa
- Calciumfosfaat-houdend glaskeramiek (‘Cerapearl’) 150 MPa
- Lithium-disilicaat glaskeramiek 320 MPa
- Zirconia-versterkt lithium-silicaat glaskeramiek 370 MPa
3. WAAROM PARTIËLE OMSLIJPING/SEMI-DIRECTE OF INDIRECTE TECHNIEK?
Voordelen Nadelen
• Minimaal invasief: weefselsparend tov kroon. • Tijdrovend, Arbeidsintensief, meer dan 2 lange
• Behoud van vitaliteit. zi_jden.
• Betere controle van tandanatomie. • Techniekgevoelige cementeerprocedure.
• Bji serie-caviteiten. • Invasiever dan directe composietrestauraHe.
• Uitgebreide overkapping. • Niet mogelijk Hjdelijk te plaatsen.
• Controleerbare RA. • Occlusale/approximale correcHe is moeilijk.
• OpHmale estheHek. • Minder geschikt bij avitale elementen (want
• Minder polymerisaHekrimp. fractuur)
• Goede contactpunten.
• Duurzaam, sterk, slijtvast.
• Parodontaal vriendelijk.
• BiocompaHbel.
117
, 4. TECHNIEK PARTIËLE RESTAURATIES
1ste zi_jd à labo fase à 2de zi_jd
4.1 KAVITEITSPREPARATIE (1 S T E ZITTIJD)
KLASSIEKE CAVITEITSPREPARATIE
Intern afgerond, geen bevels
STAP 1: analyse van de te restaureren tand
• groo[e v/d restauraHe en/of defect,
• Aanwezigheid cracks,
• Contactpunten Hjdens occlusie en arHculaHe,
• slij†ace[en thv occlusaal vlak
à gee^ eerste indicaHe of er al dan niet cuspide overkapping is vereist
STAP 2: verwijdering van de bestaande restauraHe (Amalgaam)
• MulHblade tungsten boor
• Lage biologische kost
• Evt met extra ultrasoon materiaal MET water: minder Hg polluHe
STAP 3: verwijdering van carieus geïnfecteerd denHne
• Centripetaal: van perifeer naar kriHsche punten centraal
• ronde carbideboor op lage snelheid, droog (groen hoekstuk)
• scherpe excavator à check consistenHe van onderliggend denHne hiermee
• de preparaHe is afankelijk van selecHeve en punctuele verwijdering van geinfecteerd denHne
STAP 4: analyse van residuele tand structuur
• EvaluaHe cuspide per cuspide: Occlusaal à mesiaal à palataal à buccaal à distaal controleren
• Cuspide > 2mm en glazuur is ondersteund door denHne: geen cuspide-overkapping.
• Cuspide < 2mm en glazuur is ondersteund door denHne en zware occlusale belasHng: cuspide-overkapping
• Glazuur niet ondersteund door denHne: cuspide-overkapping
• Andere indicaHes voor cuspide overkapping
- Horizontale crack/breuklijn onder 1/meerdere cuspides: cuspide overkapping
- MOD met endodonHsch behandelde tand: cuspide-overkapping
- MOD met longitudinale crack: cuspide-overkapping
- EndodonHsch behandele tand met fractuur id pulpakamer: cuspide-overkapping
• Igv dikte ondersteunde cuspide, geen cuspide reducHe noodzakelijk
STAP 5: indicaHe van cuspide reducHe met boor
• Maak diepte-groeven van 1,5mm
• Boor: caliper (olijfvormig), groen bandje (zit in RES borenset)
STAP 6: CircumferenHële cuspide reducHe
groen olijfvormig boortje horizontaal houden en volledig rond gaanà Gebruik de boor volledig horizontaal
118
