H1
Wat is sociale psychologie?
De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de bestaande of denkbeeldige
aanwezigheid van anderen de gedachten en/of gedragingen van mensen kan beïnvloeden.
De kern van sociale psychologie is dus ‘sociale invloed’
Hoe sociale psychologie zich onderscheidt van gezond verstand en volkswijsheid
Sociaal psychologen proberen sociale invloed op een andere manier te begrijpen dan op basis
van gezond verstand of volkswijsheid. Dit komt doordat gezond verstand je vaak gaat
tegenspreken en je vaak niet bewust bent van de redenen achter hun gevoelens en reacties.
Het verschil tussen sociale psychologie en andere disciplines
Naast sociale psychologie heb je nog andere wetenschappelijke disciplines die ook de
bepalende factor binnen een ontwikkeling of toestand van menselijk gedrag bestuderen.
De evolutionaire psychologie probeert sociaal gedrag te verklaren op basis van erfelijke
factoren die zich door de tijd heen hebben ontwikkeld aan de hand van natuurlijke selectie.
Waarbij de sociale psychologie zich meer focust op het hier en nu.
Persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren met behulp van
individuele verschillen.
Andere wetenschappen houden zich meer bezig met de invloed van brede sociale,
economische, politieke en historische factoren. Deze wetenschappen zijn geïnteresseerd in de
manier waarop de sociale omgeving mensen beïnvloed. De sociale psychologie onderscheidt
zich doordat ze zich niet zozeer bezig houdt met sociale situaties in een objectieve betekenis,
maar met de manier waarop hun interpretatie, construct of van hun sociale omgeving
beïnvloedt.
Er bestaat een belangrijk verschil tussen het analyseniveau van de sociale psychologie en
andere disciplines. Voor bijv. biologen kan het analyseniveau bestaan uit genen, hormonen of
psychische processen in het brein. Persoonlijkheids- en klinisch psychologen analyseren het
individu. Die van sociologen daarentegen zijn gericht op groepen, instituties en de
samenleving in bredere zin. Bij sociale psychologie draait het om de individu in de context
van een bepaalde sociale situatie.
,De sociale omgeving bepaald vaak het grotendeels gedrag van mensen, maar deze invloed
wordt vaak onderschat
Dit komt door de fundamentele attributiefout of correspondentievertekening. Dit staat voor
de neiging je eigen gedrag en dat van anderen op grond van persoonlijke eigenschappen te
verklaren en de macht van sociale invloed te onderschatten. Want gedrag verklaren in
termen van persoonlijkheid een (onterecht) gevoel van vrijheid geven
Wat is de bijdrage van het behaviorisme en gestaltpsychologie aan sociale psychologie?
Behaviorisme gaat ervan uit dat al het gedrag verklaard kan worden aan de hand van
beloningen en straffen en dat het niet nodig is om subjectieve zaken als cognitie, denken en
gevoel erbij te betrekken. Ze vergaten het belang van de manier waarop mensen hun
omgeving interpreteren.
Sociaal psychologen hebben aangetoond dat de relatie tussen individuen en situaties bestaat
uit tweerichtingsverkeer. Daarom is het belangrijk dat we niet alleen begrijpen hoe de
situaties individuen beïnvloeden, maar ook hoe mensen de sociale wereld en het gedrag van
anderen waarnemen en interpreteren (construeren).
de nadruk van construeren vormt de basis van de Gestaltpsychologie. Die benadrukt het
belang van het bestuderen van persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen
(het gestalt of geheel), in plaats het bestuderen van de manier waarop de objectieve en
fysieke eigenschappen zich combineren tot een object
de verschillen tussen het zelfverheffingsmotief en het accuraatheidsmotief:
de manier waarop je een situatie construeert wordt bepaald door twee belangrijke
menselijke behoeften: de behoefte voor een goed gevoel over jezelf en de behoefte om
accuraat te zijn. Hierdoor kan je soms in tegengestelde richtingen bewegen.
Zelfverheffingsmotief komt doordat de meeste mensen sterk de behoefte hebben om zichzelf
als goed en respectabel te zien (behoefte aan zelfwaardering). Hierdoor gaan we vaak de
werkelijkheid vertekenen om die zelfwaardering in stand te houden. Zo rechtvaardig je je
gedrag vaak in plaats van dat je je tekortkoming toekent.
Accuraatheidsmotief is de behoefte om iets accuraat waar te nemen. Al schaaf je de feiten
vaak bij om jezelf in zo positief mogelijk daglicht te stellen, leef je niet in een complete
fantasiewereld. Je tast de realiteit aan maar laat haar deels intact. Je bent ook goed in
sociale cognitie: het selecteren, interpreteren, onthouden en gebruiken van sociale informatie
om te oordelen en te beslissen. Je handelt meestal op onvolledige en onjuist geïnterpreteerde
informatie. Sociale cognitie kan ook vertekend worden door selffulfilling prophecies: je
verwacht bepaald gedrag van jezelf of een ander, dus handel je op zo’n manier dat die
verwachting de waarheid wordt. Dit heb je zelf niet door.
, Wat kan sociale psychologie betekenen in de wereld?
Theorieën van sociale psychologie hebben hun nut bewezen door bijvoorbeeld de aanpak van
vooroordelen, energie, leefgewoonten, geweld op school en seksuele intimidatie. Als sociaal
psycholoog moet je de juiste vragen stellen over het centrale thema, de grote invloed van
sociale situaties door deze in details te onderzoeken. Zo zul je waarheden ontdekken over het
menselijk gedrag die universeel zullen zijn. Vervolgens kan je die bevindingen naar de echte
wereld brengen voor de ultieme verbetering van de samenleving,
Wat is sociale psychologie?
De wetenschappelijke studie naar de manier waarop de bestaande of denkbeeldige
aanwezigheid van anderen de gedachten en/of gedragingen van mensen kan beïnvloeden.
De kern van sociale psychologie is dus ‘sociale invloed’
Hoe sociale psychologie zich onderscheidt van gezond verstand en volkswijsheid
Sociaal psychologen proberen sociale invloed op een andere manier te begrijpen dan op basis
van gezond verstand of volkswijsheid. Dit komt doordat gezond verstand je vaak gaat
tegenspreken en je vaak niet bewust bent van de redenen achter hun gevoelens en reacties.
Het verschil tussen sociale psychologie en andere disciplines
Naast sociale psychologie heb je nog andere wetenschappelijke disciplines die ook de
bepalende factor binnen een ontwikkeling of toestand van menselijk gedrag bestuderen.
De evolutionaire psychologie probeert sociaal gedrag te verklaren op basis van erfelijke
factoren die zich door de tijd heen hebben ontwikkeld aan de hand van natuurlijke selectie.
Waarbij de sociale psychologie zich meer focust op het hier en nu.
Persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren met behulp van
individuele verschillen.
Andere wetenschappen houden zich meer bezig met de invloed van brede sociale,
economische, politieke en historische factoren. Deze wetenschappen zijn geïnteresseerd in de
manier waarop de sociale omgeving mensen beïnvloed. De sociale psychologie onderscheidt
zich doordat ze zich niet zozeer bezig houdt met sociale situaties in een objectieve betekenis,
maar met de manier waarop hun interpretatie, construct of van hun sociale omgeving
beïnvloedt.
Er bestaat een belangrijk verschil tussen het analyseniveau van de sociale psychologie en
andere disciplines. Voor bijv. biologen kan het analyseniveau bestaan uit genen, hormonen of
psychische processen in het brein. Persoonlijkheids- en klinisch psychologen analyseren het
individu. Die van sociologen daarentegen zijn gericht op groepen, instituties en de
samenleving in bredere zin. Bij sociale psychologie draait het om de individu in de context
van een bepaalde sociale situatie.
,De sociale omgeving bepaald vaak het grotendeels gedrag van mensen, maar deze invloed
wordt vaak onderschat
Dit komt door de fundamentele attributiefout of correspondentievertekening. Dit staat voor
de neiging je eigen gedrag en dat van anderen op grond van persoonlijke eigenschappen te
verklaren en de macht van sociale invloed te onderschatten. Want gedrag verklaren in
termen van persoonlijkheid een (onterecht) gevoel van vrijheid geven
Wat is de bijdrage van het behaviorisme en gestaltpsychologie aan sociale psychologie?
Behaviorisme gaat ervan uit dat al het gedrag verklaard kan worden aan de hand van
beloningen en straffen en dat het niet nodig is om subjectieve zaken als cognitie, denken en
gevoel erbij te betrekken. Ze vergaten het belang van de manier waarop mensen hun
omgeving interpreteren.
Sociaal psychologen hebben aangetoond dat de relatie tussen individuen en situaties bestaat
uit tweerichtingsverkeer. Daarom is het belangrijk dat we niet alleen begrijpen hoe de
situaties individuen beïnvloeden, maar ook hoe mensen de sociale wereld en het gedrag van
anderen waarnemen en interpreteren (construeren).
de nadruk van construeren vormt de basis van de Gestaltpsychologie. Die benadrukt het
belang van het bestuderen van persoonlijke manier waarop een object wordt waargenomen
(het gestalt of geheel), in plaats het bestuderen van de manier waarop de objectieve en
fysieke eigenschappen zich combineren tot een object
de verschillen tussen het zelfverheffingsmotief en het accuraatheidsmotief:
de manier waarop je een situatie construeert wordt bepaald door twee belangrijke
menselijke behoeften: de behoefte voor een goed gevoel over jezelf en de behoefte om
accuraat te zijn. Hierdoor kan je soms in tegengestelde richtingen bewegen.
Zelfverheffingsmotief komt doordat de meeste mensen sterk de behoefte hebben om zichzelf
als goed en respectabel te zien (behoefte aan zelfwaardering). Hierdoor gaan we vaak de
werkelijkheid vertekenen om die zelfwaardering in stand te houden. Zo rechtvaardig je je
gedrag vaak in plaats van dat je je tekortkoming toekent.
Accuraatheidsmotief is de behoefte om iets accuraat waar te nemen. Al schaaf je de feiten
vaak bij om jezelf in zo positief mogelijk daglicht te stellen, leef je niet in een complete
fantasiewereld. Je tast de realiteit aan maar laat haar deels intact. Je bent ook goed in
sociale cognitie: het selecteren, interpreteren, onthouden en gebruiken van sociale informatie
om te oordelen en te beslissen. Je handelt meestal op onvolledige en onjuist geïnterpreteerde
informatie. Sociale cognitie kan ook vertekend worden door selffulfilling prophecies: je
verwacht bepaald gedrag van jezelf of een ander, dus handel je op zo’n manier dat die
verwachting de waarheid wordt. Dit heb je zelf niet door.
, Wat kan sociale psychologie betekenen in de wereld?
Theorieën van sociale psychologie hebben hun nut bewezen door bijvoorbeeld de aanpak van
vooroordelen, energie, leefgewoonten, geweld op school en seksuele intimidatie. Als sociaal
psycholoog moet je de juiste vragen stellen over het centrale thema, de grote invloed van
sociale situaties door deze in details te onderzoeken. Zo zul je waarheden ontdekken over het
menselijk gedrag die universeel zullen zijn. Vervolgens kan je die bevindingen naar de echte
wereld brengen voor de ultieme verbetering van de samenleving,
