OZT KNO/mevr. Wennink (les 2)
Keel-, neus- en oorchirurgie
6 Inleiding
6.1 Algemene richtlijnen voor operaties aan de neus en neusbijholten
6.1.1 Preoperatieve aandachtspunten
Ongeacht een algehele of lokale anesthesie wordt het neusslijmvlies, voorafgaand aan iedere neus-
en/of neusbijholteoperatie, door de kno-arts met een lokaal anaestheticum en een decongestivum
respectievelijk verdoofd en afgeslonken.
Het verdoven en afslinken van het neusslijmvlies vormt de basis van iedere neus- en/of
neusbijholteoperatie.
Voor het verdoven en afslinken van het neusslijmvlies bij neus- en niet-endoscopische
neusbijholteoperaties kunnen twee vormen van lokale anesthesie worden toegepast:
Oppervlakteanesthesie (met wattenstrips en/of een spray).
Infiltratieanesthesie (lokale inspuiting van een anaestheticum met een dunne carpulenaald).
Het doel van het verdoven en afslinken het creëren van een gevoelloos, droog neusslijmvlies en
twee ruime, overzichtelijke en goed toegankelijke neusholten.
Om dit doel te bereiken worden er door de kno-arts minimaal twintig minuten voor de operatie, met
een neusspeculum type Hartmann en een bajonetpincet type Lucae, vanuit een schoon en droog rvs-
nierbekkentje in elke neusholte wattenstrips gelegd (bij een septumcorrectie in de bovenste,
middelste en onderste neusgang, bij niet-endoscopische neusbijholtechirurgie in de middelste en
onderste neusgang).
Bij deze oppervlakte- (of applicatie)anesthesie wordt elk van deze wattenstrips voorafgaand aan het
plaatsen bevochtigd met een oppervlakte-anaestheticum. Deze combinaties hebben respectievelijk
een analgetisch en een vaatvernauwend effect.
Doordat de submucosa al zijn vocht afgeeft, slinkt het neusslijmvlies en ontstaat er ruimte in beide
neusholten.
Afhankelijk van de voorkeur van de kno-arts kan in de neusholten, voorafgaand aan de
oppervlakteanesthesie met de wattenstrips, een spray met een oppervlakteanesthesie worden
gegeven. Het plaatsen van de wattenstrips wordt hierdoor minder pijnlijk (en dus
patiëntvriendelijker) en de neusholten voor de kno-arts overzichtelijker.
Conchareductie correcties van het septum of een neuscorrectie.
Bij een conchareductie wordt er eveneens met
infiltratieanesthesie gewerkt. Daarbij wordt na de
toediening van de oppervlakteanesthesie een lokaal
anaestheticum via een dunne carpulenaald in de subcutis
of submucosa. Het submucosaal infiltreren bij
septumcorrecties helpt om het mucoperichondrium of
mucoperiost hydraulisch te dissecteren (ontleding) van
het onderliggende bot of kraakbeen.
Figuur 1 mucoperichondrium
, Ligging rugligging.
Om peroperatief stuwing en dus bloedingen te voorkomen, wordt de operatietafel in anti-
Trendelenburg (benen lager) gebracht of zodanig geknikt dat de patiënt in de Fowlerse houding komt
te liggen, dat wil zeggen een halfzittende houding als variant op de rugligging (zie OZT-basisboek).
Een keeltampon zorgt voor de opvang van bloed dat peroperatief via de neusholte en de achterste
neusopening (de choanen) in de keelholte terecht kan komen en verkleint de kans op aspiratie als de
patiënt aan het eind van de ingreep geëxtubeerd wordt. Als keeltampon wordt er veelal een
chirurgisch gaas gebruikt. Een chirurgisch gaas heeft een goede hydrofiele eigenschap, een
röntgentraceerbare looddraad en is in de lengte uitgevouwen voldoende lang.
Het desinfecteren van het aangezicht bij neus- en neusbijholteoperaties is, met betrekking tot het
nut ervan, een optie maar kan achterwege worden gelaten. Immers, de grootste bron van bacteriën
(de inwendige neusholte) wordt bij het desinfecteren van het aangezicht niet meegenomen.
Daardoor vinden de incisies plaats op locaties die niet gedesinfecteerd zijn.
Een vrij eenvoudige en doeltreffende methode is het vierkant afdekken.
1 operateur
2 instrumenterende
3 omloop
4 anesthesiemedewerker
5 anesthesioloog
Figuur 2 Een variant bij de opstelling van het operatieteam bij neusoperaties
Zowel bij een septumcorrectie als bij een in- en uitwendige neuscorrectie wordt peroperatief aan het
eind van de ingreep een inwendig neusverband in beide neusholten aangebracht. Het doel van een
inwendig neusverband is:
- Fixatie van het neusslijmvlies tegen het septum (het kraakbeen is wat zijn bloedvoorziening
betreft afhankelijk van het mucoperichondrium).
- Voorkomen van ongewenste verklevingen, zwellingen en bloedingen.
- Bij een in- en uitwendige neuscorrectie tegendruk geven tegen het uitwendig neusverband.
Een inwendig neusverband kan ook als tamponnade dienen bij het stelpen van een neusbloeding
Bij een in- en uitwendige neuscorrectie wordt er aan het eind van de ingreep naast een inwendig
neusverband ook een uitwendig neusverband aangelegd, over de neusrug.
Keel-, neus- en oorchirurgie
6 Inleiding
6.1 Algemene richtlijnen voor operaties aan de neus en neusbijholten
6.1.1 Preoperatieve aandachtspunten
Ongeacht een algehele of lokale anesthesie wordt het neusslijmvlies, voorafgaand aan iedere neus-
en/of neusbijholteoperatie, door de kno-arts met een lokaal anaestheticum en een decongestivum
respectievelijk verdoofd en afgeslonken.
Het verdoven en afslinken van het neusslijmvlies vormt de basis van iedere neus- en/of
neusbijholteoperatie.
Voor het verdoven en afslinken van het neusslijmvlies bij neus- en niet-endoscopische
neusbijholteoperaties kunnen twee vormen van lokale anesthesie worden toegepast:
Oppervlakteanesthesie (met wattenstrips en/of een spray).
Infiltratieanesthesie (lokale inspuiting van een anaestheticum met een dunne carpulenaald).
Het doel van het verdoven en afslinken het creëren van een gevoelloos, droog neusslijmvlies en
twee ruime, overzichtelijke en goed toegankelijke neusholten.
Om dit doel te bereiken worden er door de kno-arts minimaal twintig minuten voor de operatie, met
een neusspeculum type Hartmann en een bajonetpincet type Lucae, vanuit een schoon en droog rvs-
nierbekkentje in elke neusholte wattenstrips gelegd (bij een septumcorrectie in de bovenste,
middelste en onderste neusgang, bij niet-endoscopische neusbijholtechirurgie in de middelste en
onderste neusgang).
Bij deze oppervlakte- (of applicatie)anesthesie wordt elk van deze wattenstrips voorafgaand aan het
plaatsen bevochtigd met een oppervlakte-anaestheticum. Deze combinaties hebben respectievelijk
een analgetisch en een vaatvernauwend effect.
Doordat de submucosa al zijn vocht afgeeft, slinkt het neusslijmvlies en ontstaat er ruimte in beide
neusholten.
Afhankelijk van de voorkeur van de kno-arts kan in de neusholten, voorafgaand aan de
oppervlakteanesthesie met de wattenstrips, een spray met een oppervlakteanesthesie worden
gegeven. Het plaatsen van de wattenstrips wordt hierdoor minder pijnlijk (en dus
patiëntvriendelijker) en de neusholten voor de kno-arts overzichtelijker.
Conchareductie correcties van het septum of een neuscorrectie.
Bij een conchareductie wordt er eveneens met
infiltratieanesthesie gewerkt. Daarbij wordt na de
toediening van de oppervlakteanesthesie een lokaal
anaestheticum via een dunne carpulenaald in de subcutis
of submucosa. Het submucosaal infiltreren bij
septumcorrecties helpt om het mucoperichondrium of
mucoperiost hydraulisch te dissecteren (ontleding) van
het onderliggende bot of kraakbeen.
Figuur 1 mucoperichondrium
, Ligging rugligging.
Om peroperatief stuwing en dus bloedingen te voorkomen, wordt de operatietafel in anti-
Trendelenburg (benen lager) gebracht of zodanig geknikt dat de patiënt in de Fowlerse houding komt
te liggen, dat wil zeggen een halfzittende houding als variant op de rugligging (zie OZT-basisboek).
Een keeltampon zorgt voor de opvang van bloed dat peroperatief via de neusholte en de achterste
neusopening (de choanen) in de keelholte terecht kan komen en verkleint de kans op aspiratie als de
patiënt aan het eind van de ingreep geëxtubeerd wordt. Als keeltampon wordt er veelal een
chirurgisch gaas gebruikt. Een chirurgisch gaas heeft een goede hydrofiele eigenschap, een
röntgentraceerbare looddraad en is in de lengte uitgevouwen voldoende lang.
Het desinfecteren van het aangezicht bij neus- en neusbijholteoperaties is, met betrekking tot het
nut ervan, een optie maar kan achterwege worden gelaten. Immers, de grootste bron van bacteriën
(de inwendige neusholte) wordt bij het desinfecteren van het aangezicht niet meegenomen.
Daardoor vinden de incisies plaats op locaties die niet gedesinfecteerd zijn.
Een vrij eenvoudige en doeltreffende methode is het vierkant afdekken.
1 operateur
2 instrumenterende
3 omloop
4 anesthesiemedewerker
5 anesthesioloog
Figuur 2 Een variant bij de opstelling van het operatieteam bij neusoperaties
Zowel bij een septumcorrectie als bij een in- en uitwendige neuscorrectie wordt peroperatief aan het
eind van de ingreep een inwendig neusverband in beide neusholten aangebracht. Het doel van een
inwendig neusverband is:
- Fixatie van het neusslijmvlies tegen het septum (het kraakbeen is wat zijn bloedvoorziening
betreft afhankelijk van het mucoperichondrium).
- Voorkomen van ongewenste verklevingen, zwellingen en bloedingen.
- Bij een in- en uitwendige neuscorrectie tegendruk geven tegen het uitwendig neusverband.
Een inwendig neusverband kan ook als tamponnade dienen bij het stelpen van een neusbloeding
Bij een in- en uitwendige neuscorrectie wordt er aan het eind van de ingreep naast een inwendig
neusverband ook een uitwendig neusverband aangelegd, over de neusrug.
