samenvatting recht en onderneming deel 4

Recht en Onderneming Hendrik Vanhees

Indeling van rechten
Enkele algemene beginselen

Gerechtelijk recht:
de producers die u gaat volgen om een wet/regel af te dwingen, heel de rechterlijke organisatie



- Bevoegdheid
o Materiële bevoegdheid
= welk rechtscollege is voor welke materie bevoegd
* Wordt bepaald door wetgeving
 Gerechtelijk wetboek
 Afzonderlijke wetgevingen
 Essentieel, is van openbare orde, je mag er niet van afwijken
o Territoriale bevoegdheid
= als je het geografisch ziet, welk rechtscollege is dan bevoegd
* Wordt bepaald door wetgeving
 Regels
 Niet van openbare orde
- Recht op hoger beroep
= als 2 partijen een geschil hebben en je legt het voor de eerste keer voor aan de rechtbank heb
je recht om in beroep te gaan als je niet gediend bent met de uitspraak
o Niet gebonden door 1ste uitspraak
o Zaak behandelen als nieuw in hoger beroep
o Zijn uitzonderingen
 De kleine geschillen
= geschillen bij een vrederechter/ondernemingsrechtbank, geschil is zo klein dat
het geen nut heeft
 Betekend niet dat je niet in cassatie mag gaan, cassatie kijkt niet naar de
feiten dus anders dan in beroep gaan
 Hof van Assisen
meestal moordzaken, uitspraak is bindend, je kan wel nog in cassatie gaan
 Hof van Beroep
uw 1ste rechtbank is al op het Hof van Beroep
 Bepaalde rechters die bepaalde feiten plegen




1

,Recht en Onderneming Hendrik Vanhees



- Beroeps- en lekenrechters
o Beroepsrechter
worden benoemt voor het leven, hoofdtaak = rechter zijn
o Lekenrechters
mensen die aangeduid zijn, die eigenlijk iets anders doen, om deel te nemen in een
rechtszaak
 Ondernemingsrechtbanken
kamers met 3 rechters waarvan 1 een gewone rechtbank en de andere 2
lekenrechters
 Arbeidsrechtbank-/hof
hebben een voorzitter (beroepsmagistraat) bijgestaan door 2 lekenrechters,
mensen die komen uit werknemers organisaties/vakbonden omdat meer kennis
brengen van het arbeidsveld, houden zich bezig met sociale
zekerheid/arbeidsrecht
 Hof van Assisen
12 lekenrechters, willekeurige burgers, en ook 3 beroepsmagistraten die soms
kunnen tussenkomen
 Strafuitvoering rechtbank
1 beroepsmagistraat en 2 lekenrechters
- Eenheid van rechtspraak
o Uitspraak van een rechter geldt enkel voor betrokken partijen
o Hof van Cassatie
1 hof in België, gezeten in justitiepaleis in Brussel
 Beroep in rechte
normale procedure: 1e aanleg = 1ste keer dat u een geschil voorbrengt bij de
rechtbank => u gaat tegen u 1ste uitspraak in beroep => daarna kan u nog naar
Hof van Cassatie gaan =>
1. Kan zelf een beslissing maken
2. Kan de zaak terugsturen naar hetzelfde rechtscollege, moet nu oordelen in
andere samenstelling
3. Kan zaken doorverwijzen naar rechtscollege van zelfde niveau maar ergens
anders gelegen
Andere rechters zijn niet verplicht uitspraak cassatie te volgen maar zullen zich er
wel op richten => eenheid in de rechtspraak
o Andere hoven
 Hof van Justitie (binnen EU, Luxemburg)
werkt via prejudiciële vragen, bindend voor rechter die vraag stelt
 Benelux gerechtshof
werkt via prejudiciële vragen
 Grondwettelijk Hof
werkt via prejudiciële vragen over vereniging wetten/decreten met de grondwet




2

, Recht en Onderneming Hendrik Vanhees



- Taak van de rechter
o Passiviteit van de rechter
= passieve rol, rechters gaan niet op zoek naar conflicten, kijkt naar geleverd
bewijsmateriaal en passen juridisch proces toe
o Onpartijdigheid
= er mag geen vooringenomenheid zijn op geen enkele manier anders moet de rechter
zich wraken/terugtrekken
 Familiebanden, eten met partijen (Dutroux),…
- Openbaar Ministerie (OM)
= het parket
o 2 categorieën rechters
 Zittende magistratuur
al de rechters die een zaak krijgen luisteren en een uitspraak vellen, zitten
allemaal achter hun tafel
 Staande magistratuur
= OM
= rechters die functioneren binnen het strafrecht, stellen het procedure in van de
straffen, men kan klacht neerleggen bij het OM, gaan feiten onderzoeken door
de politie te belasten of in erge zaken stellen ze een onderzoeksrechter aan
daarna beslissen zij wat ze met de feiten gaan doen/vordert de straf maar doet
geen uitspraak
o Historisch
magistraten deden vroeger hun taken buiten en namen altijd stuk parket mee voor de
modder
o OM op niveau van
 1e aanleg
gerechtelijk arrondissement (12) met aan het hoofd een Procureur des Konings
(12) en die heeft allemaal medewerkers (= substituten)
 Beroep (5)
5 gerechtelijke gebieden met aan het hoofd een Procureur-Generaal (5)




3