Hoofdstuk 6: Koolhydraat metabolisme
6.1 Koolstofbindingen
6.1.1 Monosachariden
6.1.2 Hexosen C 6 H 1 2 O 6
α-D-glucoseD-D-glucoseglucose
α-D-glucoseD-D-glucosefructose
α-D-glucoseD-D-glucosegalactose
α: positive OH-D-glucosegroep op C-D-glucoseatoom 1 van D-D-glucoseglucose en D-D-glucose galactose en C-D-glucoseatoom 2 van D-D-glucosefructose
D: verwijst naar absolute configuratie van C-D-glucoseatoom 5
6.1.3 Disachariden
Lactose = glucose + galactose
Komt voor in grote hoeveelheden in zoogdierenmelk
Sucrose = glucose + fructose
Gewone tafelsuiker die ontgonnen wordt uit bieten of suikerriet
Maltose = glucose + glucose
Ontstaan in de dunne darm door vertering van polysachariden
Vertering in dunne darm door lactase, sucrase en maltase
1
, 6.1.4 Polysachariden
-D-glucose Ketens van tientallen of meer monosachariden
-D-glucose Belangrijke bron van energie
-D-glucose In het lichaam altijd afgebroken tot glucose
Worden in de darm afgebroken tot monosachariden
6.2 Glucose in bloed GETALLEN KENNEN
Euglycemnie: de normale concentratie glucose in het bloed = 5-D-glucose6 mM
Hyperglycemie: verhoogde concentratie glucose in het bloed = > 5-D-glucose6 mM
Hypoglycemie: verlaagde concentratie glucose in het bloed = ≤ 2,5 mM
6.2.1 Glucose opname TABEL KENNEN
Transporters nodig om door het celmembraan te geraken (glucose zit niet graag in een vetrijk milieu
(celmembraan), daarom zijn er transporters nodig)
-D-glucose Ongereguleerd transport: rode bloedcellen, hersencellen en niercellen
-D-glucose Gereguleerd transport: skeletspieren en vetweefsel
GLUT isovorm Km (substraat) mM Weefsel en karakteristieken
Opname van glucose in de meeste cellen, inclusief
GLUT-D-glucose1 5 (glucose)
spieren
10-D-glucose15 (glucose, [galactose
GLUT-D-glucose2 Lever, pancreas β cellen, nieren, enterocyten
en fructose])
GLUT-D-glucose3 1-D-glucose2 (glucose) Hoofdzakelijk hersenen (lage Km)
GLUT-D-glucose4 3-D-glucose5 (glucose) Insuline-D-glucosegevoelige weefsels – skeletspier, vetweefsel
GLUT-D-glucose5 6 (fructose) Jejunum
Ongereguleerde glucose opname
Gefaciliteerde diffusie: spontane beweging van glucose in de cel via een transporter (GLUT-D-glucose1, -D-glucose2, -D-glucose3, -D-glucose5) door
concentratiegradiënt
2
6.1 Koolstofbindingen
6.1.1 Monosachariden
6.1.2 Hexosen C 6 H 1 2 O 6
α-D-glucoseD-D-glucoseglucose
α-D-glucoseD-D-glucosefructose
α-D-glucoseD-D-glucosegalactose
α: positive OH-D-glucosegroep op C-D-glucoseatoom 1 van D-D-glucoseglucose en D-D-glucose galactose en C-D-glucoseatoom 2 van D-D-glucosefructose
D: verwijst naar absolute configuratie van C-D-glucoseatoom 5
6.1.3 Disachariden
Lactose = glucose + galactose
Komt voor in grote hoeveelheden in zoogdierenmelk
Sucrose = glucose + fructose
Gewone tafelsuiker die ontgonnen wordt uit bieten of suikerriet
Maltose = glucose + glucose
Ontstaan in de dunne darm door vertering van polysachariden
Vertering in dunne darm door lactase, sucrase en maltase
1
, 6.1.4 Polysachariden
-D-glucose Ketens van tientallen of meer monosachariden
-D-glucose Belangrijke bron van energie
-D-glucose In het lichaam altijd afgebroken tot glucose
Worden in de darm afgebroken tot monosachariden
6.2 Glucose in bloed GETALLEN KENNEN
Euglycemnie: de normale concentratie glucose in het bloed = 5-D-glucose6 mM
Hyperglycemie: verhoogde concentratie glucose in het bloed = > 5-D-glucose6 mM
Hypoglycemie: verlaagde concentratie glucose in het bloed = ≤ 2,5 mM
6.2.1 Glucose opname TABEL KENNEN
Transporters nodig om door het celmembraan te geraken (glucose zit niet graag in een vetrijk milieu
(celmembraan), daarom zijn er transporters nodig)
-D-glucose Ongereguleerd transport: rode bloedcellen, hersencellen en niercellen
-D-glucose Gereguleerd transport: skeletspieren en vetweefsel
GLUT isovorm Km (substraat) mM Weefsel en karakteristieken
Opname van glucose in de meeste cellen, inclusief
GLUT-D-glucose1 5 (glucose)
spieren
10-D-glucose15 (glucose, [galactose
GLUT-D-glucose2 Lever, pancreas β cellen, nieren, enterocyten
en fructose])
GLUT-D-glucose3 1-D-glucose2 (glucose) Hoofdzakelijk hersenen (lage Km)
GLUT-D-glucose4 3-D-glucose5 (glucose) Insuline-D-glucosegevoelige weefsels – skeletspier, vetweefsel
GLUT-D-glucose5 6 (fructose) Jejunum
Ongereguleerde glucose opname
Gefaciliteerde diffusie: spontane beweging van glucose in de cel via een transporter (GLUT-D-glucose1, -D-glucose2, -D-glucose3, -D-glucose5) door
concentratiegradiënt
2
