1
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde: Uitneembare Prothese:
Soorten Prothesen:
Onderscheid tussen partiële gebitsprothesen:
• Frameprothese
• Partiële kunststofplaatprothese
• Frameprothese met (semi)-precisieverankering
Krachten en UPP:
• Prothese moet stabiel blijven tijdens functie
o Prothese moet aan krachten weerstaan die voor verplaatsing zorgen tijdens het
dragen
• Mogelijkse krachten:
o Verticale belasting tijdens kauwen
▪ Geringere laterale krachten
▪ Belangrijkste krachten
o Voorwaartse krachten tijdens slikken en praten
▪ Door druk van de weke delen
o Zwaartekracht door voedsel en vastklevend voedsel
• Kauwkrachten kunnen opgevangen worden door verschillende soorten afsteuning
o Dentale afsteuning
▪ Trekkrachten via parodontale membranen van aanwezige restdentitie
o Mucosale afsteuning
▪ Directe drukbelasting via de mucosa
o Combinatie van dentale en mucosale afsteuning
• Conclusie:
o Belasting wordt overgebracht op onderliggende bot
▪ via harde en zacht weefsels waar prothese op zal rusten
Dentale afsteuning van de UPP:
• Krachten worden opgevangen door occlusale steunen
o Steunen moeten gecentreerd geprepareerd worden
• Belasting van dentale afsteuning:
o Verticale belasting via het parodontaal ligament
o Trekbelasting op het onderliggend bot
• Hoe groter de dentale afsteuning of steunpolygoon:
o Hoe beter de vervangende gebitselementen bijdragen tot kauwrendement
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 2
Mucosale afsteuning van de UPP:
• Belasting van mucosale afsteuning:
o Drukbelasting van het onderliggende bot
• Opmerking:
o Bot reageert beter op trekbelasting dan op drukbelasting
Combinatie dento-mucosale afsteuning van de UPP:
• Dentale afsteuning zal onvoldoende zijn
o Er moet extra weefselsteun gepland worden
▪ Bij voorkeur zo min mogelijk belasten
• Vooral toegepast bij vrij-eindigende zadels
o Krachten worden via tanden en mucosa overgebracht
o Bij elke beweging zal de UPP bewegen volgens de
indrukbaarheid/resiliëntie van de mucosa
Keuze van concept:
• Aanwezigheid van een groot steunpolygoon
o Prothese kan volledig vervaardigd worden op het star-concept
• Aanwezigheid van een klein steunpolygoon
o Prothese kan volledig vervaardigd worden op het krachtbrekend-concept
o Gebruik maken van weefselsteun
▪ Zachte weefsels moeten zo min mogelijk belast worden
• Basis van de prothese wordt zo ver mogelijk uitgebreid
Star-concept:
• Volledige dentale afsteuning
• Vast en onbeweeglijk in functie
• Frameprothese kan star zijn
o Zal wegens materiaaleigenschappen nooit 100% star zijn
Krachtbrekend-concept:
• Dento-mucosale afsteuning
• Toelating van zekere gecontroleerde beweging in functie
• Krachten worden opgevangen
o Deels parodontaal
o Deels door primaire en secundaire steunzone van de edentate zones
Frameprothese in vergelijking met kunstharsplaatprothese:
• Frameprothese draagt bij aan behoud van restgebit
o Voorlopige kunsthars plaatprothese geeft geen stabilisatie op lange termijn
• Minder plaqueaccumulatie
o Minder kans op cariës en parodontale aandoeningen
• Beter herstel en behoud van occlusie en articulatie
o Ankers zorgen voor een betere stabiliteit
o Minder belasting van de mucosa
• Hogere kostprijs
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 3
Frameprothese in vergelijking met KB-werk:
• Groter aantal elementen kunnen vervangen worden
o Vervanging mogelijk over 1 of meerdere edentate zones
• Verlenging is mogelijk van verkorte tandbogen
o Extensiepontic is beperkt bij KB-werk
• Vervanging van processus alveolaris is mogelijk
• Uitbreiding, correctie en reparatie is makkelijk mogelijk
• Lagere kostprijs
• Zichtbaarheid van ankers kunnen als esthetisch storend ervaren worden
o Kan opgevangen worden door ontwerp
• Opmerking:
o KB-werk geeft meer comfort
o KB-werk wordt meer geaccepteerd door jonge patiënten
Lokale factoren voor keuze frameprothese:
• Lengte van het diasteem:
o Minder kritisch voor frameprothese dan KB-werk
o Elementen aan de contralaterale zijde kunnen gebruikt worden voor retentie en
verankering
• Verlengen van verkorte tandbogen
• Vervanging van verloren processus alveolaris
• Conditie van de pijlerelementen
o Gave elementen worden niet volledig geprepareerd
Algemene factoren voor keuze frameprothese:
• Wens van de patiënt
• Leeftijd van de patiënt
• Algemene gezondheid
• Beschikbare financiën
• Opmerking:
o Keuze zal ook afhankelijk zijn van fonetiek, beroep…
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 4
Samenstellende delen van de frameprothese:
• Major connector (1 en 5):
o Links-rechtsverbinding
• Minor connector (2):
o Verbinding tussen de major connector en de verschillende soorten ankers
• Ankers (3):
o Verbinding met de pijlerelementen
o Onderscheid tussen:
▪ Klassieke ankers
▪ Precisieverankeringen
▪ Semi-precisieverankeringen
• Metalen zadel (6):
o Zal dienen als retentie voor de kunststof
o Onderscheid tussen:
▪ Schakelzadel
▪ Vrij-eindigend zadel
• Kunstharszadel met kunststofelementen (4):
o Elementen worden vastgehecht via kunststof
Major connector:
• Hoofdverbindingssleutel tussen links en rechts
o Verschillende vormen in maxilla en mandibula
▪ Afhankelijk van indicatie en anatomie
• Functies:
o Stugge verbinding voor alle onderdelen
▪ Vervorming is klinisch niet-waarneembaar voor de patiënt
o Doorgeven van krachten via onderdelen naar de pijlers in star-concept
o Doorgeven van krachten via onderdelen naar de mucosa in krachtbrekend-concept
o Connector mag niet-storend zijn in functie
▪ Geen schade aanbrengen aan restgebit en weefsels
Bepalende factoren mandibulaire major connector:
• Anatomische factoren:
o Aanwezigheid van tongbandje
▪ Er moet voldoende ruimte zijn
o Aanwezigheid van ondersnijdingen in de processus alveolaris
o Aanwezigheid van torus mandibularis
• Fysiologische factoren:
o Beweging van de tong en de mondbodem
o Structuur moet parodontaal aanvaardbaar zijn
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
Samenvatting: Prothetische
Tandheelkunde: Uitneembare Prothese:
Soorten Prothesen:
Onderscheid tussen partiële gebitsprothesen:
• Frameprothese
• Partiële kunststofplaatprothese
• Frameprothese met (semi)-precisieverankering
Krachten en UPP:
• Prothese moet stabiel blijven tijdens functie
o Prothese moet aan krachten weerstaan die voor verplaatsing zorgen tijdens het
dragen
• Mogelijkse krachten:
o Verticale belasting tijdens kauwen
▪ Geringere laterale krachten
▪ Belangrijkste krachten
o Voorwaartse krachten tijdens slikken en praten
▪ Door druk van de weke delen
o Zwaartekracht door voedsel en vastklevend voedsel
• Kauwkrachten kunnen opgevangen worden door verschillende soorten afsteuning
o Dentale afsteuning
▪ Trekkrachten via parodontale membranen van aanwezige restdentitie
o Mucosale afsteuning
▪ Directe drukbelasting via de mucosa
o Combinatie van dentale en mucosale afsteuning
• Conclusie:
o Belasting wordt overgebracht op onderliggende bot
▪ via harde en zacht weefsels waar prothese op zal rusten
Dentale afsteuning van de UPP:
• Krachten worden opgevangen door occlusale steunen
o Steunen moeten gecentreerd geprepareerd worden
• Belasting van dentale afsteuning:
o Verticale belasting via het parodontaal ligament
o Trekbelasting op het onderliggend bot
• Hoe groter de dentale afsteuning of steunpolygoon:
o Hoe beter de vervangende gebitselementen bijdragen tot kauwrendement
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 2
Mucosale afsteuning van de UPP:
• Belasting van mucosale afsteuning:
o Drukbelasting van het onderliggende bot
• Opmerking:
o Bot reageert beter op trekbelasting dan op drukbelasting
Combinatie dento-mucosale afsteuning van de UPP:
• Dentale afsteuning zal onvoldoende zijn
o Er moet extra weefselsteun gepland worden
▪ Bij voorkeur zo min mogelijk belasten
• Vooral toegepast bij vrij-eindigende zadels
o Krachten worden via tanden en mucosa overgebracht
o Bij elke beweging zal de UPP bewegen volgens de
indrukbaarheid/resiliëntie van de mucosa
Keuze van concept:
• Aanwezigheid van een groot steunpolygoon
o Prothese kan volledig vervaardigd worden op het star-concept
• Aanwezigheid van een klein steunpolygoon
o Prothese kan volledig vervaardigd worden op het krachtbrekend-concept
o Gebruik maken van weefselsteun
▪ Zachte weefsels moeten zo min mogelijk belast worden
• Basis van de prothese wordt zo ver mogelijk uitgebreid
Star-concept:
• Volledige dentale afsteuning
• Vast en onbeweeglijk in functie
• Frameprothese kan star zijn
o Zal wegens materiaaleigenschappen nooit 100% star zijn
Krachtbrekend-concept:
• Dento-mucosale afsteuning
• Toelating van zekere gecontroleerde beweging in functie
• Krachten worden opgevangen
o Deels parodontaal
o Deels door primaire en secundaire steunzone van de edentate zones
Frameprothese in vergelijking met kunstharsplaatprothese:
• Frameprothese draagt bij aan behoud van restgebit
o Voorlopige kunsthars plaatprothese geeft geen stabilisatie op lange termijn
• Minder plaqueaccumulatie
o Minder kans op cariës en parodontale aandoeningen
• Beter herstel en behoud van occlusie en articulatie
o Ankers zorgen voor een betere stabiliteit
o Minder belasting van de mucosa
• Hogere kostprijs
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 3
Frameprothese in vergelijking met KB-werk:
• Groter aantal elementen kunnen vervangen worden
o Vervanging mogelijk over 1 of meerdere edentate zones
• Verlenging is mogelijk van verkorte tandbogen
o Extensiepontic is beperkt bij KB-werk
• Vervanging van processus alveolaris is mogelijk
• Uitbreiding, correctie en reparatie is makkelijk mogelijk
• Lagere kostprijs
• Zichtbaarheid van ankers kunnen als esthetisch storend ervaren worden
o Kan opgevangen worden door ontwerp
• Opmerking:
o KB-werk geeft meer comfort
o KB-werk wordt meer geaccepteerd door jonge patiënten
Lokale factoren voor keuze frameprothese:
• Lengte van het diasteem:
o Minder kritisch voor frameprothese dan KB-werk
o Elementen aan de contralaterale zijde kunnen gebruikt worden voor retentie en
verankering
• Verlengen van verkorte tandbogen
• Vervanging van verloren processus alveolaris
• Conditie van de pijlerelementen
o Gave elementen worden niet volledig geprepareerd
Algemene factoren voor keuze frameprothese:
• Wens van de patiënt
• Leeftijd van de patiënt
• Algemene gezondheid
• Beschikbare financiën
• Opmerking:
o Keuze zal ook afhankelijk zijn van fonetiek, beroep…
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
, 4
Samenstellende delen van de frameprothese:
• Major connector (1 en 5):
o Links-rechtsverbinding
• Minor connector (2):
o Verbinding tussen de major connector en de verschillende soorten ankers
• Ankers (3):
o Verbinding met de pijlerelementen
o Onderscheid tussen:
▪ Klassieke ankers
▪ Precisieverankeringen
▪ Semi-precisieverankeringen
• Metalen zadel (6):
o Zal dienen als retentie voor de kunststof
o Onderscheid tussen:
▪ Schakelzadel
▪ Vrij-eindigend zadel
• Kunstharszadel met kunststofelementen (4):
o Elementen worden vastgehecht via kunststof
Major connector:
• Hoofdverbindingssleutel tussen links en rechts
o Verschillende vormen in maxilla en mandibula
▪ Afhankelijk van indicatie en anatomie
• Functies:
o Stugge verbinding voor alle onderdelen
▪ Vervorming is klinisch niet-waarneembaar voor de patiënt
o Doorgeven van krachten via onderdelen naar de pijlers in star-concept
o Doorgeven van krachten via onderdelen naar de mucosa in krachtbrekend-concept
o Connector mag niet-storend zijn in functie
▪ Geen schade aanbrengen aan restgebit en weefsels
Bepalende factoren mandibulaire major connector:
• Anatomische factoren:
o Aanwezigheid van tongbandje
▪ Er moet voldoende ruimte zijn
o Aanwezigheid van ondersnijdingen in de processus alveolaris
o Aanwezigheid van torus mandibularis
• Fysiologische factoren:
o Beweging van de tong en de mondbodem
o Structuur moet parodontaal aanvaardbaar zijn
Samenvatting: Prothetische Tandheelkunde: Uitneembare Prothese: Soorten Prothesen
