Samenvatting h4:Theorieën van motorisch leren

ML: H4: theorien van motorisch leren

 ≠ visies op motorische controle & leren
- 1ste beweging = reflexmatig gedrag
 belangrijke rol tot stand komen beweging
 ≠ verklaren hoe vrijwillige & doelbewuste
bewegingen gegenereerd
 tekortkoming = erkendhiërarchische visie
o leidende rol CZS (hersenen)
=controlerende&hiërarchische structuur
- heterarchische visie
 verwerpt top – down approach
 nadruk op interactie tussen ≠systemen
- ecologische benadering
 interacties tussen factoren binnenin individu & buitenaf
- proces georiënteerde benaderingen
 processen afspelen binnen in individu
 hoe ≠ systemen samenwerken  komen tot doelgericht bewegingsresultaat
 CZS
- cerebrale cortex
- basale ganglia
- cerebellum

1. reflexmatige visie
a. behaviorisme
 Gedrag=reflexmatig
- stimulus lokt respons uit
 stimulus = factor in omgeving
 Binnen behaviorisme=2 stromingen relevant voor domein motorisch leren
1) klassieke conditionering stimulus – respons theorie van Pavlov
 respons= aanwezig in gedragsrepertoire
- gekoppeld aan stimulus die deze respons aanvankelijk niet oproept
 ≠ verklaren hoe nieuwe verwerven vaardigheden
 relevantie domein motorisch leren = beperkt
 verklaren hoe bepaalde emoties aan oorspronkelijk neutrale stimuli gekoppeld raken
- angstreacties
- euforie

2) operante conditionering Skinner
 typerend test
- conditioneren witte rat
- indrukken hefboompje belonen met geven voedsel positieve bekrachtiger
 bekrachtiging gedrag = frequenter optreden
 gedrag = onder stimuluscontrole gebracht a.d.h.v. differentiële bekrachtiging
 bepaalde stimuluscondities = bekrachtigd gedrag
 andere stimuluscondities niet bekrachtigen gedrag
 enkel respons indien bepaalde bekrachtiging
 stimulusdifferentiatie



Nala Melis Pagina 1

, ML: H4: theorien van motorisch leren

 negatieve bekrachtiging
- door bepaald gedrag = negatieve/aversieve stimulus wegvalt
 straf
- manier om ongewenst gedrag te elimineren
 secundaire conditionering
- stimulus die met bekrachtigende stimulus optreed zelf bekrachtigende eigenschappen
 shaping
- gedrag aangeleerd steeds betere benadering gedrag selectief bekrachtigen
 reflexmatige visie op controle van beweging = beperkte toepasbaarheid in domein ML
- onvoldoende mogelijkheden om te verklaren hoe nieuwe vaardigheden verworven worden
- sterke nadruk op omgevingsfactoren
- onvoldoende aandacht voor interne processen
- succes van conditionering (motorisch) gedrag = gekoppeld aan beginniveau leerlingen

b. Reflexmatige bewegingscontrole: neurologische substraat
 Complex bewegingsgedrag = gecontroleerd vanuit hersenen
- ruggenmerg = mate van autonomie
 Specifieke somatosensorische stimuli=snelle respons neurale verbindingen in ruggenmerg
 mono-synaptische stretch reflex controle rechtopstaande houding = posturale controle
- reflexboog
- elementaire reflex
 in zo goed als alle skeletspeiren
- bevat
 sensorisch neuron= 1a afferent
o vertrekkende vanuit spierspoeltje
 α-motor neuron
 1 synaps tussen neuronen
 reactie op snelle stretch/rek=homologe spier geactiveerd contractie
 poly-synaptische reflexencontroleren bewegingen
- Alle reflexbogen met >2 meer neuronen bevatten
- inhiberende interneuronen gekoppeld aan mono-synaptische stretch reflex
 type 1a afferente vezels innerveren
o homologe & synergistische spieren via 1 synaps
o antagonisten via inhiberend interneuron
 resultaat
o antagonisten ontspannen  werking agonisten bevorderen
 reciproke inhibitie bevordert
o snelheid bewegingen
o efficiëntie bewegingen
 inhiberende interneuronen = ontvangen ook input uit motor cortexeffecten moduleren
o soms goed =co-contractie van agonisten & antagonisten
 indien stabilisatie gewricht / precisie beweging belangrijk
 Functionele reflexpatronen
- samenwerking meerdere elementaire reflexbogen geactiveerd door eenzelfde stimulus
- meerdere spieren betrokken
- respons = aangepast worden aan omstandigheden


Nala Melis Pagina 2

, ML: H4: theorien van motorisch leren

- terugtrekkingsreflex
 indien iets verkeerd = lidmaat terug trekken
o (alle) spieren lidmaat omvatten = contraheren
o Pijnprikkel
 van sensorische receptoren ruggenmerg
 activeert reflexbogen
o Kenmerken
 zeer flexibel afhankelijk van omstandigheden
 controle= complexer
o positie lidmaat  invloed op terugtrekkingsreflex
 functioneel  reflex = aangepast aan positie lidmaat
 proprioceptieve info =positie&oriëntatie lidmaateffect elementaire reflexbogen

 mens  elementair & functionele reflexen = onder hogere orde controle
 Afdalende neuronen = vanuit hoger gelegen centra in CZS
- contact met reflexbogen in ruggenmerg
 werking reflexboog beïnvloeden
o reflexacties onderdrukken inhiberen
 reduceren exciteerbaarheid reflex
verhogen drempelwaarde voor reflex wordt uitgelokt
 via inhiberende neuronen  van buiten reflex circuit connectie met reflexboog
o reflexreacties stimuleren potentieren
 verhogen exciteerbaarheid reflex
verlagen drempelwaarde voor reflex wordt uitgelokt
 via neuronen  van buiten reflex circuit connectie maken met reflexboog
 optreden door
 excitatie reflexboog
 opheffen tonische inhibitie (disinhibitie)

c.
Centrale patroongeneratoren (CPG)
 poly-synaptische & functionele reflex
 complexe (reflexmatige) netwerken neuronen
- instaan voor genereren ritmische bewegingspatronen
 functioneel netwerk van α -motorneuronen
- periodisch vuren
 ritmische spier-activiteit veroorzaken
- functioneel netwerk
 neuronen niet toebehoren aan anatomisch te definiëren structuur in CZS
 genereert ritmische output = afwisselende agonist-antagonist activatie
- met precieze tijdsstructuur
 ≠ ritmische bewegingspatronen = gecontroleerd door CPG
- Kauwen
- Wandelen
- Lopen
 genereert spieractiviteit in
- afwezigheid feedback= sensorische info
- zonder supra-spinale input
 CPG = (complexe) poly-synaptische reflex

Nala Melis Pagina 3