Les aantekeningen Biologie Nectar 4 vwo Flex-boek Hoofdstuk 1 gedrag

‭Notities‬‭Hoofdstuk‬‭1‬‭Gedrag‬‭4‬‭VWO‬
‭Verschillende‬‭soorten‬‭gedrag‬
‭Het‬‭gedrag‬‭van‬‭een‬‭dier‬‭bestaat‬‭uit‬‭handelingen,‬‭gedragselementen.‬

‭Sociaal‬‭gedrag‬‭→het‬‭gedrag‬‭van‬‭soortgenoten‬‭ten‬‭opzichte‬‭van‬‭elkaar.‬
‭-‬ ‭Door‬‭signalen‬‭is‬‭communicatie‬‭mogelijk.‬

‭Prikkel‬‭→Iets‬‭wat‬‭je‬‭met‬‭je‬‭zintuigen‬‭waarneemt.‬

‭Rangorde‬‭→De‬‭hiërarchie‬‭in‬‭een‬‭groep‬‭dieren.‬
‭-‬ ‭Wie‬‭is‬‭de‬‭alpha‬‭en‬‭wie‬‭staat‬‭eronder.‬

I‭ mponeergedrag‬‭→gedrag‬‭dat‬‭een‬‭dier‬‭vertoont‬‭om‬‭duidelijk‬‭te‬‭maken‬‭dat‬‭hij/zij‬‭de‬
‭baas‬‭is.‬
‭Verzoeningsgedrag‬‭→gedrag‬‭dat‬‭een‬‭dier‬‭vertoont‬‭om‬‭onderdanigheid‬‭aan‬‭te‬‭tonen.‬

‭Bij‬‭sommige‬‭dieren,‬‭zoals‬‭de‬‭bij,‬‭is‬‭er‬‭een‬‭duidelijke‬‭taakverdeling‬‭.‬

‭ altsgedrag‬‭→‬‭gedrag‬‭dat‬‭aan‬‭de‬‭paring‬‭voorafgaat‬‭en‬‭dat‬‭de‬‭bereidheid‬‭tot‬
B
‭voortplanting‬‭vergroot.‬

‭ erritoriumgedrag‬‭→gedrag‬‭met‬‭als‬‭functie‬‭het‬‭afbakenen‬‭van‬‭een‬‭territorium‬‭en‬‭het‬
T
‭verdedigen‬‭ervan,‬‭tegen‬‭binnendringende‬‭soortgenoten‬
‭-‬ ‭Sommige‬‭dieren‬‭markeren‬‭hun‬‭territorium‬‭door‬‭te‬‭plassen,‬‭anderen‬‭door‬
‭geurstoffen‬‭uit‬‭te‬‭stoten‬‭en‬‭weer‬‭anderen‬‭door‬‭te‬‭poepen.‬
‭-‬ ‭Territoriumgedrag‬‭bestaat‬‭uit‬‭3‬‭soorten‬‭acties‬‭:‬
‭-‬ ‭aanvallen‬
‭-‬ ‭vluchten‬
‭-‬ ‭dreigen‬

‭ onflictgedrag‬‭→Gedrag‬‭dat‬‭wordt‬‭veroorzaakt‬‭door‬‭een‬‭conflict‬‭tussen‬
C
‭gedragssystemen.‬
‭Er‬‭zijn‬‭meerdere‬‭soorten‬‭conflictgedrag:‬
‭-‬ ‭Ambivalent‬‭gedrag‬‭→gedrag‬‭dat‬‭voorkomt‬‭wanneer‬‭een‬‭dier‬‭niet‬‭tussen‬‭twee‬
‭gedragssystemen‬‭kan‬‭kiezen.‬
‭-‬ ‭Overspronggedrag‬‭→gedrag‬‭dat‬‭voorkomt‬‭wanneer‬‭een‬‭dier‬‭iets‬‭heel‬‭anders‬
‭gaat‬‭doen‬‭dan‬‭oorspronkelijk‬‭het‬‭plan‬‭was.‬
‭-‬ ‭Voorbeeld‬‭:‬‭Een‬‭kat‬‭probeert‬‭een‬‭vogel‬‭te‬‭vangen,‬‭maar‬‭de‬‭vogel‬‭vliegt‬
‭weg,‬‭dus‬‭de‬‭kat‬‭gaat‬‭zich‬‭wassen‬‭(iets‬‭compleet‬‭anders).‬